Centralizacja VAT w samorządach - co zawiera projekt specjalnej ustawy?

Łukasz Zalewski
rozwiń więcej
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
rozwiń więcej
podatki / fot. Fotolia
Obowiązkowa centralizacja rozliczeń VAT gmin, powiatów i województw oraz ich jednostek organizacyjnych ma nastąpić do 1 stycznia 2017 r. Zasady centralizacji VAT będzie regulowała specustawa przygotowana przez Ministerstwo Finansów.

Ministerstwo Finansów zakłada, że gminy nie będą jednak korygować podatku

Resort opublikował oficjalny projekt specustawy, która ma uregulować zasady centralizacji VAT w samorządach. W zasadniczych kwestiach powiela on rozwiązania, o których informował już DGP

Projekt ma związek z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE z 29 września 2015 r. ws. gminy Wrocław (C-276/14). Ministerstwo Finansów podtrzymało kluczowe propozycje, w tym tę, aby obowiązkowa centralizacja rozliczeń VAT gmin, powiatów i województw oraz ich jednostek organizacyjnych nastąpiła od 1 stycznia 2017 r.

W uzasadnieniu projektu resort zapowiedział też kolejny projekt nowelizacji ustawy o VAT dotyczący obliczania prewspółczynnika i korekty rocznej po centralizacji.

Polecamy książkę: VAT 2017. Komentarz

Zwrot do 1 marca

Nowością w jego najnowszej wersji jest regulacja, która znacząco ogranicza możliwość wstecznego odzyskania VAT przez samorządy. Chodzi o przypadki, gdy UE sfinansowała VAT związany z projektem unijnym (było to możliwe, gdy gminie lub jej jednostce nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT), a po wyroku TSUE okazało się, że gmina miała jednak prawo do odliczenia tego podatku. W związku z tym powinna ona oddać część pieniędzy do UE. Projekt zakłada, że gmina w takiej sytuacji będzie mogła odliczyć VAT, ale pod warunkiem, że przed 1 marca 2016 r. (planowany termin wejścia w życie specustawy) zwróci środki unijne w tej części.

– Taka treść przepisu oznacza, że samorządy, które rozważały odzyskiwanie VAT wstecz, przede wszystkim od inwestycji finansowanych ze środków UE, będą musiały bardzo przyspieszyć swoje działania, aby zdążyć przed 1 marca 2016 r. ze zwrotem środków europejskich – wskazuje Michał Borowski, starszy menedżer w Crido Taxand. Jeśli gmina nie zdąży, to utraci prawo do odliczenia VAT. – Proponowane rozwiązanie oznacza ograniczenie prawa do odliczenia podatku naliczonego, co jest niezgodne z dyrektywą VAT – uważa ekspert.

Gminy, powiaty i województwa, które zdecydują się na odzyskanie VAT za poprzednie lata, będą musiały zwrócić podatek sfinansowany przez UE wraz z odsetkami.

Tylko jednostki, które nie będą korygowały podatku za poprzednie lata i domagały się zwrotów, nie będą musiały zwracać VAT od projektów unijnych sfinansowanego przez UE. W takiej sytuacji koszty zwrotu do UE weźmie na siebie bud- żet państwa. Resort szacuje, że może to być kwota ok. 700 mln zł. Zakłada jednak, że gminy co do zasady tak właśnie postąpią.

Korekty wstecz

Korekta wsteczna związana z wyrokiem TSUE będzie się wiązać nie tylko z odsetkami, lecz także z innymi negatywnymi konsekwencjami. Trzeba będzie objąć nią rozliczenia za całe 5 lat, a więc okres nieobjęty przedawnieniem.

Na korekty będzie czas do końca 2017 r. W tym celu gminy będą musiały złożyć specjalne oświadczenie oraz wykaz wszystkich jednostek organizacyjnych, z podaniem ich nazwy i NIP. Będą musiały także uwzględnić w korektach prewspółczynnik (dotyczący działalności objętej i nieobjętej VAT) oraz współczynnik (określający proporcję działalności zwolnionej i opodatkowanej VAT). Zarówno prewspółczynnik, jak i współczynnik trzeba będzie obliczyć odrębnie dla każdej jednostki budżetowej i zakładu.

Takie rozwiązanie szczególnie mocno skomplikuje rozliczenia dużych miast. Budzi też zasadnicze wątpliwości co do zgodności z dyrektywą o VAT.

Agnieszka Bieńkowska, doradca podatkowy i partner w MDDP, dodaje, że odrębne proporcje sprzedaży (prewspółczynnik i współczynnik) dla każdej jednostki organizacyjnej trzeba będzie stosować również w przypadku, gdy gmina scentralizowała swoje rozliczenia z jednostkami budżetowymi przed 2016 r., a w 2016 r. lub 2017 r. centralizacją obejmie również zakłady budżetowe.

Projekt precyzuje również, że gminy będą mogły korygować wcześniejsze rozliczenia VAT swoich jednostek organizacyjnych na dotychczasowych zasadach, o ile nie będą one wynikały z wyroku TSUE ws. gminy Wrocław oraz złożą pisemne uzasadnienie przyczyn korekty i specjalne oświadczenie, że korekta nie jest związana z wyrokiem TSUE. Przykładowo korekty takie mogą dotyczyć błędnych obliczeń w deklaracji.

Etapy centralizacji

Zgodnie z projektem 1 marca 2016 r. samorządy wstąpią we wszystkie prawa i obowiązki jednostek budżetowych i zakładów budżetowych, przy czym w okresie do 31 grudnia 2016 r. w dalszym ciągu będą mogły utrzymywać odrębne rozliczenia. Mogą jednak również zacząć rozliczać się łącznie. ©?

Nowości w projekcie specustawy

Gmina, która zechce odliczyć VAT za minione okresy, musi przed 1 marca 2016 r. zwrócić środki unijne w tej części. To nowość w stosunku do projektu z 26 listopada 2015 r.

Nowością jest też zapisana wprost w projekcie zasada sukcesji praw i obowiązków. Zgodnie z nią 1 marca 2016 r. jednostki samorządu terytorialnego wstąpią we wszystkie prawa i obowiązki utworzonych przez nie jednostek i zakładów budżetowych. Sukcesja obejmie również okresy rozliczeniowe sprzed 1 marca.

Projekt przewiduje także uregulowanie kwestii fakturowania po centralizacji – gmina będzie mogła zamieszczać na fakturach dodatkowe informacje, np. nazwę konkretnej jednostki organizacyjnej (np. szkoły), mimo że nie będzie ona podatnikiem.

Projekt zakłada też korzystne dla gmin i ich jednostek zasady dotyczące zwolnienia podmiotowego z VAT (ze względu na wielkość sprzedaży) oraz kas fiskalnych. Jednostki nie będą musiały od razu kupować nowych urządzeń, a później będą mogły skorzystać z ulgi na ich zakup. ©?

Łukasz Zalewski

 lukasz.zalewski@infor.pl

Polecamy w INFORRB

Czy wartość importu usług należy uwzględnić przy obliczaniu prewspółczynnika

Czy dotacja od gminy dla samorządowego zakładu budżetowego podlega VAT

Jaką stawką VAT opodatkować zakup przez DPS sprzętu komputerowego

Księgowość budżetowa
Wieloletni Plan Finansowy Państwa na lata 2024-2027
30 kwi 2024

Wieloletni Plan Finansowy Państwa na lata 2024-2027 został przyjęty przez rząd. Dokument przedstawia wstępną prognozę podstawowych wielkości makroekonomicznych i stanowi podstawę przygotowania projektu ustawy budżetowej na kolejny rok budżetowy.

Biała Księga finansów publicznych. Ministerstwo Finansów wydało alarmujący komunikat
29 kwi 2024

W latach 2016-2023 finanse publiczne były obciążone niejawnością i brakiem przejrzystości. Wyprowadzano wydatki poza budżet państwa, ograniczano informacje o stanie finansów oraz nie stosowano standardów jawności danych publicznych. Około 80% wydatków realizowano poza budżetem, co umożliwiało uniknięcie parlamentarnej i społecznej kontroli. Wydatki funduszy Banku Gospodarstwa Krajowego były ponad 7-krotnie wyższe niż w 2015 roku, a dodatkowe koszty obsługi długu wynosiły miliardy złotych - informuje Ministerstwo Finansów.

Rząd zajmie się wieloletnim planem finansowym państwa
29 kwi 2024

"We wtorek Rada Ministrów zajmie się wieloletnim planem finansowym państwa" – powiedział podczas spotkania z dziennikarzami minister finansów Andrzej Domański.

Zagrożenie wypłat bonu energetycznego od 1 lipca 2024 r. Zablokowane urzędy?
27 kwi 2024

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej informuje o ryzyku "zakorkowania" się urzędów w związku z wprowadzeniem bonu energetycznego oraz ryzyku utraty płynności przyznawania przez gminy świadczeń rodzinnych i świadczeń z funduszu alimentacyjnego. 

Podwyżka opłat za wodę o 14,99%. Weryfikacja dopiero, gdy podwyżka będzie o 15% [Przykład]
24 kwi 2024

To efekt zmiany w prawie zdejmującej kontrolę nad gminami w zakresie podnoszenia opłat za wodę i odprowadzanie ścieków.

Dodatek również dla rodzin zastępczych zawodowych. W planach kwota 1000 zł brutto
24 kwi 2024

Projekt, którym zajmuje się Sejm, zakłada przyznanie dodatków do wynagrodzeń dla osób, które pełnią funkcję rodzin zastępczych zawodowych oraz prowadzą rodzinne domy dziecka. Dodatek ma być wypłacony od 1 lipca 2024 r.

Duża zmiana w budżetówce. 470 mln zł na trzynastki dla pracowników instytucji kultury
16 kwi 2024

Związek Powiatów Polskich: Zmiany dotyczące dodatkowego wynagrodzenia rocznego w instytucjach kultury powinny nastąpić równocześnie ze zmianami w dochodach samorządów, aby na realizację każdego zadania zostały zapewnione adekwatne środki.

Dodatek za wieloletnią pracę: Jak obliczać staż pracowniczy?
27 mar 2024

Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku - w przypadku zatrudnienia w ramach dwóch równoległych stosunków pracy, staż pracowniczy niezbędny do ustalenia dodatku za wieloletnią pracę należy ustalać dla każdego stosunku pracy osobno.

Od 25 marca wnioski dla gospodyń o 8000 zł, 9000 zł i 10 000 zł
25 mar 2024

Od dziś można składać wnioski o dofinansowanie dla kół gospodyń wiejskich. Można otrzymać od 8000 zł do 10 000 zł. 

Wymagania do wykonywania niektórych zawodów medycznych od 26 marca 2024 roku. Pytania i odpowiedzi
25 mar 2024

Z dniem 26 marca 2024 roku wejdą w życie przepisy ustawy o niektórych zawodach medycznych, która ureguluje i usystematyzuje wykonywanie aż 15 zawodów medycznych, które wcześniej nie podlegały regulacji ustawowej. Jest to duża zmiana, do której przedstawiciele zawodów medycznych objętych ustawą, powinni się odpowiednio przygotować. Poniżej wymagania do wykonywania niektórych zawodów medycznych – w pytaniach i odpowiedziach.

pokaż więcej
Proszę czekać...