| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość budżetowa > Podatki > VAT > Zasady rozliczania VAT organów samorządowych

Zasady rozliczania VAT organów samorządowych

Specyficzny charakter czynności wykonywanych przez organy samorządowe powoduje, że często mają one problemy z rozliczeniem VAT. W praktyce trudno ustalić, kiedy organy samorządowe są zobowiązane do rozliczenia VAT i jakie stawki VAT mają zastosować do wykonanych czynności. Przedstawiamy najbardziej kontrowersyjne sprawy z zakresu rozliczenia VAT.

Jednostki organizacyjne gminy

Według art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym gmina, w celu wykonywania zadań, może tworzyć jednostki organizacyjne i zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Jednostkami organizacyjnymi są m.in. zakłady budżetowe. Również ustawa z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej określa, że gospodarka komunalna może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w szczególności w formach zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego.

Zakład budżetowy

Zakład budżetowy obsługuje gminę. W ramach swojej działalności zakład realizuje:

• zadania nałożone przepisami prawa, do realizacji których został powołany. W formie zakładu budżetowego mogą być wykonywane tylko zadania o charakterze użyteczności publicznej. Czynności te nie podlegają opodatkowaniu VAT; należy podkreślić, że jednostka organizacyjna gminy, wykonując powierzone jej przez gminę zadania, nie świadczy na jej rzecz usług w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług. Opodatkowaniu mogą podlegać wyłącznie te czynności, które są wykonywane w ramach prowadzonej działalności we własnym imieniu i na własny rachunek na rzecz osób trzecich.

Wyjątkiem jest odpłatne, realizowane w ramach umów cywilnoprawnych, świadczenie usług przez jednostkę na rzecz gminy. W takim przypadku ta czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawek właściwych dla poszczególnych usług, niezależnie od okoliczności, iż wykonywane czynności stanowią realizację zadań publicznych jednostki samorządu terytorialnego.

Gdy usługi nie są wykonywane w ramach umów cywilnoprawnych, nie należy ich dokumentować fakturą.

Jak czytamy w piśmie z 23 listopada 2005 r. nr 1471/NUR2/443-558/05/PD Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie: „Jeśli chodzi o sposób rozliczeń dokonywanych pomiędzy podatnikiem a miastem, to należy zauważyć, że zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16. Tak więc wystawić fakturę mogą tylko podmioty określone w art. 15 ustawy o VAT. Z uwagi na to, że ZTP w zakresie, w jakim wykonuje czynności nałożone na miasto przepisami prawa, nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług, toteż według obowiązujących przepisów nie ma możliwości dokumentowania przepływu środków za pomocą faktur. Podatnik we wniosku wymienia trzynaście punktów, w których określa zakres swojej działalności. Punkty 6-8 zawierają czynności, w związku z wykonywaniem których będą zawierane umowy cywilnoprawne z osobami fizycznymi, jak i prawnymi. W związku z tym należy stwierdzić, że w zakresie pkt 6-8 Strona będzie podatnikiem podatku od towarów i usług, natomiast w zakresie wykonywania zadań określonych w pozostałych punktach, jak to stwierdzono wyżej, podatnik nie będzie podatnikiem VAT i nie jest uprawniony do wystawiania faktur”;

• może świadczyć dodatkowo usługi na podstawie umów cywilnoprawnych - czynności te podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Ustalenie, czy dana czynność stanowi realizację zadania nałożonego przepisami prawa, czy jest wykonywana na podstawie zawieranych umów cywilnoprawnych, powinno następować z uwzględnieniem przepisów prawa, w szczególności statutu będącego podstawą utworzenia zakładu budżetowego i określającego zakres jego działania.

WaŻne!

O tym, czy zakład budżetowy powinien opodatkować wykonywane przez siebie czynności, powinien decydować przede wszystkim jego statut.

Zakład budżetowy gminy, który jest utworzony dla realizacji zadań własnych gminy, jest wyodrębnioną jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która samodzielnie wykonuje powierzone jej zadania. Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług posiada zatem odrębny status podatnika.

Jak stwierdził Urząd Skarbowy Kraków-Stare Miasto w piśmie z 9 stycznia 2006 r. nr PP-1/443-133/1296/05/516/194/CzW: „Zakład budżetowy jest samodzielną jednostką organizacyjną sektora finansów publicznych nieposiadającą osobowości prawnej, utworzoną do wykonywania odrębnych zadań, któremu ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług przyznaje status podatnika w zakresie czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych”. Dlatego powinien rozliczać VAT z tytułu czynności, które zostały wykonane w ramach umów cywilnoprawnych.

Gdy są natomiast świadczone usługi pomiędzy gospodarstwami pomocniczymi jednostek budżetowych, jednostkami budżetowymi i zakładami budżetowymi, z wyjątkiem usług:

• w zakresie rozprowadzania wody,

• w zakresie gospodarki ściekami oraz wywozu i unieszkodliwiania odpadów,

• sanitarnych i pokrewnych oraz

• komunikacji miejskiej

to te jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej należy uznać za podatników podatku od towarów i usług, a świadczenie wymienionych usług korzysta ze zwolnienia z opodatkowania.

W przypadku dostawy energii elektrycznej i cieplnej usługi te korzystają ze zwolnienia z podatku od towarów i usług. Natomiast dostawa wody i wywóz nieczystości pomiędzy ww. podmiotami zostały wyłączone ze zwolnienia z podatku do towarów i usług, a zatem winny być opodatkowane VAT według właściwych stawek podatkowych dla tego rodzaju usług, tj. stawką 7%. Zwolnienie to nie ma zastosowania, gdy zakład budżetowy świadczy usługi na rzecz gminy (patrz: pismo z 5 marca 2009 r. Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy ITPP2/443-10506/08/AD.

Pływalnie i hale sportowe

Usługi związane z prowadzeniem pływalni i hali sportowej należą do kategorii usług związanych z kulturą i sportem. W Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług usługi związane ze sportem zawierają się pod symbolem 92.6. Katalog usług wymienionych w załączniku nr 4 pkt 11 do ustawy o VAT obejmuje m.in. usługi związane z rekreacją i sportem, z zastrzeżeniem, iż zwolnienie to dotyczy wyłącznie usług związanych z rekreacją i sportem, świadczonych przez podmioty, które nie mają na celu systematycznego dążenia do osiągania zysków, zaś wszelkie zyski, które mimo wszystko osiągną, przeznaczą na utrzymanie lub poprawę świadczonych usług. Cytowany wyżej przepis nie dotyczy jednak usług w zakresie stadionów i innych obiektów sportowych sklasyfikowanych pod pozycją 92.61 PKWiU. Dlatego usługi świadczone przez basen (pływalnię) i halę sklasyfikowane do grupowania: Usługi w zakresie działalności stadionów i innych obiektów sportowych (PKWIU 92.61) - nie mogą korzystać ze zwolnienia z podatku z uwagi na wyłączenie tych usług z tego zwolnienia w poz. 11 załącznika nr 4 do ustawy o VAT. Usługi te opodatkowane są stawką podatku w wysokości 7%.

Gdy pływalnia będąca gospodarstwem pomocniczym gminy będzie udostępniać basen szkole publicznej korzystającej z pływalni w ramach zajęć wychowania fizycznego (gdy szkoła jest jednostką budżetową), czynność ta podlega zwolnieniu z VAT.

Dlatego jeżeli gmina przekazuje dotację stanowiącą dopłatę do cen biletów dla uczniów szkół publicznych korzystających z pływalni w ramach zajęć wychowania fizycznego, to również taka dotacja jest zwolniona z opodatkowania VAT. Gdy jest to tylko dopłata do ogólnej działalności pływalni w ogóle nie podlega VAT.

Jeżeli gmina będzie sama prowadzić pływalnię, będzie jej przysługiwać prawo do odliczenia VAT w związku z jej budową, remontem czy eksploatacją w zakresie, w jakim będzie związana ze sprzedażą opodatkowaną. Gdy gmina będąca inwestorem krytej pływalni przekaże ten obiekt w zarząd jednostce budżetowej, która jest odrębnym podatnikiem podatku od towarów i usług, to nie gmina, ale jednostka budżetowa będzie osiągała przychody opodatkowane podatkiem od towarów i usług z tytułu eksploatacji krytej pływalni. Dlatego podatek będzie mogła odliczać jednostka budżetowa, a nie gmina.

Jeśli jest przekazywana dotacja dla zakładu budżetowego, która ma na celu ogólne dofinansowanie zadań wynikających ze statutu pływalni, to taka dotacja nie podlega w ogóle opodatkowaniu VAT.

Szkoły

Również gdy szkoła wykonuje czynności, które nie są czynnościami statutowymi, podlegają one VAT. Wprawdzie szkoła może korzystać ze zwolnienia ze względu na wysokość obrotów, ale jednak po przekroczeniu limitu obowiązek opodatkowania tych czynności istnieje. Jednak niektóre czynności korzystają ze zwolnienia bez względu na wysokość obrotów. Są to:

1) organizacja obozów językowych - korzysta ze zwolnienia z VAT, ponieważ zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług korzysta ze zwolnienia z VAT usługi obozów, kolonii lub usługi o podobnym charakterze, organizowane przez szkoły i inne jednostki objęte ustawą o systemie oświaty, świadczone wyłącznie na rzecz dzieci i młodzieży z tych szkół i jednostek;

2) usługi stołówkowe dla uczniów i pracowników szkoły - korzystają równie ze zwolnienia, ponieważ zgodnie z dokonywaną przez Urząd Statystyczny klasyfikacją prowadzenie stołówki w placówce oświatowej przez jej personel dla uczniów i pracowników tej placówki mieści się w grupowaniu PKWiU 80 „usługi w zakresie edukacji”. W załączniku nr 4 do ustawy, który zawiera „wykaz usług zwolnionych od podatku”, pod pozycją 7 wpisano „usługi w zakresie edukacji” o symbolu PKWiU ex 80. Dlatego prowadzenie przez szkołę stołówki dla uczniów i pracowników placówki zwolnione jest z podatku od towarów i usług.

Gdy szkoła udostępnia odpłatnie salę gimnastyczną, to taka usługa jest opodatkowana stawką 7%, ponieważ usługi udostępniania (najmu) sali gimnastycznej są klasyfikowane na gruncie PKWiU jako usługi związane z działalnością stadionów i innych obiektów sportowych (PKWiU 92.61.10). Szkoła może w takim przypadku korzystać ze zwolnienia ze względu na wysokość obrotów (w 2009 i 2008 r. jest to limit 50 000 zł).

Domy kultury

Usługi świadczone przez domy kultury opodatkowane są różnymi stawkami w zależności od symbolów PKWiU. Większość usług związanych z kulturą - PKWiU 92 - na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług - jako wymienionych w poz. 11 załącznika nr 4 do ustawy - jest zwolniona z podatku. Niektóre usługi zostały jednak z tego zwolnienia wyłączone. Dotyczy to między innymi usług:

• wstępu na spektakle, koncerty, przedstawienia i imprezy w zakresie twórczości i wykonawstwa artystycznego i literackiego (PKWiU 92.31.2),

• związanych z funkcjonowaniem obiektów kulturalnych (PKWiU 92.32.10),

• świadczonych przez wesołe miasteczka, parki rozrywki, cyrki, dyskoteki, sale balowe (PKWiU 92.33, 92.34.11, 92.34.12).

Jednocześnie jednak, z uwagi na treść art. 41 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, czynności te zostały objęte obniżoną do 7% stawką podatku. Zostały one bowiem wymienione w poz. 156 załącznika nr 3 do ustawy, zawierającego wykaz towarów i usług opodatkowanych stawką podatku w wysokości 7%.

Jak wynika z przytoczonych na wstępie przepisów, generalnie usługi związane z kulturą zwolnione są z VAT. Opodatkowaniu podlegają jedynie określone czynności, między innymi wstęp na imprezy kulturalne. Dlatego:

1) organizacja programów artystycznych oraz koncertów kapel i orkiestr - będzie opodatkowana stawką 7%, gdy pobierane są opłaty za wstęp na imprezę, np. sprzedaż biletów. Gdy dom kultury będzie współorganizatorem imprezy i nie będzie pobierał opłaty za wstęp, usługa ta będzie korzystała ze zwolnienia;

2) usługi w ramach organizacji zajęć dla dzieci i młodzieży oraz dorosłych w sekcjach: plastycznej, tanecznej, perkusyjnej, teatralnej, szachowej, brydżowej i wokalno-tanecznej, za które pobierane są częściowe opłaty, należy sklasyfikować pod symbolem 92.62.13 „Usługi związane ze sportem pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane” oraz symbolem 92.72.12 „Usługi rekreacyjne pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane”.

Dlatego usługi zaklasyfikowane do symbolu PKWiU 92.62.13 „Usługi związane ze sportem pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane” oraz do symbolu PKWiU 92.72.12 „Usługi rekreacyjne pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane” podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, jeżeli są świadczone przez podmioty, które nie mają jako celu systematycznego dążenia do osiągania zysków, zaś wszelkie zyski, które mimo wszystko osiągną, przeznaczą na utrzymanie lub poprawę świadczonych usług.

Jedynie nie mogłyby korzystać ze zwolnienia pobierane przez te podmioty opłaty za wstęp do parków rekreacyjnych, plaż i innych miejsc o charakterze kulturalnym, klasyfikowane również do grupowania PKWiU 92.72. Wstęp do parków rekreacyjnych, plaż i innych miejsc o charakterze kulturalnym podlega bowiem opodatkowaniu stawką 7% zgodnie z pozycją 159a załącznika nr 3 do ww. ustawy.

Ponieważ dom kultury jest podmiotem, który nie ma jako celu systematycznego dążenia do osiągania zysków, zaś wszelkie zyski, które mimo wszystko osiąga, przeznacza na utrzymanie lub poprawę świadczonych usług, to gdy opłaty pobierane za świadczenie usług kwalifikowanych do symbolu PKWiU 92.72.12 nie mają charakteru opłat za wstęp - to usługi kwalifikowane do symbolu PKWiU 92.62.13 oraz do symbolu PKWiU 92.72.12 są zwolnione z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Według większości organów sprzedaż karnetów w przypadku usług sklasyfikowanych pod symbolem 92.72.12 spełnia ten warunek (np. pismo z 29 maja 2007 r. Urzędu Skarbowego Warszawa-Ursynów 1438/VAT2/443-22/0765-29/GK. Dlatego nie mogą korzystać ze zwolnienia.

Usługi te są jednak klasyfikowane przez GUS również pod symbolem 92.32, dlatego przed ich świadczeniem zawsze najlepiej wystąpić o klasyfikację. Ponieważ ma to wpływ na wysokość stawki VAT.

Jak czytamy w piśmie z 6 marca 2006 r. nr PPB_2/4407/1/2006/I/D Izby Skarbowej w Katowicach: „Ponadto zgodnie z treścią pisma z 8 czerwca 2005 r. strona świadczy usługi polegające na organizowaniu kółek plastycznych, wikliniarskich, ceramicznych, kursów tańca, warsztatów wokalnych, warsztatów i imprez artystycznych, wyjazdów do teatrów i kin w ramach akcji >Lato w mieście<, przeglądów i konkursów recytatorskich. Za uczestnictwo w tych zajęciach pobiera opłaty wpisowe. Do ww. usług strona podała symbol PKWiU 93.32.10-00.00 - tj. usługi związane z funkcjonowaniem obiektów kulturalnych.

Dyrektor Izby Skarbowej stoi na stanowisku, iż opłaty - wpisowe - za uczestnictwo w ww. zajęciach nie stanowią wstępu, zatem zgodnie z poz. 11 załącznika nr 4 do ustawy o VAT zwolnione są z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Opłaty te nie stanowią bowiem wstępu na spektakle, koncerty.

Jak stanowi art. 41 ust.1 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. W myśl natomiast art. 41 ust. 2 ww. ustawy o VAT dla towarów i usług, wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7%, z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1.

Jak wynika z ww. pisma, usługę polegającą na prowadzeniu zajęć aerobiku strona zaklasyfikowała do usług związanych z poprawą kondycji fizycznej - PKWiU 93.04.10-00.00 - stosując dla świadczonych usług stawkę podstawową 22% VAT.

Natomiast dla sprzedaży biletów wstępu dla widzów na spektakle, koncerty, przedstawienia, imprezy w zakresie twórczości i wykonawstwa artystycznego i literackiego (PKWiU 92.31.21) związanych z funkcjonowaniem obiektów kulturalnych (PKWiU 92.32.10) oraz wstęp na imprezy sportowe (np. bilety na mecze) - strona stosuje 7% stawkę podatku VAT zgodnie z załącznikiem nr 3 poz. 156 i 159 do ustawy o VAT.

Wyżej przedstawione stanowisko strony dotyczące opodatkowania stawką 22% usługi prowadzenia zajęć aerobiku oraz stosowania stawki 7% przy dostawie biletów na imprezy - Dyrektor Izby Skarbowej uznaje za prawidłowe”.

3) Nieodpłatne usługi w postaci organizacji imprez związanych z kulturą, świadczone przez dom kultury - nie będą podlegały opodatkowaniu VAT w myśl art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

Zasadą w podatku od towarów i usług jest to, że podatkowi temu podlegają dostawa towarów oraz świadczenie usług o charakterze odpłatnym, czyli że usługi świadczone nieodpłatnie - co do zasady - nie podlegają VAT. Jednak, tak jak w przypadku dostawy, ustawodawca określił również w przypadku świadczenia usług wyjątki od tej zasady, zgodnie z którymi opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług podlega również świadczenie usług niemające charakteru odpłatnego, lecz zrównane w zakresie opodatkowania z odpłatnym świadczeniem usług. W art. 8 ust. 2 ustawy postanowiono, że za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT uznaje się również każde świadczenie niebędące dostawą na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli:

- nie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa,

- podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części.

Oba warunki muszą być spełnione łącznie. Gdy którykolwiek z nich nie jest spełniony, nieodpłatne świadczenie usług nie podlega VAT. Dlatego gdy dom kultury świadczy nieodpłatnie usługi związane z kulturem i sportem, to takie usługi nie podlegają opodatkowaniu VAT. Ponieważ nie podlegają opodatkowaniu podatkiem towarów i usług nieodpłatne usługi realizowane przez podatnika w związku z prowadzoną działalnością.

4) Nauka języków obcych - jest zwolniona z VAT jako usługa w zakresie form kształcenia; ponieważ nauka języków obcych sklasyfikowana jest pod symbolem PKWiU 80.42.10 - 00.10 - Usługi nauczania języków obcych. To oznacza, że świadczenie tych usług jest zwolnione z VAT. Ponieważ w załączniku nr 4 pod pozycją 7 ustawy o podatku od towarów i usług wymieniono usługi w zakresie edukacji (ex 80) jako zwolnione z podatku od towarów i usług.

Kasy rejestrujące

Gdy dokonujemy czynności na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, istnieje obowiązek ewidencjonowania obrotu na kasie rejestrującej. Również gdy czynności tych dokonuje organ samorządowy. Jednak rozporządzenie Ministra Finansów z 19 grudnia 2008 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. Nr 228, poz. 1510) przewiduje liczne zwolnienia z tego obowiązku.

Gdy organ samorządowy otrzymuje opłaty dokonywane przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej m.in. z tytułu:

• dzierżawy gruntów - poz. 39 załącznika do rozporządzenia,

• rocznych opłat z tytułu wieczystego użytkowania gruntów - poz. 39 załącznika do rozporządzenia,

• opłat związanych z oddaniem w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych - poz. 39 załącznika do rozporządzenia,

• sprzedaży nieruchomości gruntowych, lokali mieszkalnych, lokali użytkowych, których sprzedaż potwierdzona jest aktem notarialnym - poz. 37 załącznika do rozporządzenia

to jest zwolniony z obowiązku ewidencjonowania tego obrotu na kasie rejestrującej.

Stawka VAT na inwestycje - infrastruktura towarzysząca

Od 1 stycznia 2008 r. opodatkowaniu według obniżonej stawki 7% podlegają tylko roboty budowlane dotyczące obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym (na podstawie art. 41 ust. 12 ustawy o VAT) oraz pozostałych obiektów budownictwa mieszkaniowego (na podstawie rozporządzenia wykonawczego). Z opodatkowania według stawki 7% nie korzystają natomiast roboty budowlane dotyczące infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu. Budowa sieci kanalizacyjnej, czy drogi są opodatkowane 22% stawką VAT.

Problem powstaje w przypadku sieci wodociągowej. ETS w wyroku z 3 kwietnia 2008 r. w sprawie C-442/05, orzekł, że zarówno dostarczanie przez gminy wody, jak i wykonywanie przez nie przyłączy do sieci wodociągowej powinny być objęte jednolitą stawką VAT. Skoro bowiem na dostawę wody obowiązuje obniżona stawka VAT, to i na podłączenie do sieci wodociągowej, które jest niezbędne w celu dostarczania wody, powinna obowiązywać ta sama stawka VAT. Niestety organy podatkowe nie uznają, tego wyroku. Jak czytamy w piśmie z 18 grudnia 2008 r. Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach nr IBPP2/443-860/08/UH: Wyrok ten nie przesądza bowiem o stosowaniu określonej stawki podatkowej w odniesieniu do usług, o których mowa w tym wyroku, lecz wskazuje, iż VI Dyrektywa daje w tym zakresie swobodę państwom członkowskim.

W innym natomiast piśmie z 25 sierpnia 2008 r. tego dyrektora IBPP2/443-602/08/UH czytamy: Ponadto nadmienia się, iż powołany przez Wnioskodawcę wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 3 kwietnia 2008r. w sprawie (C-442/05) Finanzamt Oschatz przeciwko Zweckverband zur Trinkwasserversorgung und Abwasserbeseitigung Torgau-Westelibien został wydany w odmiennym stanie faktycznym, dotyczy bowiem podmiotu, który zajmuje się dostawą wody. Natomiast przedstawiony przez Wnioskodawcę stan faktyczny dotyczy kwestii wykonania przyłączy kanalizacji sanitarnej do poszczególnych nieruchomości odbiorców usług w sytuacji gdy wykonawcą tych robót jest specjalistyczna firma budowlana. Zatem wyrok ten nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem urzędów. Trybunał podkreślił wprawdzie, że państwom członkowskim przysługuje prawo do stosowania obniżonej stawki VAT do określonych i swoistych aspektów dostawy wody, o ile wprowadzone regulacje nie będą naruszały zasady neutralności VAT. Jednocześnie stwierdził, że chociaż dyrektywa VAT nie zawiera definicji „dostawa wody”, to pojęcie to powinno być interpretowane w jednakowy sposób.

Ponadto ETS podkreślił, że brzmienie art. 12 ust. 3 lit. a) dyrektywy nie przesądza o tym, że obniżona stawka podatku może być stosowana jedynie, gdy dotyczy ona wszystkich aspektów dostawy wody objętych zakresem załącznika H do dyrektywy.

Specyfikacja istotnych warunków zamówienia

Szczególnym problemem dla podatników, którzy organizują przetargi, jest to, czy wydanie specyfikacji istotnych warunków zamówienia podlega opodatkowaniu VAT. Zdania na ten temat są bardzo podzielone. Zamawiający, który organizuje przetarg, jest zobowiązany do wydania zbioru dokumentacji przetargowej. Stanowi ona formularz zawierający specyfikację istotnych warunków zamówienia w ramach procedury przetargowej. Pojawiają się głosy, że ich przekazanie nie podlega w ogóle opodatkowaniu VAT. Udostępnienie specyfikacji istotnych warunków zamówienia następuje na warunkach ściśle określonych ustawą - Prawo zamówień publicznych. Dlatego nie może być uznane za sprzedaż podlegającą opodatkowaniu. Poza tym formularz zawierający specyfikację istotnych warunków zamówienia jest jednym z wielu dokumentów związanych z procedurą przetargową. Nie stanowi dobra samoistnego, a zatem nie może być uznany za towar będący przedmiotem obrotu podlegającego opodatkowaniu VAT (pismo z 4 lutego 2005 r. Opolskiego Urzędu Skarbowego nr PP/443-137-8-GK/04/05).

Większość organów podatkowych uznaje jednak, że jest to świadczenie usług. Ponieważ opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Odpłatnego przekazania specyfikacji istotnych warunków zamówienia na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług nie można traktować jako dostawy towarów. Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług przez towary rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

W przypadku przekazania specyfikacji istotnych warunków zamówienia dostarczane dokumenty są jedynie nośnikiem zawierającym informacje dotyczące organizowania przetargu. Dlatego przekazanie specyfikacji przetargowej za wynagrodzeniem należy, w rozumieniu ustawy o VAT, traktować jako świadczenie usług. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów. Przytoczony powyżej przepis bardzo szeroko definiuje pojęcie świadczenia usług jako każde świadczenie, które nie stanowi dostawy towarów. W tym przypadku mamy do czynienia ze świadczeniem usług, ponieważ zostaje przekazana odpłatnie specyfikacje istotnych warunków zamówienia, tj. odpłatnie świadczona usługa na terenie kraju. Świadczenie takich usług podlega opodatkowaniu VAT według stawki 22%.

Potwierdzeniem tego jest m.in. pismo z 17 kwietnia 2007 r. Izby Skarbowej w Rzeszowie nr IS.IX/3-443/13/07: „Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności faktyczne i prawne, stwierdzić należy, że przekazanie specyfikacji istotnych warunków zamówienia jest świadczeniem usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a zatem podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, przy czym stawka podatkowa wynosi w tym przypadku 22%, co wynika z art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług”.

Podstawy prawne:

 1) art. 5-7 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - j.t. z 2005 r. Dz.U. Nr 236, poz. 2008; ost. zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 18 poz. 97

 2) art. 36a ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - j.t. z 2006 r. Dz.U. Nr 139, poz. 993; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 22, poz. 120

 3) art. 18-19 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - j.t. z 2007 r. Dz.U. Nr 70, poz. 473; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 227, poz. 1505

 4) art. 3 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - Dz.U. Nr 175, poz. 1459; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 191, poz. 1371

 5) art. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - j.t. z 2001 r. Dz.U. Nr 142, poz. 1591; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 52, poz. 420

 6) art. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 220, poz. 1413

 7) § 13 pkt 11 rozporządzenia z 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 97, poz. 970; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 212, poz. 1336

 8) art. 31 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomości - j.t. z 2004 r. Dz.U. Nr 261, poz. 2603; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 42, poz. 340

 9) art. 2 ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej - Dz.U. z 1997 r. Nr 9, poz. 43; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 19, poz. 100

10) art. 15 ust. 6, art. 86, 88 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia księgowego

POLECANE

Pracownicy służby zdrowia

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

ANGIELSKI DLA KSIĘGOWYCH

Eksperci portalu infor.pl

Prawo i Logistyka

PrawoiLogistyka.pl to serwis tematyczny zajmujący się prawnymi aspektami działalności transportowej.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od ksiegowosc-budzetowa.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK