| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość budżetowa > Kadry i płace > Zatrudnianie i zwalnianie > Odszkodowanie i odprawa dla zwalnianego pracownika – podatki, składki

Odszkodowanie i odprawa dla zwalnianego pracownika – podatki, składki

Kwestie dotyczące opodatkowania odszkodowań i odpraw wypłacanych w związku z rozwiązaniem umowy o pracę w praktyce mogą budzić wiele wątpliwości. Oskładkowanie takich należności wydaje się mniej skomplikowane.

Opodatkowanie odpraw – ustawa o zwolnieniach grupowych

Przechodząc do rozważań na temat opodatkowania odpraw, wskazać należy, że najczęściej przyznawane są one pracownikom na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 192 z późn. zm.).

Jak trafnie wskazuje się w doktrynie, „Odprawa ze zwolnień grupowych nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych. Przesądza o tym expressis verbis art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b PodOsFizU. Zgodnie z treścią tego przepisu wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.” (tak A. Malinowski, Art. 8 ZwolGrupU Malinowski 2015, wyd. 1, Legalis).

Podobne stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie, o czym świadczy pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, a mianowicie: „Odprawa pieniężna, przyznana na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844 ze zm.), nie została objęta żadnym ze zwolnień wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3 i w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) i stanowi przychód podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 12 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy.” (sygn. akt I SA/Wr 1453/09, Legalis numer 227275).

W świetle powyższego, pracownicy, którzy otrzymali odprawę, zarówno w związku ze zwolnieniami grupowymi, jak również indywidualnymi (których podstawą są przyczyny niedotyczące pracownika), zobowiązani będą do uiszczenia podatku dochodowego od wysokości otrzymanej odprawy.

Ozusowanie odszkodowań z tytułu rozwiązania umowy o pracę

O ile kwestia opodatkowania odszkodowań i odpraw jest dość skomplikowania, o tyle zagadnienie ich oskładkowania nie nastręcza żadnych wątpliwości. Zarówno bowiem odszkodowania wypłacane pracownikom z tytułu wypowiedzenia lub rozwiązania z nimi umowy o pracę z naruszeniem prawa, jak również odprawy z tytułu zwolnienia z przyczyn ich niedotyczących, nie stanowią podstawy do odprowadzania od nich składek na ubezpieczenie społeczne.

Powyższe wynika wprost z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2236 z późn. zm.), dalej określanego jako „rozporządzenie składkowe”, zgodnie z którym:

§ 2 rozporządzenia składowego
1. Podstawy wymiaru składek nie stanowią następujące przychody:
3) odprawy, odszkodowania i rekompensaty wypłacane pracownikom z tytułu wygaśnięcia lub rozwiązania stosunku pracy, w tym z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę lub rozwiązania jej bez wypowiedzenia, skrócenia okresu jej wypowiedzenia, niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy.

W tym miejscu warto również wskazać na stanowisko prezentowane przez M. Pigulskiego, a mianowicie: „Podstawy składek ZUS-owskich nie stanowią zarówno „ustawowe”, jak i dobrowolne odprawy należne zwalnianej osobie. W przypadku tych drugich, niezbędną przesłanką dla wyłączenia z oskładkowania jest związek pomiędzy wypłatą określonego świadczenia a rozwiązaniem stosunku pracy. Tak wynika z wyjaśnień udzielonych przez ZUS w pismach z 22 kwietnia 2002 r., znak: Fuu 400-39/02 oraz z 3 września 2002 r., znak: Fuu 400-584/02.” (tak M. Pigulski, Obliczanie odprawy z tytułu zwolnień grupowych, 2012-01-13, Legalis).

Uwaga! Jeżeli w ramach porozumienia rozwiązującego umowę o pracę, pracownik uzyskuje prawo do innych świadczeń, na przykład z tytułu wynagrodzenia za nadgodziny lub premii – takie świadczenie nie będzie stanowiło odszkodowania wynikającego z rozwiązania stosunku pracy i nie skorzysta ze zwolnienia ze składek ZUS.

Podsumowanie

Choć podstawowym celem odszkodowań i odpraw jest swoista rekompensata pracownikowi utraconej pracy (jak również zarobku), ustawodawca wyszedł z założenia, że nie zawsze otrzymane przez niego należności powinny korzystać ze zwolnienia z opodatkowania. Na szczęście, chociaż w przypadku oskładkowania sytuacja nie jest skomplikowania – i zarówno odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę za wypowiedzeniem i bez wypowiedzeniem, jak również wypłacone mu odprawy – nie stanowią podstawy do odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne.

Ozusowanie i opodatkowanie odszkodowań i odpraw wypłacanych w związku z rozwiązaniem umowy o pracę

Polecamy serwis: Kadry i płace

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

Kadry i płace 2019

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

ANGIELSKI DLA KSIĘGOWYCH

Eksperci portalu infor.pl

Ecovis System Rewident Sp. z o.o.

Ecovis System Rewident Sp. z o.o. to niezawodny partner dostarczający kompleksowe rozwiązania z zakresu audytu, księgowości, doradztwa podatkowego oraz kadr i płac. Firma istnieje na polskim rynku od 1995 r.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »