| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość budżetowa > Kadry i płace > Zatrudnianie i zwalnianie > Zwolnienie dyscyplinarne w służbie cywilnej

Zwolnienie dyscyplinarne w służbie cywilnej

Czy do zwolnienia dyscyplinarnego należy stosować przepisy Kodeksu pracy czy ustawy o służbie cywilnej? Stanowisko Sądu Najwyższego w tej kwestii uległo zmianie.

Jak ewoluowało stanowisko

Warto też przypomnieć, jak ewaluowało orzecznictwo SN w zakresie dopuszczalności stosowania wobec pracowników służby cywilnej art. 52 k.p. W wyroku z 4 marca 2008 r. (sygn. akt II PK 177/07) SN wskazał, że skoro jedną z kar dyscyplinarnych przewidzianych w ustawie o służbie cywilnej jest wydalenie z pracy w urzędzie powodujące wygaśnięcie stosunku pracy, to zakończenie stosunku pracy z powodu zawinionego naruszenia wymienionych w ustawie obowiązków przez pracownika służby cywilnej może nastąpić tylko w wyniku dyscyplinarnego wydalenia z pracy, a nie wypowiedzenia stosunku pracy. Natomiast w wyroku z 11 marca 2008 r. (sygn. akt II PK 193/07) SN uznał, że w takiej sytuacji niedopuszczalne jest też zastosowanie trybu rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych przewidzianego w art. 52 par. 1 pkt 1 k.p. Przyjęcie takiej wykładni przepisów ustawy o służbie cywilnej powodowało, że w każdym przypadku zwolnienie pracownika, który naruszył obowiązki członka korpusu tej służby, wymagało wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego. Jedynym bowiem sposobem na usunięcia takiego pracownika z urzędu było orzeczenie wobec niego kary dyscyplinarnej wydalenia z pracy.

Stanowisko SN w tej sprawie ulegało stopniowej zmianie. W wyroku z 24 sierpnia 2010 r. (sygn. akt I PK 36/10) SN uznał, że wobec pracowników służby mają zastosowanie przepisy kodeksu pracy dotyczące rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem. Zdaniem SN przyjęcie, że w stosunku do tej grupy pracowników, dla których źródłem zatrudnienia jest umowa o pracę, pracodawca musi się posłużyć sankcją dyscyplinarnego wydalenia z pracy w urzędzie bez możliwości skorzystania z wypowiedzenia umowy o pracę, budzi wątpliwości. Tym bardziej że wypowiedzenie byłoby dla pracownika korzystniejszą formą rozwiązania stosunku pracy niż wydalenie, które powoduje nie tylko wygaśnięcie stosunku pracy, ale także zakaz ubiegania się o zatrudnienie w korpusie służby cywilnej przez pięć lat. Dlatego w ocenie SN nie można przyjąć, że ustawodawca, regulując możliwość zastosowania najcięższej kary dyscyplinarnej powodującej wygaśnięcie umowy o pracę, wyczerpał w ten sposób cały zakres przypadków rozwiązania takiej umowy z przyczyn dotyczących pracownika. Kara dyscyplinarna jest sankcją, a wydalenie z pracy w urzędzie – sankcją najsurowszą powodującą wygaśnięcie stosunku pracy z konsekwencjami określonymi w art. 114 ust. 4 u.s.c. Nie jest to regulacja, której przesłanki, funkcja i skutki prawne byłyby na tyle podobne do rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem, że można by przyjmować, iż wyłącza ona sens i celowość regulacji kodeksowej dotyczącej przecież czegoś innego.

Natomiast w wyroku z 15 marca 2011 r. (sygn. akt I PK 192/10, OSNP 2012/9–10/116) SN dopuścił po raz pierwszy możliwość stosowania wobec pracowników służby cywilnej przepisów kodeksu pracy o rozwiązaniu stosunku pracy bez wypowiedzenia. W wyroku tym SN dopuszcza natychmiastowe zwolnienie pracownika z jego winy w trybie kodeksowym, ale tylko wtedy, gdy pracownik służby cywilnej utracił legitymację do bycia członkiem korpusu tej służby z powodu niespełnienia wymienionych w art. 4 u.s.c. rygorów selekcyjnych. Tamten wyrok nie zmienił natomiast stanowiska SN co do braku możliwości zwolnienia pracownika w trybie art. 52 par. 1 pkt 1 k.p. w przypadku ciężkiego naruszenia przez niego obowiązków pracowniczych. ©?

!Zdarzało się, że pracownik, by uniknąć postępowania dyscyplinarnego i ewentualnego zakazu pracy przez pięć lat w służbie cywilnej, zwalniał się sam, a postępowanie było umarzane.

Z orzecznictwa SN

Rozwiązanie stosunku pracy z członkiem korpusu służby cywilnej, który ciężko narusza podstawowe obowiązki pracownicze lub służbowe, może nastąpić nie tylko w procedurze dyscyplinarnej przez wymierzenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby cywilnej jej urzędnika (art. 114 ust. 1 pkt 6 ustawy o służbie cywilnej) albo wydalenia z pracy w urzędzie pracownika służby cywilnej (art. 114 ust. 2 pkt 4 tej ustawy), ale także przez rozwiązanie stosunku pracy z urzędnikiem służby cywilnej bez wypowiedzenia z winy urzędnika, co może nastąpić w razie ciężkiego naruszenia przez urzędnika podstawowych obowiązków członka korpusu służby cywilnej, jeżeli wina urzędnika jest oczywista (art. 71 ust. 7 pkt 1 ustawy). Tym bardziej możliwe jest rozwiązanie stosunku pracy z niebędącym urzędnikiem pracownikiem służby cywilnej z wyżej ujawnionego powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 par. 1 pkt 1 k.p. w związku z art. 9 ust. 1 oraz art. 3 pkt 1 i 3 ustawy o służbie cywilnej).

Wyrok Sądu Najwyższego z 7 października 2015 r., sygn. akt II PK 259/14

Ewa Łukasik

prawnik, legislator, pracownik administracji rządowej

Polecamy serwis: Kadry i płace

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

Kadry i płace 2019

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

ANGIELSKI DLA KSIĘGOWYCH

Eksperci portalu infor.pl

HADY KANCELARIA PRAWA GOSPODARCZEGO I PRAWA PRACY

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »