Samorządy zaskoczone propozycjami Ministerstwa Infrastruktury dotyczącymi podziału 475 mln zł z rezerwy subwencji ogólnej na drogi samorządowe w 2026 r. Temat ten był jednym z głównych punktów ostatniego posiedzenia Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
- Sporny podział kwoty 475 mln zł z rezerwy subwencji na dofinansowanie zadań na drogach samorządowych w 2026 r.
- Kolejne wątpliwości - rezerwa mostowa
- Uzgodnione 475 mln zł pomimo sporu o 339 mln zł
Ostatecznie uzgodniono kryteria podziału środków. Przedstawiciele samorządów wskazywali jednak na problem, że nowe propozycje resortu wpłynęły tuż przed rozpoczęciem obrad.
Sporny podział kwoty 475 mln zł z rezerwy subwencji na dofinansowanie zadań na drogach samorządowych w 2026 r.
Podział odbywa się na podstawie art. 34 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, który stanowi:
Podziału części rezerwy w kwocie stanowiącej 80% jej wysokości dokonuje minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym w zakresie danego obszaru, po uzgodnieniu z reprezentacją jednostek samorządu terytorialnego:
obszarów i przypadków, według których rozdzielane będą środki rezerwy, spośród obszarów, o których mowa w ust. 3, i przypadków określonych w ust. 4;
wielkości środków rozdzielanych na poszczególne obszary, o których mowa w ust. 3, i przypadki określone w ust. 4.
Minister właściwy w zakresie danego obszaru w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych oraz reprezentacją jednostek samorządu terytorialnego ustala szczegółowe kryteria podziału części rezerwy w zakresie, o którym mowa w ust. 7.
Klasyfikacja budżetowa 2027. Nowe rozporządzenie z komentarzem eksperta
Kontrowersje wzbudził nie tylko sam podział tej sumy, ale również powiązany z nią wniosek dotyczący rozdysponowania 339 mln zł oraz nowa propozycja resortu infrastruktury dotycząca zmiany w kryteriach podziału tej puli.
Jacek Brygman ze Związku Gmin Wiejskich RP podkreślił, że strona samorządowa już w czerwcu wypracowała własną propozycję podziału środków, która zakładała m.in. przeznaczenie 339 mln zł na projekty z list rezerwowych Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg (RFRD) według ustawowego algorytmu.
„W dniu wczorajszym wpłynęło pismo Ministra Infrastruktury z zupełnie nową propozycją podziału tych kwot. Nie rozumiemy tego, bo nie otrzymaliśmy odpowiedzi na naszą propozycję uzgodnioną przez stronę samorządową” – mówił Brygman.
Samorządowiec przypomniał, że w przypadku 80 proc. tej kwoty to właśnie głos samorządów powinien być decydujący.
Kolejne wątpliwości - rezerwa mostowa
Wątpliwości strony samorządowej wzbudziły także przesunięcia w tzw. rezerwie mostowej (400 mln zł). Jak tłumaczył Brygman, z tej puli 302 mln zł miały trafić na infrastrukturę mostową w powiatach i województwach, a pozostałe 97 mln zł na drogi dojazdowe do centrów logistycznych.
Nowa propozycja ministerstwa zakłada jednak inne połączenie tych środków z pulą dla miast na prawach powiatu, co zdaniem samorządowców jest niezgodne z czerwcowymi ustaleniami.
Arkadiusz Chęciński, reprezentujący Związek Miast Polskich, opowiedział się za całościowym podziałem środków. Argumentował, że fundusze na drogi dla powiatów, gmin i miast na prawach powiatu oraz dodatkowe 339 mln zł powinny być procedowane łącznie, aby zachować przejrzystość finansowania.
Uzgodnione 475 mln zł pomimo sporu o 339 mln zł
Mimo zgłoszonych uwag i zdań odrębnych, współprzewodniczący KWRiST Mieczysław Kieca uznał podział kwoty 475 mln zł za uzgodniony, opierając się na wcześniejszych ustaleniach z korporacjami samorządowymi.
Zaznaczył jednak, że w kwestii podziału spornych 339 mln zł oraz planowanych zmian w Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg, strona samorządowa ma wypracować ostateczne stanowisko podczas dodatkowego spotkania roboczego.