Kategorie

Podmiotowość podatkowa urzędu jednostki samorządu terytorialnego w zakresie VAT

Jan Charytoniuk
Jan Charytoniuk
autor kilkudziesięciu publikacji z zakresu rachunkowości budżetowej, w tym ok. 30 opracowań do „PORADNIKA Rachunkowości Budżetowej”, opartych na praktycznych doświadczeniach wyniesionych z pracy w instytucjach kontrolnych (w RIO) i na stanowisku głównego księgowego
inforCMS
W związku z problemami interpretacyjnymi w zakresie podmiotowości podatkowej powiatu (jst) i starostwa (urzędu obsługującego jst), na gruncie ustawy o VAT, postaramy się rozwiać wątpliwości poprzez analizę przykładowego stanu faktycznego. 

Stan faktyczny

Z chwilą rozpoczęcia działalności samorządu powiatowego, w wyniku reformy ustrojowej państwa, jako czynny podatnik VAT został zarejestrowany urząd obsługujący samorząd powiatowy, tj. starostwo powiatowe. W 2004 r. aplikując o środki z funduszy strukturalnych, podporządkowaliśmy się stawianym wymaganiom i dodatkowo dokonaliśmy rejestracji powiatu jako podatnika VAT.

Które postępowanie, w przedstawionej sytuacji, należy uznać za prawidłowe:

Reklama

1. Starostwo powiatowe, działając w imieniu i na rzecz powiatu, realizuje wszystkie zadania powiatu niepowierzone do wykonania innym jednostkom organizacyjnym, zarówno w zakresie usług publicznych niepodlegających ustawie z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT), jak i usług gospodarczego wykorzystania mienia komunalnego, zawiera umowy, otrzymuje i wystawia faktury VAT, prowadzi ewidencję i rozliczenie VAT oraz składa deklarację VAT do urzędu skarbowego. Powiat jest podatnikiem VAT „nieczynnym”.

2. Starostwo powiatowe realizuje zadania powiatu, niepowierzone do wykonania innym jednostkom organizacyjnym, w zakresie usług publicznych niepodlegających ustawie o VAT, zawiera umowy na zakup druków komunikacyjnych, dzienników budów, kart wędkarskich, zakup usług pocztowych, telekomunikacyjnych, zakup energii cieplnej, elektrycznej itp. oraz umowy na realizację zadań inwestycyjnych przypisanych urzędowi; w następstwie zaciągniętych zobowiązań wpływają faktury wystawione na starostwo, natomiast urząd wystawia zainteresowanym podmiotom rachunki za czynności niepodlegające opodatkowaniu VAT. Powiat zawiera umowy cywilnoprawne na czynności podlegające opodatkowaniu, tj.: gospodarcze wykorzystanie majątku komunalnego (sprzedaż, wynajem, dzierżawa lub wieczyste użytkowanie gruntów), usługi ksero, rozmowy telefoniczne pracowników itp., wystawia faktury VAT; ewidencja i rozliczenie VAT prowadzone są w księgach starostwa powiatowego, powiat składa deklaracje VAT do urzędu skarbowego.

3. W związku z tym, że to powiat posiada osobowość prawną i wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, natomiast starostwo powiatowe obsługuje tę działalność jedynie pod względem administracyjnym, organizacyjnym i technicznym i nie może we własnym imieniu nabywać praw i zaciągać zobowiązań – wszystkie umowy, zarówno w zakresie usług publicznych niepodlegających ustawie o VAT, jak i czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych, zawierane są przez powiat, powiat otrzymuje i wystawia faktury VAT, ewidencja i rozliczenie VAT prowadzone są w księgach starostwa, powiat składa deklaracje VAT do urzędu skarbowego.

OdpowiedŹ

Reklama

Sposób postawienia pytania jednoznacznie wskazuje, że problem podmiotowości podatkowej urzędu jednostki samorządu terytorialnego w zakresie podatku od towarów i usług (VAT) nie jest tak oczywisty, jak to wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych.

Treść pytania wskazuje, że przez wiele lat deklaracje VAT-7 były sporządzane na podstawie faktur sprzedaży wystawianych przez starostwo powiatowe i faktur zakupu, w których jako podmiot dokonujący zakupu występowało starostwo jako jednostka budżetowa. W tym okresie urząd samorządu powiatowego działał w imieniu powiatu na podstawie NIP przyznanego przez urząd skarbowy dla starostwa powiatowego jako jednostki budżetowej, dokonując sprzedaży i czyniąc zakupy jako starostwo powiatowe. W tamtym okresie urząd samorządu terytorialnego w zakresie działania w imieniu powiatu nie wyróżniał się na tle innych jednostek budżetowych wykonujących zadania samorządu powiatowego.

Jak opodatkować diety radnego>>

Aktualnie w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, które nie neguje, że urząd jednostki samorządu terytorialnego funkcjonuje jako jednostka budżetowa, urząd jest jedyną jednostką powiatową działającą w takiej formie organizacyjnej, która nie jest zdolna do podejmowania samodzielnych działań we własnym imieniu i na własny rachunek. To, że starostwo powiatowe ma obowiązek prowadzenia rachunkowości według zasad określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z 28 lipca 2006 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych, nie jest przesłanką bycia podatnikiem podatku od towarów i usług.

W związku z tym nie można przyjąć, że powiat jest „nieczynnym” podatnikiem VAT. Jeśli już należałoby przypisać rolę „nieczynnego” podatnika jakiejś jednostce, to powinno się to odbyć ze wskazaniem na starostwo powiatowe.

Nie do pogodzenia w praktyce z orzecznictwem sądów administracyjnych jest przyjęcie rozwiązania, w którym w starostwie powiatowym do wybranych czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług starostwo powiatowe podejmowałoby we własnym imieniu i na własny rachunek, a do czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem – działałoby w imieniu powiatu. Starostwo powiatowe zgodnie z orzecznictwem występuje w obrocie cywilnoprawnym nie w imieniu własnym, ale w imieniu organu, którego jest jednostką organizacyjną.

Jak podatkowo rozliczyć upominki przyznawane przez samorząd>>

W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, prawidłowym rozwiązaniem jest propozycja przedstawiona w punkcie 3 pytania, zgodnie z którym powiat zawiera wszystkie umowy, otrzymuje i wystawia faktury VAT, składa deklaracje VAT do urzędu skarbowego, a operacje związane z tymi czynnościami są ujmowane w księgach rachunkowych starostwa powiatowego jako jednostki budżetowej.

JAN CHARYTONIUK

Podstawy prawne

• Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11)

• Rozporządzenie Ministra Finansów z 28 lipca 2006 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych (Dz.U. Nr 142, poz. 1020; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 72, poz. 422)

 

Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    18 maja 2021
    Zakres dat:

    Rada nie musi upoważniać wójta do spłaty gminnych zobowiązań

    Czy rada gminy może w uchwale nowelizującej budżet gminy na 2021 rok upoważnić wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do spłat zobowiązań gminy oraz do zabezpieczania zawieranych umów o dofinansowanie realizowanych programów i projektów w „innej formie wymaganej przez dysponenta środków”?

    Opłata za odbiór śmieci z nieruchomości letniskowej

    Czy rada gminy może wprowadzić w trakcie trwania roku podatkowego ryczałtowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe?

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia 2021

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia - Ministerstwo Zdrowia skierowało do prac rządu projekt nowelizujący przepisy.

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli 2021

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli - czym jest i ile wynosi w 2021 roku? 13 maja 2021 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki w sprawie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli.

    Opodatkowanie dodatków i nagród spisowych wypłacanych pracownikom urzędów

    W związku z przeprowadzanym Narodowym Spisem Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 r. niektórzy pracownicy urzędu gminy zostali oddelegowani do prac spisowych. Czy wypłacone im dodatki i nagrody spisowe należy zaliczyć do przychodów ze stosunku pracy?

    COVID-19 a prawo do odliczenia VAT z tytułu termomodernizacji DPS

    Dom pomocy społecznej przeprowadza termomodernizację budynku. Czy w sytuacji pandemii, w związku z przeprowadzaną termomodernizacją, można dokonać częściowego odliczenia VAT, czy należy uznać, że DPS nie prowadzi działalności opodatkowanej?

    Klasyfikacja budżetowa wydatków na wniesienie dopłaty do kapitału zapasowego do spółki

    Jaki paragraf wydatkowy zastosować do wydatku z tytułu „wniesienia dopłaty do kapitału zapasowego spółki gminy”. Czy prawidłowy będzie § 415 „Opłaty na rzecz budżetu państwa” czy § 601 „Wydatki na zakup i objęcie akcji i udziałów”?

    Wydatek na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień

    Jak księgować po stronie ośrodka pomocy społecznej wydatki na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień finansowane ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19.

    Czy blaszaki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości

    Czy gmina może naliczać podatek od nieruchomości od tzw. blaszaków, które służą jako składziki na narzędzia, czy jako pomieszczenia do przechowywania różnych rzeczy, np. rowerów, kosiarek itp. Zgodnie z prawem budowlanym, nie są to ani budynki, ani obiekty budowlane.

    Klasyfikacja budżetowa wydatku za badania na przeciwciała COVID-19

    W jakim paragrafie należy zaksięgować fakturę za badania na przeciwciała (COVID-19) - w § 428 czy § 430? Nie są to badania okresowe w ramach medycyny pracy, tylko badanie krwi zlecone przez szkołę swoim pracownikom.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r. Czy do paragonu z NIP nabywcy można wystawić fakturę? Od kiedy paragony z NIP wykazywać w nowym JPK_VAT?

    Czy konto 840 jest właściwe do rozliczania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności

    Czy jednostka - urząd gminy - powinna prowadzić konto 840 do księgowania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności na 20 lat?

    Brak ogłoszenia o wyniku postępowania a odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

    Nowa ustawa - Prawo zamówień publicznych wprowadziła nowe rodzaje ogłoszeń m.in. w trybach zamówień poniżej progów unijnych, w tym ogłoszenie o wyniku postępowania i ogłoszenie o wykonaniu umowy. Czy podobnie jak innego rodzaju ogłoszenia będą one podlegać dyscyplinie finansów publicznych, np. przy niezamieszczeniu albo nieterminowym zamieszczeniu w Biuletynie Zamówień Publicznych?

    Nagroda jubileuszowa po przedstawieniu przez pracownika dodatkowych dokumentów

    Czy po dostarczeniu przez pracownika samorządowego dodatkowych dokumentów należy mu wypłacić nagrodę jubileuszową wyższego stopnia? Jeśli tak, to w jakiej wysokości? Czy należy ją oskładkować?

    Powierzenie prowadzenia określonych spraw gminy

    Czy z przepisu art. 33 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wynika możliwość powierzenia przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) prowadzenia określonych spraw gminy w jego imieniu sekretarzowi tej gminy. W szczególności czy na podstawie tego przepisu wójt może upoważnić sekretarza gminy do podejmowania zarządzeń zmieniających budżet?

    Młodzieżowy budżet obywatelski

    W mieście realizowany jest budżet obywatelski, którego pula środków podzielona jest na zadania osiedlowe oraz ogólnomiejskie. Czy możliwe jest utworzenie odrębnego młodzieżowego budżetu obywatelskiego, jeśli w mieście obowiązuje uchwała, zgodnie z którą mieszkańcy - bez względu na wiek - mogą zgłaszać swoje pomysły do realizacji? Młodzieżowy budżet obywatelski byłby skierowany do ściśle określonej grupy mieszkańców - tylko tych w wieku uczniów szkół ponadpodstawowych. Czy wprowadzenie młodzieżowego budżetu obywatelskiego powinno mieć formę zarządzenia prezydenta miasta czy uchwały?

    Nowe formularze sprawozdań dla samorządowych jednostek z osobowością prawną

    Na stronie Ministerstwa Finansów opublikowano nowe formularze sprawozdań Rb-N, Rb-Z dedykowane dla samorządowych jednostek z osobowością prawną (instytucji kultury, sp zoz, samorządowych osób prawnych utworzonych na podstawie odrębnych ustaw).

    Jak poprawiać błędy w zapisach księgowych?

    Zapis księgowy - co powinien zawierać? Jak prawidłowo prowadzić księgi rachunkowe? Czy można poprawiać błędy w księgach rachunkowych za pomocą korektora?

    Opłaty za pobyt w schronisku dla bezdomnych

    Czy rada gminy, ustalając opłaty za dzień pobytu w schronisku dla osób bezdomnych (schronisku z usługami opiekuńczymi), może różnicować stawkę tej opłaty w zależności od płci osoby korzystającej z placówki (inna stawka opłaty dla kobiet i inna stawka opłaty dla mężczyzn)?

    Czy można skrócić vacatio legis uchwały podatkowej

    Rada gminy M. zwraca się z pytaniem, czy podejmując uchwałę w sprawie podatków i opłat lokalnych na 2021 rok (podatek od środków transportowych, od nieruchomości etc.), może skrócić podstawowy, 14-dniowy termin vacatio legis dla wejścia jej w życie?

    Sprawozdania finansowe za 2020 r. – przedłużenie terminu

    Sprawozdania finansowe za 2020 r. – przedłużono terminy. Do kiedy jednostki sektora publicznego, fundacje oraz firmy powinny złożyć sprawozdania finansowe?

    Zbieg egzekucji alimentacyjnej i niealimentacyjnej na liście płac pracownika ośrodka pomocy społecznej

    Jeden z pracowników ośrodka pomocy społecznej otrzymuje wynagrodzenie netto w wysokości 3102 zł. Do działu kadr równocześnie wpłynęły na jego nazwisko 2 tytuły egzekucyjne: zajęcie alimentacyjne w wysokości 752 zł oraz niealimentacyjne zajęcie komornicze w wysokości 4507 zł. Czy w zaistniałej sytuacji z wynagrodzenia pracownika należy potrącić pracownikowi do 3/5 pensji netto?

    Nabycie w trakcie roku kalendarzowego wyższego stażu do wymiaru urlopu pracownika pomocy społecznej

    W jaki sposób należy obliczyć wymiar urlopu wypoczynkowego pracownika, który w trakcie roku uzyskuje 10-letni staż uprawniający do 26 dni urlopu?

    Czy głównemu księgowemu jednostki samorządowej można odebrać dodatek funkcyjny

    Jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego zatrudnia pracownika na stanowisku głównego księgowego. Czy temu pracownikowi można zmniejszyć lub odebrać dodatek funkcyjny z powodu nienależytego wykonywania obowiązków?

    Jaką stawką VAT opodatkować usługi transportu do punktów szczepień

    Gmina organizuje transport dla osób z trudnościami w samodzielnym dotarciu do punktów szczepień. Świadczenie usług jest zlecane podmiotowi zewnętrznemu. Czy w takim przypadku transport można traktować jako usługę zwolnioną z VAT?