Kontrola zarządcza 2026 – planowane zmiany

Trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (projekt z 24 kwietnia 2025 r. – numer wykazu prac UD100). Resort finansów wraz z Instytutem Audytorów Wewnętrznych organizują spotkania i dyskusje na ten temat.

Nowelizacja ma objąć:

• zmianę definicji kontroli zarządczej – określenie kontroli zarządczej jako systemu zarządzania i kontroli,

• dodanie ósmego celu kontroli zarządczej – który dotyczy podejmowania działań na rzecz zapobiegania nieprawidłowościom, niegospodarności i nadużyciom finansowym, w tym konfliktowi interesów, oraz wykrywania i zwalczania tych zjawisk (jest to istotny element w kontekście wydatkowania środków unijnych),

• wprowadzenie tzw. modelu trzech linii (obrony) do sektora publicznego (jednostka sektora finansów publicznych),

• dodanie delegacji dla wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do wydawania szczegółowych wytycznych w zakresie kontroli zarządczej dla JST (urzędu oraz jednostek organizacyjnych),

• wprowadzenie możliwości zmiany planu działalności,

• wprowadzenie obowiązku składania oświadczenia o stanie kontroli zarządczej przez kierowników jednostek sektora finansów publicznych, w tym także JST (wprowadzenie obowiązku rozliczalności kierowników jednostek ze sposobu zarządzania daną jednostką i osiągania celów kontroli zarządczej); będzie to dokument dostępny publicznie,

• doprecyzowanie treści samego oświadczenia o stanie kontroli zarządczej, aby było ono bardziej użyteczne,

• wprowadzenie nowego zadania dla Ministra Finansów i Gospodarki, jakim ma być coroczne wydawanie opinii na temat stanu kontroli zarządczej w sektorze finansów publicznych, opartej na danych z otrzymanych oświadczeń.

Zgodnie z projektem ustawa powinna wejść w życie 1 stycznia 2026 r., z wyjątkiem przepisów, które mają wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Oprócz nowelizacji ustawy planowane jest m.in. wydanie nowych standardów kontroli zarządczej w sektorze finansów publicznych. Przewidziano też okres przejściowy na wdrożenie zmian - do 12 miesięcy.