| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość budżetowa > ZUS > Ubezpieczenia społeczne > Wypadek w drodze do pracy lub z pracy – orzecznictwo

Wypadek w drodze do pracy lub z pracy – orzecznictwo

Orzecznictwo sądów może pomóc w rozstrzygnięciu, jakie konkretne zdarzenia mogą zostać uznane za wypadek w drodze do lub z pracy. Od spełnienia przesłanek zawartych w definicji takiego wypadku uzależnione jest otrzymanie przez pracownika szczególnych uprawnień.

Jakie zdarzenia orzecznictwo uznaje za wypadki w drodze do lub z pracy?

Wiele wątpliwości interpretacyjnych budzą przesłanki kwalifikujące zdarzenie jako wypadek w drodze do lub z pracy, a mianowicie: przesłanka najkrótszej drogi i drogi nieprzerwanej. Na ich kanwie wykształciło się bogate orzecznictwo.

W świetle orzecznictwa przerwanie drogi do lub z pracy w związku z koniecznością usuwania usterki w samochodzie nie pozbawia osoby, która uległa wypadkowi podczas jej pokonywania świadczeń z tytułu wypadku w drodze do lub z pracy (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 stycznia 1998 r., sygn. akt II UKN 462/97, OSNP Nr 1/1999, poz. 23).

Zobacz również: Zaświadczenie o niekaralności pracownika – kiedy zgodne z prawem?

Za wypadek w drodze do lub z pracy uznaje się również zdarzenie, które nastąpiło w sytuacji, gdy pokonywana droga została przerwana w celu spłaty kredytu, co potwierdza wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 26 stycznia 1996 r., o następującej treści: „Spłata kredytu bankowego w czasie drogi pracownika do domu stanowi przerwę życiowo uzasadnioną, nie pozbawiającą go odszkodowania z tytułu skutków wypadku powstałego przy wykonywaniu tej czynności.” (sygn. akt III AUr 11/96, Legalis numer 33924). Nie uzasadnia również pozbawienia pracownika świadczeń z tytułu wypadku w drodze do lub z pracy, gdy przerwanie drogi spowodowane jest zakupem przez pracownika artykułów spożywczych, podczas pokonywania najkrótszej drogi z pracy do domu (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 kwietnia 2001 r., sygn. akt II UKN 347/00, Legalis numer 55490).

Istotne jest, że za wypadek w drodze do lub z pracy uznaje się również takie zdarzenia, które nie wydarzyły się na trasie „praca – dom”. W świetle orzecznictwa, wypadek w czasie udania się przez pracownika w godzinach pracy do lekarza, spełnia przesłanki wypadku w drodze do lub z pracy (tak Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 19 kwietnia 2000 r., sygn. akt III AUa 1823/99, Legalis numer 51067).

Podobnie Sąd Najwyższy uznał, że zdarzenie zaistniałe w drodze powtórnie odbywanej przez pracownika z domu do pracy w ramach zwolnienia przez pracodawcę pracownika w godzinach pracy w celu załatwienia przez tego ostatniego sprawy osobistej, wypełnia definicję wypadku w drodze do pracy (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 stycznia 1980 r., sygn. akt III URN 59/79).

W orzecznictwie dominuje również pogląd, że pobicie pracownika wracającego z pracy do domu spełnia wymogi wypadku w drodze do lub z pracy, o czym świadczy stanowisko zaprezentowane przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 listopada 1980 r., a mianowicie: „Pobicie pracownicy odbywającej drogę z pracy do domu jest wypadkiem w drodze z pracy, bez względu na przyczynę pobicia.” (sygn. akt III UZP 9/80, Legalis numer 22322).

Co ciekawe, spożycie przez pracownika alkoholu w trakcie powrotu z pracy do domu, nie pozbawia pracownika świadczeń z tytułu wystąpienia wypadku w drodze z pracy do domu, gdy podczas powrotu do domu w stanie nietrzeźwości ulegnie on wypadkowi. Powyższe wynika z treści wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2006 r., a mianowicie: „Nie ma podstaw do odmowy zastosowania art. 57b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. Nr 39 z 2004 r., poz. 353 ze zm.) w przypadku udowodnionego związku między zajściem wypadku a spożyciem przez poszkodowanego alkoholu lub innych środków odurzających.” (sygn. akt III AUa 1553/05, Legalis numer 85705).

Kiedy orzecznictwo odmawia zakwalifikowania zdarzenia jako wypadku w drodze do lub z pracy?

W pewnych przypadkach przerwanie drogi do pracy lub drogi powrotnej, jak również udanie się przez pracownika w innym kierunku aniżeli dom czy praca, skutkuje niemożnością zakwalifikowania wypadku, który wydarza się podczas pokonywania takiej drogi, jako wypadku w drodze do lub z pracy.

W szczególności wypadek, który zaistnieje w wyniku przerwania drogi powrotnej z pracy do domu w celu udziału przez pracownika w spotkaniu towarzyskim nie może zostać uznany za wypadek w drodze do lub z pracy, co potwierdza pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 grudnia 1997 r. o następującej treści: „Przerwa w odbywaniu przez pracownika drogi z pracy do domu związana z udziałem w spotkaniu towarzyskim, wyłącza możliwość uznania zdarzenia za wypadek w drodze z pracy” (sygn. akt II UKN 383/97, Legalis numer 31991).

Ponadto, jeżeli w trakcie powrotu z pracy do domu lub w momencie udawania się przez pracownika z domu do pracy załatwia on wyłącznie sprawy osobiste, wypadek, który wydarzy się w takim czasie nie zostanie zakwalifikowany jako wypadek w drodze do lub z pracy, co potwierdza stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 19 kwietnia 1982 r., a mianowicie: „Jeżeli między ustaniem obowiązku pracownika pozostawania w dyspozycji przełożonych, a opuszczeniem przez niego miejsca świadczenia pracy nastąpi przerwa spowodowana załatwieniem przez pracownika spraw wyłącznie osobistych, to zależnie od okoliczności konkretnej sprawy rozmiar tej przerwy wraz z jej przyczyną mogą spowodować, że rozpoczęta następnie przez pracownika droga do domu będzie miała charakter samodzielny w tym znaczeniu, że nie będzie istniał związek przyczynowy między nią, a miejscem świadczenia pracy.” (sygn. akt II URN 20/82, Legalis numer 23097).

Podobnie, zdarzenie, które wydarzy się po opuszczeniu przez pracownika zakładu pracy (lub miejsca świadczenia pracy), gdy pracownik udaje się w innym kierunku aniżeli dom (a miejsca te nie pokrywają się z wymienionymi art. 57b ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS), nie spełnia cech wypadku w drodze z pracy do domu, co wprost wynika z poglądu zaprezentowanego przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 stycznia 1998 r., o następującej treści: „Wypadek pracownika, który po zakończeniu pracy odbywa drogę w kierunku przeciwnym do jego miejsca zamieszkania z przyczyn nie wymienionych w § 14 i 15 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 października 1975 r. w sprawie zasad i trybu orzekania o uszczerbku na zdrowiu oraz wypłacania świadczeń z tytułu wypadku przy pracy, w drodze do pracy i z pracy oraz z tytułu chorób zawodowych (Dz.U. Nr 36, poz. 199) nie jest wypadkiem w drodze z pracy do domu.” (sygn. akt II UKN 434/97, Legalis numer 32083).

W świetle powyższego, za wypadek w drodze z pracy do domu nie zostanie uznane również zdarzenie, które wydarzy się podczas wykonywania przez pracownika prac przy budowie domu, które wykonuje w innej miejscowości aniżeli jego miejsce zamieszkania, z uwagi na to, że wykonywanie takich prac nie może być traktowane jako życiowo uzasadniona przerwa w odbywaniu drogi z pracy do domu (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 sierpnia 1997 r., sygn. akt II UKN 205/97, Legalis numer 31487).

Dodatkowo, w świetle orzecznictwa nie stanowi wypadku w drodze z pracy do domu wypadek, któremu pracownik ulegnie podczas spaceru, który rozpocznie już po dotarciu do domu, co potwierdza wprost pogląd Sądu Apelacyjnego w Lublinie zawarty w wyroku z dnia 9 czerwca 1998 r. o następującej treści: „Ubezpieczenie społeczne obejmuje wypadki, jakie mogą się zdarzyć w czasie pokonywania drogi z pracy do domu, ale pojęcie drogi z pracy nie rozciąga się na zdarzenia, jakie mogły mieć miejsce w czasie spaceru po zakończeniu drogi z pracy do domu.” (sygn. akt III AUa 119/98, Legalis numer 34426).

Podsumowanie

Reasumując, uznać należy, że zakwalifikowanie określonego zdarzenia jako wypadku w drodze do lub z pracy nastręcza niekiedy problemów i rodzi wiele wątpliwości, w szczególności z uwagi na nieostre zwroty użyte do zdefiniowania ww. pojęcia. Z pomocą dla pracodawcy oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przychodzą sądy, które w swoim bogatym orzecznictwie rozstrzygają, jakie konkretne zdarzenia stanowią wypadek w drodze do lub z pracy.

Wypadek w drodze do lub z pracy w orzecznictwie sądów

Polecamy serwis: Kadry i płace

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

Kadry i płace 2019

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

ANGIELSKI DLA KSIĘGOWYCH

Eksperci portalu infor.pl

Igor Klimkowski

Prawnik

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »