| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE MOBILNE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość budżetowa > Podatki > VAT > Zasady rozliczania VAT organów samorządowych

Zasady rozliczania VAT organów samorządowych

Specyficzny charakter czynności wykonywanych przez organy samorządowe powoduje, że często mają one problemy z rozliczeniem VAT. W praktyce trudno ustalić, kiedy organy samorządowe są zobowiązane do rozliczenia VAT i jakie stawki VAT mają zastosować do wykonanych czynności. Przedstawiamy najbardziej kontrowersyjne sprawy z zakresu rozliczenia VAT.

Kiedy gmina lub powiat jest podatnikiem VAT

Ustawa o VAT w art. 15 określa, kto i w jakich okolicznościach jest podatnikiem. Jednocześnie w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT z grona podatników tego podatku zostały wyłączone organy władzy publicznej oraz urzędy obsługujące z tytułu wykonywania zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane. Organy władzy publicznej są podatnikami VAT tylko z tytułu czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jednocześnie w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy w § 13 pkt 11 zostały zwolnione z VAT czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Dlatego należy odpowiedzieć na pytanie, czy czynności organów samorządowych wykonywane na podstawie ustaw są zwolnione, czy nie podlegają w ogóle opodatkowaniu VAT. Ma to zasadnicze znaczenie, ponieważ czynności niepodlegających opodatkowaniu w ogóle nie wykazuje się w deklaracji, natomiast czynności zwolnione należy wykazywać w deklaracji i podlegają one takim samym rygorom jak inne czynności opodatkowane.

Ustawa o VAT posługuje się pojęciem „organy władzy publicznej”. Czy samorząd do nich nie należy? Nie, tak nie jest, ponieważ na administrację publiczną składa się system organów administracji państwowej, organy samorządu terytorialnego, zawodowego, gospodarczego. Potwierdza to Konstytucja RP. Jak wynika z art. 163 Konstytucji RP, samorząd terytorialny wykonuje zadania publiczne niezastrzeżone przez konstytucję lub ustawy dla organów innych władz publicznych. Skoro ustawodawca posługuje się pojęciem „inne organy władzy publicznej”, to należą do nich również samorządy. Dlatego czynności wykonywane przez organy samorządowe na podstawie przepisów ustaw nie podlegają w ogóle opodatkowaniu VAT, ponieważ są wykonywane przez podmioty, które nie są podatnikami VAT. Oznacza to, że zwolnienie przewidziane w rozporządzeniu dla organów samorządowych jest pozbawione sensu, ponieważ nie można zwolnić z VAT czegoś, co w ogóle nie podlega temu podatkowi. Czynność wykonywana przez podmiot, który nie jest podatnikiem VAT, nie podlega w ogóle VAT.

Jednak niektóre organy podatkowe uznają, że czynności te są zwolnione z VAT, a nie niepodlegają opodatkowaniu tym podatkiem. Jak czytamy w piśmie z 25 kwietnia 2006 r. nr NUS-MPPiO/443-7/3/06 Urzędu Skarbowego w Kłobucku: „W niniejszej sprawie zastosowanie więc będzie miało zwolnienie przewidziane w § 8 ust. 1 pkt 13 cyt. [§13 pkt 11 obecnego rozporządzenia - przypis red.] rozporządzenia. Zatem należy uznać, że przedstawione we wniosku stanowisko podatnika, z którego wynika, że opłata za wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, jest nieprawidłowe”. Stanowisko takie należy uznać za nieprawidłowe. Również sądy uznają, że czynności te nie podlegają w ogóle VAT.

Dlatego czynności wykonywane przez organy samorządowe podlegają VAT, gdy:

• wykonują czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach ich zadań,

• wykonują czynności mieszczące się w ramach ich zadań, ale czynią to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Jak określił WSA w Warszawie w wyroku z 27 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 4312/06: „Należy uznać, że kryterium decydującym o uznaniu organu (urzędu) władzy publicznej za podatnika VAT jest zachowywanie się nie jak organ władzy, lecz jak podmiot gospodarczy (przedsiębiorca) w stosunku do określonych transakcji lub czynności. Szczególnie jest to uzasadnione w tych przypadkach, gdzie identyczne lub bardzo zbliżone czynności bądź transakcje mogą być dokonywane przez podmioty prywatne (np. przedsiębiorców)”.

Organy samorządowe pobierają wiele opłat za wykonywane czynności. W wielu przypadkach czynności te nie będą podlegać opodatkowaniu, niektóre z nich należy jednak opodatkować.

Opłata za rezerwację miejsc na targowiskach i opłata targowa

Gminy często ustalają regulaminy targowiska miejskiego, dzieląc go na stanowiska sprzedaży, które to stanowiska mogą być przez administratora targowiska rezerwowane na podstawie umów. W takim przypadku nie można powiedzieć, ze gmina wykonuje zadania nałożone przepisami prawa. Żadna ustawa nie przewiduje takiego obowiązku. Ponadto między kupcami a administratorem zawierana jest umowa cywilnoprawna, czynność ta podlega zatem opodatkowaniu VAT. GUS klasyfikuje ją w grupowaniu PKWiU 75.11.12- -00.90 „Usługi finansowe i podatkowe, administracji publicznej, pozostałe”. Jest więc czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki podatku 22%. Potwierdzają to również organy podatkowe (m.in. pismo z 5 grudnia 2006 r. Urzędu Skarbowego w Łęczycy nr USIII/443-13/2006).

Inaczej będzie wyglądać sytuacja w przypadku opłat targowych. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach. Opłatę tę pobiera się niezależnie od należności przewidzianych w odrębnych przepisach za korzystanie z urządzeń targowych oraz za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko. Dlatego pobierana opłata nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Na takim stanowisku stoją również organy podatkowe.

W piśmie z 27 października 2005 r. Urzędu Skarbowego w Łęczycy nr PP/443- -174/05 czytamy: „Z przedstawionego w zapytaniu z 27 lipca 2005 r. stanu faktycznego wynika, że opisane tam dochody Gminy z tytułu wnoszonej opłaty targowej nie stanowią kwoty należnej z tytułu sprzedaży dokonywanej przez Gminę, zaś po stronie wpłacających stanowią formę daniny publicznej, zatem świadczenia przymusowego i bezzwrotnego. W przedmiotowej sytuacji nie można więc mówić o opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług przedmiotowych dochodów”.

Opłata za odbieranie odpadów komunalnych z nieruchomości mieszkańców gminy

Wywóz odpadów organizowany przez gminy odbywa się na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Należy do kategorii spraw z zakresu administracji publicznej, za których wykonywanie pobierane są opłaty określone przez radę gminy. Właściciele nieruchomości są zobowiązani na podstawie art. 6 ustawy do zawarcia umowy na korzystanie z usług wykonywanych przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Gdy właściciel nie zawrze umowy, gmina jest zobowiązana do odbierania odpadów. Jednocześnie wójt, burmistrz, prezydent miasta wydaje z urzędu decyzję, w której ustala:

1) obowiązek uiszczania opłat za odbieranie odpadów komunalnych lub opróżnianie zbiorników bezodpływowych;

2) wysokość opłat wyliczonych z zastosowaniem stawek uchwalonych przez radę gminy;

3) terminy uiszczania opłat;

4) sposób i terminy udostępniania urządzeń lub zbiorników w celu ich opróżnienia.

Są to więc obowiązki nałożone na gminę ustawami i jest ona zobowiązana do ich wykonania. Nie ma znaczenia, że właściciele nieruchomości zawierają umowy na odbiór nieczystości, ponieważ obowiązek ich zawarcia wynika z ustawy, a opłaty są ustalane w drodze decyzji.

Na takim stanowisku stoją również organy podatkowe. W piśmie z 23 maja 2006 r. nr 1409/PP/005/30/06/MP Urzędu Skarbowego w Legionowie czytamy: „Z uwagi na powyższe ustalenia należy uznać, że w przedstawionym zakresie Gmina nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług, a opłata za odbieranie odpadów komunalnych z nieruchomości mieszkańców Gminy (ustalona decyzją administracyjną) nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT”.

Opłaty za wyrobienie dowodów

Zasady wydawania dowodów osobistych reguluje ustawa z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Określa ona, że dowód osobisty wydaje właściwy organ gminy. Natomiast organem gminy jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Dla gminy są to zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, za które pobierane są opłaty stanowiące równowartość kosztów wydania dowodów osobistych. Opłata stanowi dochód budżetu państwa (art. 36a ust. 1 i 2 ww. ustawy). To oznacza, że bezsprzecznie jest to zadanie nałożone na gminę na podstawie odrębnych przepisów prawa, dlatego czynność ta nie będzie podlegała opodatkowaniu VAT.

Zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych

Sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Uprawnienie do wydawania zezwoleń wynika z art. 18 ust. 1 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Jednocześnie ustawa wprost wskazuje, na jaki cel jest przekazywana opłata za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Środki pochodzące z opłat za wydanie zezwolenia mogą być przeznaczone na realizację gminnych programów profilaktyki i rozwiązywanie problemów alkoholowych oraz gminnych programów, o których mowa w art. 10 ust. 2 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, i nie mogą być przeznaczane na inne cele.

Dlatego również w tym przypadku pobierane opłaty nie mają charakteru opłat za czynności cywilnoprawne.

Opłaty związane ze sporządzaniem kopii informacji i materiałów udostępnianych z powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego

Wykonywane przez starostwo czynności związane z udostępnianiem danych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, udzielanie informacji, a także wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne na pewno należą do kategorii spraw z zakresu administracji publicznej, za wykonywanie których pobierane są opłaty. Dlatego wykonywanie tych czynności nie podlega VAT. Do czynności takich nie należą usługi polegające na odpłatnym sporządzaniu kserokopii, wydruków (według cen umownych zatwierdzonych zarządzeniem starosty). Takie opłaty są zapłatą za świadczenie usług, dlatego należy uznać, że podlegają opodatkowaniu stawką 22%.

Dobrowolne wpłaty dokonywane przez mieszkańców gminy partycypujących w kosztach budowy sieci wodociągowej

Otrzymywanie dobrowolnych wpłat przez gminę na rzecz budowy sieci wodociągowej nie podlega opodatkowaniu. Aby doszło jednak do takiej sytuacji, gmina musiałaby na rzecz wpłacających dokonać odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług. Ponieważ z tytułu wniesienia przez mieszkańców określonych kwot na pokrycie kosztów budowy sieci wodociągowej nie będzie miało miejsca odpłatne nabycie towarów lub usług, gmina nie zobowiązuje się do określonego świadczenia, np. dostawy określonej ilości wody czy też obniżonej odpłatności za dostawę wody, dlatego nie wystąpi odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu. Brak jest jakiegokolwiek świadczenia ze strony gminy na rzecz mieszkańców w zamian za wpłaty. Powyższe należności nie są obowiązkowe (gmina nie ma możliwości ich wyegzekwowania w drodze postępowania egzekucyjnego). Stanowią one dobrowolny udział i pomoc mieszkańców wsi w realizacji zadania związanego z budową sieci kanalizacyjnej.

WaŻne!

Z tytułu wniesienia przez mieszkańców określonych kwot na pokrycie kosztów budowy sieci wodociągowej nie będą miały miejsca odpłatne nabycie towarów lub świadczenie usług. Czynność ta nie podlega opodatkowaniu VAT.

Jak uznał dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie - Ośrodek Zamiejscowy w Tarnowie w piśmie z 25 maja 2005 r. T/PP 4407-90/06: „Natomiast dokonywane przez mieszkańców wsi wpłaty za przyłącza kanalizacyjne mające na celu pomoc Gminie w zmniejszeniu kosztów inwestycji (budowa kanalizacji) mają charakter darowizny rozumianej jako dobrowolne i bezpłatne przysporzenie majątkowe na rzecz innej osoby. Powołać bowiem należy się na przepis art. 888 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku”.

Na takim stanowisku stanął również Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w piśmie z 24 lutego 2009 r. Pojawiają się również opinie organów podatkowych, według których wpłaty należy potraktować jako dopłatę, która jeśli ma wpływ na cenę świadczonej usługi lub dostawy towarów, podlega VAT.

Jak czytamy w piśmie z 7 września 2006 r. nr US1447/NPR-443/1/06 Urzędu Skarbowego w Lipsku: „Z powyższej regulacji wynika, że w sytuacji gdy podatnik otrzymuje od innego podmiotu jakiekolwiek dofinansowanie (dotację, subwencję, inną dopłatę) stanowiące dopłatę do ceny towaru, usługi: (może to być np. pokrycie części ceny lub rekompensata z powodu obniżenia ceny), taka dopłata stanowiąca uzupełniający element ceny winna być wliczona do podstawy opodatkowania dostawy czy świadczenia usług, jeżeli będzie ściśle i bezpośrednio związana z ceną danej dostawy czy ceną danej usługi. W przeciwnym razie, gdy dotacja, subwencja lub dopłata otrzymana przez podatnika jest związana z pokryciem ogólnych kosztów jego działalności i nie będzie miała bezpośredniego wpływu na cenę konkretnej usługi czy towaru, taka dopłata nie będzie elementem cenotwórczym, a zatem nie będzie stanowić obrotu w rozumieniu cytowanego wyżej przepisu”.

Nawet jeśli uznamy, że jest to prawidłowe stanowisko, to wpłaty te i tak nie podlegają opodatkowaniu VAT, gdyż nie mają bezpośredniego wpływu na świadczone usługi lub dostawy towarów; są to wpłaty na dokonywaną inwestycję.

Niestety możemy się spotkać ze stanowiskiem, że otrzymywane dopłaty należy opodatkować: „W analizowanym stanie faktycznym wpłaty pobierane przez Gminę od mieszkańców na podstawie umowy o współfinansowaniu budowy sieci wodociągowej stanowią przedpłatę należności za wykonywane przez Gminę na rzecz wpłacających roboty budowlane polegające na wykonaniu przyłącza do sieci. Roboty te jako związane z infrastrukturą towarzyszącą budownictwu mieszkaniowemu Gmina powinna opodatkować według 7% [obecnie 22% - przypis redakcji] stawki podatku, zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. a) ww. ustawy o VAT. Ten artykuł należy wpisać na fakturze dokumentującej otrzymanie wpłaty jako uzasadniający zastosowanie obniżonej stawki podatku” (pismo Izby Skarbowej w Krakowie z 19 kwietnia 2006 r. nr PP-3/449/6/06). Stanowisko to należy uznać za nieprawidłowe.

Opłaty (bądź raty) z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności

Opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie decyzji również nie podlegają opodatkowaniu VAT, ponieważ wyłączenie z katalogu podatników wynikające z dyspozycji art. 15 ust. 6 ustawy ma charakter podmiotowo-przedmiotowy i ma zastosowanie przy spełnieniu łącznie następujących warunków:

• jego podmiotem są jedynie organy władzy publicznej oraz urzędy obsługujące te organy,

• odnosi się ono jedynie do czynności, w których podmioty podlegające wyłączeniu realizują zadania nałożone na nie przepisami prawa i do realizacji których podmioty te zostały powołane,

• czynności te nie są wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych.

Natomiast przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na podstawie wydanych decyzji administracyjnych po 1 maja 2004 r. następuje w oparciu o:

• ustawę z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - Dz.U. Nr 175, poz. 1459; ost. zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 191, poz. 1371,

• ustawę z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - j.t. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 42, poz. 340,

• ustawę z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - j.t. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 52, poz. 420.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości decyzję o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, zarząd powiatu albo zarząd województwa - odpowiednio w przypadku nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego. Natomiast starosta wydaje decyzję, gdy nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa. Prawo użytkowania wieczystego przekształca się w prawo własności nieruchomości z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna. Decyzja ta stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. Ponieważ obowiązek ten wynika z ustawy, czynność ta nie podlega opodatkowaniu VAT.

Kto powinien rozliczać VAT: gmina czy urząd

Częstym problemem organów samorządowych jest ustalenie, kto powinien rozliczać VAT: gmina czy urząd.

Gmina na podstawie ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym posiada osobowość prawną, wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. W celu realizacji zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi.

Podatnikami VAT mogą być osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Samorządowe osoby prawne (gminy, powiaty, województwa) nie mają własnych struktur organizacyjnych, zaś nałożone na nie zadania wykonują za pośrednictwem urzędów. Nie oznacza to, że są to dwa odrębne podmioty i każdy z nich może być podatnikiem VAT. Potwierdza to rozporządzenia Ministra Finansów z 28 lipca 2006 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych. Wynika z niego, że urząd gminy (powiatu) i urząd marszałkowski nie mają możliwości prowadzenia odrębnej ewidencji księgowej dotyczącej rozliczeń podatku od towarów i usług dla samorządowych osób prawnych oraz ich urzędów obsługujących od strony techniczno-organizacyjnej te osoby prawne.

Potwierdza to również Ministerstwo Finansów w piśmie z 18 maja 2005 r. nr OS5- -065-171-MG/2633/05: „gmina i urząd gminy powinny stosować jednakowe oznaczenie (numer) NIP, a w związku z ich działaniami (czynnościami) powinno być wystawione jedno rozliczenie deklaracyjne VAT”.

WaŻne!

Gmina i urząd gminy powinny stosować jednakowy numer NIP. Powinny one składać w związku z tym jedną deklarację VAT-7.

Powstaje jednak problem, kto powinien być zarejestrowanym podatnikiem VAT. Podatnikiem powinna być gmina, gdyż to ona posiada osobowość prawną.

Potwierdza to np. NSA w wyroku z 10 listopada 1999 r., sygn. akt I SA/Wr 1697/99 (publ. ONSA 2001/2/68), w którym stwierdzono, iż: „gmina jako osoba prawna wykonująca zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, w zakresie, w jakim realizuje we własnym imieniu i na własny rachunek czynności określone w art. 2 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (obecnie art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług), w szczególności w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, jest podatnikiem podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy (obecnie art. 15 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług)”. Dlatego ponieważ wyłącznie gmina posiada osobowość prawną, wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność - to podatnikiem podatku od towarów i usług w stosunku do całej działalności może być wyłącznie ona. Również w aktualnie wydawanych wyrokach sądy potwierdzają, że to gmina jest podatnikiem (patrz wyrok WSA z 28 czerwca 2008 r. sygn. akt III/SA/Wa390/08).

Wśród organów podatkowych nie było jednak w tym zakresie jednolitego stanowiska. Część z nich uznaje, że podatnikiem powinien być urząd. „W związku z powyższym gmina będąca samorządową osobą prawną niemającą własnych struktur organizacyjnych, wykonująca nałożone na nią zadania za pośrednictwem urzędu gminy, nie ma obowiązku zarejestrowania się jako podatnik podatku od towarów i usług. Reasumując, w świetle powyższego stanu faktycznego oraz powołanych przepisów prawnych podatnikiem podatku od towarów i usług jest Urząd Gminy, który decyzją Urzędu Skarbowego w Łańcucie z 24 czerwca 1997 r. otrzymał Numer Identyfikacji Podatkowej (pismo z 12 lutego 2007 r. nr US.443/IC/6/2007 Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łańcucie).

Jednak z ostatnio wydawanych interpretacji wynika, że również zdaniem urzędu tylko gmina jest podatnikiem VAT.

Jak czytamy w piśmie z 12 marca 2009 r. Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie IPPP2/443-155/09-2/MK: Zatem stanowisko Wnioskodawcy uznaje się za nieprawidłowe, ponieważ Urząd Gminy działając w imieniu Gminy realizuje zadania własne Gminy. Natomiast zdolność prawną i zdolność do dokonywania czynności prawnych ma Gmina, nie zaś Urząd Gminy. Podatnikiem podatku od towarów i usług w stosunku do całej działalności może być wyłącznie Gmina, w żadnym zaś przypadku Urząd Gminy.

Nieodpłatne świadczenia

Organy samorządowe często dokonują nieodpłatnych czynności; należy zawsze rozważyć, czy takie przekazanie podlega opodatkowaniu VAT. W przypadku przekazania nieodpłatnego towarów, o tym, czy czynność ta będzie podlegała opodatkowaniu VAT, decydujące znaczenie będzie miało to, czy gminie przysługiwało prawo do odliczenia VAT oraz związek przekazanych towarów z prowadzonym przedsiębiorstwem (działalnością gminy).

Przekazanie sieci wodociągowej

Budowa sieci wodociągowej należy do zadań własnych gminy, gdyż zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, takich jak: wodociągi i zbiorowe zaopatrzenie w wodę, odprowadzania ścieków, zagospodarowanie odpadów komunalnych, należą do zadań własnych gminy.

Natomiast, jak już wspomniano, wykonywanie przez gminę zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których została powołana, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych, nie podlega VAT. Dlatego gmina w zakresie budowy wodociągu nie jest podatnikiem VAT. Nie przysługuje jej również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług zakupionych w celu wybudowania przedmiotowej inwestycji, bowiem zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Również nie przysługuje jej prawo do odliczenia VAT, gdy użycza bezpłatnie sieci. W takim przypadku gmina nie opodatkowuje usługi użyczenia sieci wodociągowej. W myśl art. 8 ust. 2 nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu, w przypadku gdy - nie jest związane z prowadzonym przedsiębiorstwem oraz podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części. Nieodpłatne użyczenie podlega zatem opodatkowaniu tylko wówczas, gdy oba wyżej wymienione warunki spełnione są łącznie.

Na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o VAT nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu, jeżeli:

• nie jest związane z prowadzonym przedsiębiorstwem oraz

• podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części.

Nieodpłatne użyczenie podlega zatem opodatkowaniu tylko wówczas, gdy oba wyżej wymienione warunki spełnione są łącznie. Ponieważ w naszym przypadku oba warunki nie są spełnione, takie przekazanie nie podlega opodatkowaniu VAT. Potwierdzają to również organy podatkowe.

W piśmie z 4 sierpnia 2006 r. nr PP/443-17/06 Urzędu Skarbowego w Rawiczu czytamy, że: „Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, iż ustanowienie przez Gminy na rzecz spółki nieodpłatnego użytkowania sieci wodno-kanalizacyjnej nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług”.

Tylko gdy gmina będzie odpłatnie dzierżawić sieci może odliczyć VAT od jej budowy.

Sprzedaż gruntów

Według obecnie obowiązujących przepisów ustawy o VAT towarem są również grunty.

Ich dostawa, jak też ustanowienie użytkowania wieczystego podlegają opodatkowaniu VAT.

Jednocześnie w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy przewidziano zwolnienie, gdy przedmiotem dostawy są tereny niezabudowane inne niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę.

reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYNAGRODZENIA

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

ANGIELSKI DLA KSIĘGOWYCH

Eksperci portalu infor.pl

Jacek Trusiński

Radca prawny

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od ksiegowosc-budzetowa.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK