Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Audyt efektywnościowy w administracji publicznej

Longin Mażewski
komputer, e-administracja
komputer, e-administracja
ShutterStock
Prowadząc audyt wewnętrzny, nie wystarczy ograniczyć się do przeprowadzenia audytu zgodności działania jednostki zgodnie z przepisami. Należy także przeprowadzić audyt efektywnościowy, czyli sprawdzić efektywność działania jednostki z punktu widzenia najistotniejszych kryteriów.

Celem działania audytu wewnętrznego jest wspieranie kierownika jednostki w realizacji celów i zadań poprzez systematyczną ocenę kontroli zarządczej, w szczególności w zakresie adekwatności, skuteczności i efektywności (art. 272 ust. 1 i 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych). Aby zrealizować ten obowiązek, audytor wewnętrzny powinien przeprowadzać, poza tradycyjnym audytem zgodności, także audyt efektywnościowy.

Audyt zgodności jest ukierunkowany przede wszystkim na kwestie zgodności działania z przepisami prawa lub regulacjami wewnętrznymi. Z kolei audyt wewnętrzny, ze szczególnym uwzględnieniem efektywności i oszczędności jako kryterium oceny działalności jednostki sektora finansów publicznych, określany jest jako audyt efektywnościowy.

Metodyka audytu efektywnościowego

Oficjalna metodyka prowadzenia audytu efektywnościowego nie została określona i opublikowana przez Ministra Finansów. Tym samym jednostki publiczne prowadzą audyt efektywnościowy na podstawie tzw. dobrych praktyk, czyli przykładów wziętych z innych jednostek. Można także korzystać z wartościowej publikacji jednej z firm doradczych „Audyt efektywnościowy. Metodyka”, zawierającej omówienie szeroko rozumianej metodologii tego rodzaju audytu. Nie sposób jednak zgodzić się z jednym stwierdzeniem tam zawartym, że specyfika audytu efektywnościowego nie obliguje do koncentrowania się na zagadnieniach związanych ze zgodnością z przepisami, czy na prawidłowości sprawowania kontroli nad realizacją danego zadania/procesu. W obowiązującym w Polsce prawie pracownik administracji publicznej powinien w przypadku powzięcia informacji o naruszeniu obowiązującego prawa lub wewnętrznych procedur niezwłocznie zgłosić ten fakt bezpośredniemu przełożonemu.

O wykonaniu planu audytu pisaliśmy w nr. 1 GSiA z 2015 roku w artykule „Sprawozdanie z wykonania planu audytu wewnętrznego za rok 2015”.

Zadania audytowe ukierunkowane na badanie efektywności, wydajności czy gospodarności działań podejmowanych w jednostkach publicznych mogą się koncentrować na analizie określonych obszarów działalności czy też poszczególnych działań lub badaniu funkcjonowania wybranych jednostek. Można wyróżnić przykładowe zadania audytowe z uwzględnieniem poszczególnych typów audytu efektywnościowego. Są to:

1) audyt funkcjonalny – ukierunkowany na przeprowadzenie badania wybranego obszaru funkcjonalnego, przykładowym zadaniem audytu funkcjonalnego jest audyt efektywności zarządzania zasobami ludzkimi w sektorze finansów publicznych lub w jednostce publicznej,

2) audyt sektorowy – audyt efektywności działań z konkretnego zakresu, np. wsparcia rolnictwa realizowany przez jednostki odpowiedzialne za tę dziedzinę gospodarki,

3) audyt jednostki – audyt efektywności działań podejmowanych przez daną jednostkę, np. jednostkę odpowiedzialną za nadzór nad spółkami kapitałowymi, zarządzania majątkiem, polityki kadrowej itp.

4) audyt zadania – audyt efektywności działań podjętych przez komórkę organizacyjną odpowiedzialną za realizację zadania, np. w zakresie przygotowania i przeprowadzenia egzaminu maturalnego w roku 2014.

Podstawowe kryteria oceny dokonywanej w trakcie audytu efektywnościowego to efektywność, wydajność i gospodarność. Stanowią one bazę prowadzonego badania, stwierdzonych ustaleń oraz wniosków i zaleceń.

Polecamy serwis: Finanse

Zadania audytu efektywnościowego

Można wyodrębnić w ramach szeroko rozumianego audytu efektywnościowego zadania audytowe podzielone ze względu na kryterium, które stanowi podstawę prowadzonych prac. Przyjmując jako podstawę kryterium:

1) efektywność – dokonuje się (na przykład w przypadku oceny wyników realizacji programu dotacyjnego), formułując następujące pytania audytowe: czy program/projekt zrealizował zakładane cele, jakie są produkty i rezultaty programu zarówno zamierzone, jak i niezamierzone,

2) wydajność – weryfikuje się np. wydajność produkcyjną, koszty jednostkowe czy wskaźniki, takie jak poziomy wykorzystania zasobów i czas oczekiwania na usługę, formułując przy tym przykładowo pytanie, czy podejmowane działania służą maksymalizacji np. liczby udzielonych dotacji (wydanych decyzji) w zestawieniu z ponoszonymi kosztami czy zaangażowanymi zasobami (liczba udzielonych decyzji/dotacji na liczbę osobodni przeznaczonych przez pracowników na ich wydanie),

3) gospodarność – sprawdza się zakres, w jakim – realizując działania powierzone jednostkom – zminimalizowano wykorzystywane zasoby (środki finansowe, zasoby kadrowe, wyposażenie, zasoby lokalowe), mając jednocześnie na uwadze potrzebę zapewnienia odpowiedniej jakości realizowanych działań, formułując przy tym następujące pytanie: czy poziom zatrudnienia jest uzasadniony z punktu widzenia potrzeby obsługi danego procesu?

Natomiast definiując typy audytów efektywnościowych można wyróżnić audyt wykonania zadania (audyt bezpośrednich rezultatów) oraz audyt systemu kontroli wewnętrznej.

W przypadku audytu wykonania zadania realizowane czynności audytowe ukierunkowane są na sformułowanie oceny na temat rezultatów osiągniętych w wyniku czynności podjętych przez daną jednostkę (dane jednostki) w związku z wykonywaniem określonego zadania (realizacją danego działania). Natomiast odnośnie do systemu kontroli wewnętrznej, realizowane czynności audytowe skoncentrowane są na przeprowadzeniu badania efektywności funkcjonowania systemu kontroli wewnętrznej ustanowionego w danej jednostce (jednostkach) czy w ramach danego programu.

PODSTAWA PRAWNA

● art. 272 ust. 1 i 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 885; ost. zm. Dz.U. z 2015 r. poz. 238)

LONGIN MAŻEWSKI

Autor jest audytorem wewnętrznym, ekspertem w zakresie finansów publicznych

Zobacz również: Audyt wewnętrzny bezpieczeństwa informacji

Plany finansowe – sporządzanie, zmiany i wykonywanie. Poradnik Rachunkowości Budżetowej nr 11/2021
Plany finansowe – sporządzanie, zmiany i wykonywanie. Poradnik Rachunkowości Budżetowej nr 11/2021
Tylko teraz
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    2 gru 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Kierownik zamawiającego musi określić wymogi weryfikacyjne dla zatrudnionych pracowników wykonawcy
    Czy według nowego Prawa zamówień publicznych istnieje konieczność określenia w opisie przedmiotu zamówienia zapisów dotyczących sposobu dokumentowania zatrudnienia pracowników wykonawcy w zakresie m.in. rodzaju czynności, które oni wykonują, czy sposobu weryfikacji zatrudnienia tych osób (chodzi np. o kierownika budowy, robót, ochronę budowy, pracowników administracyjnych)? Zamówienie, które gmina chce udzielić, dotyczy budowy nowej hali sportowej, a w okresie COVID-19 takie wymogi mogą zniechęcić oferentów.
    Uhonorowanie pomocy społecznej - wypłata nagród z okazji Dnia Pracownika Socjalnego
    Dzień Pracownika Socjalnego jest świętem wszystkich pracowników służb społecznych, a w szczególności pracowników socjalnych. Z tej okazji 21 listopada każdego roku, poza uroczystymi obchodami, przyznawane są nagrody.
    Egzekucja świadczeń z ZFŚS - jakie zapisy w zajęciu pozwalają na dokonywanie potrąceń
    Świadczenia z ZFŚS podlegają egzekucji do pełnej wysokości, jeśli zajęcie dotyczy innych wierzytelności.
    Wyższe zarobki ekspertów cyberbezpieczeństwa w sektorze publicznym
    Wyższe zarobki ekspertów cyberbezpieczeństwa w sektorze publicznym już niedługo.
    Zmiany w ustawie o podatku akcyzowym
    Zmiany w ustawie o podatku akcyzowym przyjęte przez Radę Ministrów.
    Gotowe posiłki w bufecie basenowym a stawka VAT
    Jednostka samorządowa (ośrodek sportowy) prowadzi basen. W ramach infrastruktury obiektu utworzono także sklepik/bufet, w którym sprzedawane są posiłki typu fast-food: hot-dogi, kanapki, zapiekanki. Jest to tzw. sprzedaż na wynos - nie posiadamy zaplecza umożliwiającego spożywanie posiłków na miejscu, a sprzedawane posiłki kupujemy w formie gotowej (kanapki) lub w formie półproduktów (hot-dogi, zapiekanki). Jaką stawką VAT należy opodatkować taką sprzedaż - 5% czy 8%?
    Jak inwentaryzować odnawialne źródła energii?
    Urząd gminy korzysta z programu Unii Europejskiej „Czyste powietrze” i ma na stanie urządzenia (panele, słoneczne, pompy ciepła) zamontowane na domach jednorodzinnych mieszkańców, którzy korzystali z dofinansowania. Zgodnie z założeniami programu, gmina jest właścicielem tych urządzeń jeszcze przez 5 lat. Mieszkańców, którzy korzystają z programu, jest ok. 1000. Jak należy inwentaryzować te urządzenia - spis z natury czy weryfikacja (oświadczenie mieszkańca, że ma to nadal na stanie)?
    Wspólna działalność socjalna w sektorze finansów publicznych
    Przepisy dają możliwość prowadzenia wspólnej działalności socjalnej przez kilku pracodawców zobowiązanych do tworzenia ZFŚS. Jest to na pewno korzystne zwłaszcza dla mniejszych jednostek, dysponujących niewielkimi środkami finansowymi. Wspólna działalność musi się opierać na zawarciu umowy pomiędzy pracodawcami. Skorzystanie z tego rozwiązania jest w pełni dopuszczalne także dla jednostek sfery budżetowej. W praktyce myśleć o tym mogą pracodawcy ze sobą powiązani, np. urząd gminy i gminne jednostki organizacyjne.
    Zmiany w rachunkowości od 1 stycznia 2022 r.
    Sprawdź co się zmieni w ustawie o rachunkowości w 2022 r.
    Zmiany dla nauczycieli od 1 września 2022 r.
    Zmiany dla nauczycieli 2022. Jakie zmiany czekają nauczycieli od nowego roku szkolnego? Czy będą podwyżki zarobków? Czy zostanie zwiększony czas pracy nauczycieli?
    Nagroda jubileuszowa nauczyciela zatrudnionego w dwóch szkołach
    Nagroda jubileuszowa nauczyciela. Jak prawidłowo naliczać staż uprawniający do nagrody jubileuszowej nauczyciela zatrudnionego w dwóch szkołach?
    Specjalne dodatki motywacyjne dla pracowników budżetówki
    Specjalne dodatki motywacyjne dla pracowników budżetówki - kto może otrzymać?
    Możliwość finansowania upominków z ZFŚS - analiza
    Możliwość finansowania upominków z ZFŚS. Czy z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych można dofinansować prezenty na święta, Dzień Kobiet, Dzień Dziecka, z okazji jubileuszu itp.?
    Stypendia dla uczniów - jaki paragraf?
    Stypendia dla uczniów - klasyfikacja. W jakim paragrafie wydatków powinno się ujmować wypłacane uczniom stypendia socjalne oraz stypendia za wyniki w nauce i za osiągnięcia sportowe?
    Zatrudnienie głównego księgowego bez konkursu - czy jest możliwe?
    Zatrudnienie głównego księgowego. Czy można zatrudnić głównego księgowego w jednostce budżetowej bez przeprowadzenia konkursu?
    Czy odsetki ewidencjonowane na koncie 909 z tytułu kredytów i pożyczek należy ująć za cały okres kredytowania?
    Czy odsetki ewidencjonowane na koncie 909 z tytułu kredytów i pożyczek należy ująć za cały okres kredytowania czy tylko na następny rok budżetowy?
    Jak uregulować dyżury domowe w przypadku telepracy?
    Telepraca - dyżury domowe. Jaki zapis należy umieścić w porozumieniu o telepracy, żeby nadal dyżur pełniony w miejscu zamieszkania był traktowany jako dyżur domowy, a nie dyżur w miejscu pracy?
    Czy można zatrudnić cudzoziemca w zakładzie budżetowym?
    Czy w Zakładzie Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej można zatrudnić osobę nieposiadającą obywatelstwa polskiego (obywatel Ukrainy) na stanowisku pomocniczym i obsługi? Jakie warunki musi spełniać?
    Podwyżki dla lekarzy i pielęgniarek 2022
    Podwyżki dla lekarzy i pielęgniarek 2022 - minister zdrowia Adam Niedzielski poinformował po posiedzeniu Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia, że osiągnięto porozumienie. Od kiedy i o ile wzrosną wynagrodzenia medyków?
    Wizja lokalna w terenie
    Wizja lokalna, uregulowana w ustawie ‒ Prawo zamówień publicznych, jest szczególnym narzędziem, z którego zamawiający może skorzystać, określając warunki udziału w postępowaniu. Próżno szukać definicji legalnej tego pojęcia albo wyraźnych wymogów określonych przez ustawodawcę w tym zakresie. Jednak niezastosowanie się przez wykonawcę do wytycznych określonych w specyfikacji warunków zamówienia w tym względzie może skutkować odrzuceniem oferty, co rodzi konkretne konsekwencje w sferze proceduralnej.
    Klasyfikacja budżetowa wykonania instalacji fotowoltaiki

    Jaki paragraf klasyfikacji budżetowej będzie właściwy dla wydatków związanych ze sporządzeniem kosztorysu szacunkowego na wykonanie instalacji CO i fotowoltaiki (kwota 5500 zł)?

    Jak rozliczyć VAT od usług pośrednictwa sprzedaży zestawów fotowoltaicznych
    Jaką stawką ryczałtu opodatkować usługi wywozu odpadów przez firmę budowlaną – interpretacja MF

    Przychody z tytułu obciążania klientów opłatami za wywóz odpadów budowlanych stanowiącymi element kompleksowej usługi budowlanej należy opodatkować ryczałtem w wysokości 5,5%. Takie stanowisko potwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji, której fragment przedstawiamy.

    Służba cywilna - uelastycznienie naboru i czasu pracy
    Projekt nowelizacji ustawy o służbie cywilnej zakłada m.in. uelastycznienie procesu naboru do służby cywilnej i zmiany w czasie pracy.
    Wynagrodzenie rachmistrzów - problemy z liczbą spisanych osób
    Wynagrodzenie rachmistrzów nie jest proste do rozliczenia. Urzędy statystyczne mają problemy z liczbą osób spisanych przez poszczególnych rachmistrzów. Rachmistrzowie stają się również ofiarami oszustw.