| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość budżetowa > Podatki > Procedury podatkowe > Odpowiedzialność za uporczywe niepłacenie podatku

Odpowiedzialność za uporczywe niepłacenie podatku


Niezapłacenie podatku w terminie powoduje dla podatnika ujemne skutki, w szczególności w postaci obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę. Uporczywe niewpłacanie w terminie podatku może nieść za sobą jeszcze dalej idące konsekwencje.

Obok odpowiedzialności podatkowej związanej z nieterminowym regulowaniem przez podatnika należności podatkowych, ustawodawca przewidział bowiem odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe. Zgodnie z art.57 §1 kodeksu karnego skarbowego (dalej: k.k.s.) podatnik, który uporczywie nie wpłaca w terminie podatku, podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.


Obowiązek zapłaty podatku

Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem:

1)    zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania,

2)    doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania.

Jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego podatnik ma obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje wskutek zaistnienia określonego zdarzenia, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, a jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

Termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, a jeżeli podatnik jest obowiązany sam obliczyć i wpłacić podatek, za termin płatności uważa się ostatni dzień, w którym, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, wpłata powinna nastąpić.

Jak wiadomo, ustawy podatkowe z zasady samodzielnie regulują terminy płatności podatków; tak np. zgodnie z art.45 ust.1 i 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnicy (osoby fizyczne) są – zasadniczo – obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. W takim zaś wypadku podatek dochodowy wynikający z zeznania jest podatkiem należnym od dochodów podatnika uzyskanych w roku podatkowym, co oznacza, że jest on płatny do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.  

W wyjątkowych przypadkach, uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, na wniosek podatnika, organ podatkowy może odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty. Wówczas nowym terminem płatności jest dzień, w którym, zgodnie z decyzją, powinna nastąpić zapłata odroczonego podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę albo poszczególnych rat, na jakie został rozłożony podatek lub zaległość podatkowa wraz z odsetkami za zwłokę.

Warto pamiętać, że pod pojęciem podatku rozumie się – według ordynacji podatkowej – również:

a)    zaliczki na podatki,

b)    raty podatków, jeżeli przepisy prawa podatkowego przewidują płatność podatku w ratach,

c) opłaty oraz niepodatkowe należności budżetowe (art.3 p.3 o.p.).

Czytaj także: Odpowiedzialność podatnika za nieterminowe złożenie deklaracji>>


Popełnienie wykroczenia skarbowego

Zgodnie z art.57 §1 k.k.s. karze grzywny za wykroczenie skarbowe podlega ten podatnik, który uporczywie nie wpłaca w terminie podatku. Pojęcie podatku na gruncie kodeksu karnego skarbowego należy rozumieć tak samo jak w ordynacji podatkowej. W art.53 §30 k.k.s. ustawodawca wyraźnie wskazał, że podatkiem są również raty podatku, zaliczki na podatek, a także opłaty oraz inne niepodatkowe należności budżetu państwa o podobnym charakterze daninowym.

Kodeks karny skarbowy nie definiuje pojęcia: „uporczywie”. W doktrynie i orzecznictwie przeważa pogląd, że uporczywość łączy w sobie element subiektywny polegający na nieustępliwości, chęci postawienia na swoim, z elementem obiektywnym polegającym na powtarzalności naruszeń norm prawnych lub na utrzymywaniu przez dłuższy czas stanu, który z takiego naruszenia wyniknął. Takie rozumienie uporczywości jest zgodne z powszechnym rozumieniem tego pojęcia. We współczesnych wydaniach słownika języka polskiego pod pojęciem uporczywości rozumie się: „z uporem, z wytrwałością, nie ustępując, zawzięcie, uparcie, wytrwale” („Uniwersalny słownik języka polskiego” pod red. S.Dubisza, wyd. PWN, Tom IV, Warszawa 2003r., s.1007). Pojęcie „uporczywie” może zatem charakteryzować zachowanie zarówno ze względu na jego powtarzalność, jak i na trwałość utrzymywanego określonym zachowaniem stanu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2008r., III KK 176/08).

Warto wiedzieć, że w postanowieniu z dnia 27 marca 2003r. (I KZP 2/03, OSNKW2003r., poz.57) Sąd Najwyższy uznał, że nie można do rozliczeń podatnika z fiskusem stosować takich samych reguł, jak do rozliczeń cywilnoprawnych, których naruszenie stanowi przestępstwo (np. do uporczywego uchylania się od płacenia alimentów).

Podatnik nie może przerzucać na Skarb Państwa i podatników, swoich niepowodzeń gospodarczych, i nie płacić w terminie swych zobowiązań podatkowych, tłumacząc się brakiem środków finansowych na wymagane podatki. Prawo podatkowe przewiduje bowiem, na wniosek zainteresowanego, złożony z odpowiednim wyprzedzeniem, odraczanie płatności i rozkładanie na raty należności podatkowych, w tym i zaległości podatkowych, gdy ważny interes podatnika za tym przemawia.

Tym samym podatnik, nie mogąc uregulować w terminie podatku, ma prawne instrumenty dla zmiany terminu jego płatności. Jeżeli uzyska on odroczenie płatności lub rozłożenie podatku na raty, to reguluje go w nowym, ustalonym przez organ podatkowy, terminie. Nie popełnia zatem wówczas wykroczenia skarbowego określonego w art. 57 k.k.s. Jeżeli natomiast nie podejmuje takich kroków lub czyni je niewłaściwie i uporczywie nie płaci podatku w terminie, dopuszcza się tego wykroczenia skarbowego.  Ten pogląd Sądu Najwyższego jest jednak dyskusyjny i został poddany krytyce przez część przedstawicieli doktryny (zob. np.: L.Wilk (w:) L.Wilk. J.Zagrodnik „Kodeks karny skarbowy. Komentarz.”, Warszawa 2007r., s.267-272).

Wykroczenie skarbowe z art.57 §1 k.k.s. może być popełnione wyłącznie umyślnie w zamiarze bezpośrednim. Bez znaczenia dla realizacji znamion czynu zabronionego jest natomiast kwota podatku, jakiej sprawca uporczywie nie wpłacał – tak przy małej, jak i relatywnie dużej wysokości tego podatku, sprawca popełnia czyn zabroniony. Wielkość zaległości podatkowej może mieć natomiast znaczenie dla oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu (art.53 §7 k.k.s.), a tym samym dla wymiaru kary (art.12 §2 k.k.s.).

Trzeba wiedzieć, że regulacją art.57 §1 k.k.s. nie jest objęta odpowiedzialność płatnika lub inkasenta za niewpłacenie w terminie pobranego podatku, gdyż tę odpowiedzialność regulują przepisy art.77 k.k.s. – w zależności od wielkości niewpłaconego podatku płatnik lub inkasent może odpowiadać za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

reklama

Polecamy artykuły

Autor:

Źródło:

Samorzad.infor.pl
KPA. Komentarz do zmian99.00 zł

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYNAGRODZENIA

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

ANGIELSKI DLA KSIĘGOWYCH

Eksperci portalu infor.pl

Marlena Skiba

Dyrektor Zarządzający w firmie Usługi Doradcze Smart Solutions

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od ksiegowosc-budzetowa.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK