| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość budżetowa > Kadry i płace > Zatrudnianie i zwalnianie > Prowadzenie akt osobowych pracowników

Prowadzenie akt osobowych pracowników

Pracodawca, który nie prowadzi dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracowników, a także pozostawia ją w warunkach grożących uszkodzeniem lub zniszczeniem jest narażony na karę grzywny od 1 000 do 30 000 zł.

Podział akt osobowych pracownika

Zgodnie z przepisem art. 94 pkt. 9a Kodeksu Pracy pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracowników przez cały okres trwania stosunku pracy oraz niezależnie od ilości zatrudnionych pracowników.

Szczegółowo przedmiotowa problematyka została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika.

Pracodawca zakłada i prowadzi oddzielne dla każdego pracownika akta osobowe składające się z 3 części i obejmujące:

cześć A - dokumenty zgromadzone w związku z ubieganiem się o zatrudnienie, m.in.

  • wypełniony kwestionariusz osobowy dla osób ubiegających się o zatrudnienie,
  • świadectwa pracy z poprzednich miejsc pracy lub inne dokumenty potwierdzające okresy zatrudnienia, obejmujących okresy pracy przypadające w roku kalendarzowym, w którym pracownik ubiega się o zatrudnienie,
  • dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe,
  • orzeczenie lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku,
  • świadectwa ukończenia gimnazjum (w przypadku osoby ubiegającej się o zatrudnienie w celu przygotowania zawodowego).

Na podstawie przepisów szczególnych pracodawca może  być zobowiązanych do gromadzenia innych dokumentów np. zaświadczenia o niekaralności za przestępstwo umyślne.

W części tej mogą znaleźć się również dodatkowe dokumenty, które pracownik złoży
z własnej inicjatywy, np. dokumenty potwierdzające umiejętności i osiągnięcia zawodowe, referencje, kursy, szkolenia.

cześć B - dokumenty dotyczące nawiązania stosunku pracy oraz przebiegu zatrudnienia pracownika, m.in.:

  • umowę o pracę (jeśli umowa nie została zawarta na piśmie - potwierdzenie ustaleń co do rodzaju umowy oraz jej warunków, a także zakres obowiązków),
  • dokumenty dotyczące wykonywania pracy w formie telepracy,
  • pisemne potwierdzenie zapoznania się przez pracownika z treścią regulaminu pracy,
    z informacją o obowiązujących pracownika dobowej i tygodniowej normie czasu pracy, częstotliwości wypłat wynagrodzenia, wymiarze przysługującego urlopu wypoczynkowego, zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia w zakresie BHP,
  • oświadczenie pracownika będącego rodzicem lub opiekunem dziecka o zamiarze lub o braku zamiaru korzystania z uprawnień określonych w przepisach wymienionych
    w art. 1891 Kodeksu pracy,
  • dokumenty dotyczące powierzenia pracownikowi mienia z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się,
  • dokumenty związane z podnoszeniem przez pracownika kwalifikacji zawodowych,
  • oświadczenia dotyczące wypowiedzenia pracownikowi warunków umowy o pracę lub zmiany tych warunków w innym trybie,
  • dokumenty związane z przyznaniem pracownikowi nagrody lub wyróżnienia oraz wymierzeniem kary porządkowej,
  • dokumenty związane z korzystaniem przez pracownika z urlopów związanych
    z rodzicielstwem,
  • dokumenty związane z obniżeniem wymiaru czasu pracy,
  • dokumenty związane z korzystaniem przez pracownika z urlopu bezpłatnego,
  • orzeczenia lekarskie wydane w związku z przeprowadzonymi badaniami okresowymi i kontrolnymi,
  • umowę o zakazie konkurencji (jeżeli strony zawarły taką umowę),
  • wnioski pracownika dotyczące ustalenia indywidualnego rozkładu jego czasu pracy, stosowania do niego systemu skróconego tygodnia pracy, a także stosowania do niego systemu czasu pracy, w którym praca jest świadczona wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta,
  • wniosek pracownika o poinformowanie właściwego inspektora pracy o zatrudnianiu pracowników pracujących w nocy oraz kopię informacji w tej sprawie skierowanej do właściwego inspektora pracy,
  • korespondencję z reprezentującą pracownika zakładową organizacją związkową we wszystkich sprawach ze stosunku pracy,
  • informacje dotyczące wykonywania przez pracownika powszechnego obowiązku obrony.

Zobacz: ZUS

część C - dokumenty związane z ustaniem zatrudnienia, m.in.:

  • oświadczenie o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy o pracę,
  • kopię wydanego pracownikowi świadectwa pracy,
  • potwierdzenie dokonania czynności związanych z zajęciem wynagrodzenia za pracę w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym,
  • umowę o zakazie konkurencji po rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli strony zawarły taką umowę,
  • orzeczenia lekarskie wydane w związku z przeprowadzonymi badaniami okresowymi po rozwiązaniu stosunku pracy.

Wymienione powyżej dokumenty powinny być gromadzone w odrębnej  dla każdego pracownika teczce. Należy układać je w każdej części (A, B, C) w porządku chronologicznym, numerować oraz sporządzić wykaz dokumentów znajdujący się w każdej
 z nich.

Zdarza się, że pracodawcy zakładają cześć D akt osobowych, w której gromadzą inne dokumenty niewymienione w rozporządzeniu (np. pit-11). Przepisy prawa pracy w sposób jednoznaczny nie zabraniają takiej praktyki, zwłaszcza, że przepis art. 94 Kodeksu Pracy posługuje się sformułowaniem „w szczególności”. Mamy wiec do czynienia z katalogiem otwartym.

Pracodawca przechowuje w aktach osobowych pracownika kopie lub odpisy składanych dokumentów. Oryginałów może żądać wyłącznie do wglądu lub w celu sporządzenia kopii albo odpisu.

Pozostała dokumentacja związana ze stosunkiem pracy

Ponad to pracodawca zobowiązany jest do prowadzenia dokumentacji dotyczącej:

  • podejrzeń o chorobach zawodowych,
  • chorób zawodowych,
  • wypadków przy pracy oraz wypadków w drodze do pracy i z pracy,
  • świadczeń związanych z tymi chorobami i wypadkami.

Pracodawca zakłada i prowadzi odrębnie dla każdego pracownika również:

  • Kartę ewidencji czasu pracy w zakresie obejmującym: pracę w poszczególnych dobach, w tym pracę w niedziele i święta, w porze nocnej, w godzinach nadliczbowych oraz w dni wolne od pracy wynikające z rozkładu czasu pracy
    w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, a także dyżury, urlopy, zwolnienia od pracy oraz inne usprawiedliwione i nieusprawiedliwione nieobecności w pracy;
    w stosunku do pracowników młodocianych pracodawca uwzględnia w ewidencji także czas ich pracy przy pracach wzbronionych młodocianym, których wykonywanie jest dozwolone w celu odbycia przez nich przygotowania zawodowego.
  • Imienną kartę (listę) wypłacanego wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą. Dokument ten powinien wskazywać, jakie świadczenia zostały pracownikowi naliczone, w jakiej wysokości i z jakiego tytułu. Pracodawca powinien posiadać potwierdzenie wypłaty świadczeń w postaci przelewów lub pisemnego potwierdzenia.
  • Kartę ewidencyjną przydziału odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej, a także wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za używanie własnej odzieży i obuwia oraz ich pranie i konserwację. Jest to ważny dokument, który potwierdza spełnienie przez pracodawcę podstawowego obowiązku jakim jest odpowiednie wyposażenie pracownika do wykonywania pracy.

Dodatkowo pracodawca powinien zwrócić uwagę na szereg dokumentów realizowanych w ramach dbałości o bezpieczeństwo oraz higienę pracy:

  • programy szkoleń z BHP,
  • karty szkoleń wstępnych w zakresie instruktażu stanowiskowego i ogólnego,
  • ocena ryzyka zawodowego (powinna obejmować wszystkie stanowiska, rodzaje zagrożeń oraz metody ich zapobiegania),
  • procedura zapobiegania zjawiskom mobbingowym i dyskryminacyjnym,
  • ocena warunków pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (np. regulacje zawarte w regulaminie pracy na temat dofinansowania szkieł korekcyjnych).

Okres przechowywania dokumentacji

Obecnie obowiązuje 50-letni okres przechowywania dokumentacji kadrowo-płacowej. Planowe zmiany od 1 stycznia 2018 r. zakładają okres 10 lat.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami pracodawca, który nie prowadzi dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracowników, a także pozostawia ją w warunkach grożących uszkodzeniem lub zniszczeniem jest narażony na karę grzywny od 1 000 do 30 000 zł.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141)

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (Dz.U.1996.62.286)

reklama

Polecamy artykuły

Data publikacji:

Ekspert:

Pracownik administracji samorządowej, z wykształcenia administratywista. Absolwentka Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego. Specjalizuje się w prawie pracy, które stało się jej pasją. Stale podnosi swoje kwalifikacje. Na co dzień zajmuje się m.in. rozliczaniem delegacji służbowych.

Źródło:

INFOR

Zdjęcia

Prowadzenie akt osobowych pracowników./ fot. Fotolia
Prowadzenie akt osobowych pracowników./ fot. Fotolia

KPA. Komentarz do zmian90.30 zł

Narzędzia księgowego

POLECANE

Pracownicy służby zdrowia

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

ANGIELSKI DLA KSIĘGOWYCH

Eksperci portalu infor.pl

Kinga Węgiel

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od ksiegowosc-budzetowa.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK