Kategorie

Praktyczne ujęcie funkcjonowania służby przygotowawczej

Rafał Wdowicz
Służba przygotowawcza nabiera szczególnego znaczenia w dobie kryzysu dotykającego także sektor jednostek finansów publicznych. Przy ograniczonych lub braku możliwości zabezpieczenia dodatkowych środków na rozwój administracji wartością jest fachowe podejście do inwestowania w kapitał ludzki, nie tylko w wymiarze finansowym.

Prawidłowo zorganizowany proces służby przygotowawczej powinien zaowocować właściwym przygotowaniem pracownika do wypełnienia obowiązków. Jeśli na tym etapie dopuszczone zostaną zaniedbania, to w późniejszych etapach kariery zawodowej trudno będzie zniwelować złe nawyki, minimalistyczne podejście do pracy.

W zakresie sposobu organizacji służby przygotowawczej można wyróżnić następujące podejścia:

1. Samodzielna organizacja służby dla danego urzędu. Proces służby dotyczy pracowników jednego urzędu. Obejmuje on część teoretyczną i praktyczną. Przeprowadzony jest własnymi zasobami. Szkolenia, warsztaty prowadzone są przez doświadczonych pracowników.

2. Wspólna organizacja służby obejmująca pracowników urzędu oraz podległych jednostek organizacyjnych. Wiele samorządów podjęło trud wspólnej organizacji służby dla swoich jednostek.

3. Uczestnictwo w zewnętrznych formach organizacji służby. Wiele urzędów z uwagi zarówno na brak wewnętrznych trenerów, jak i niewielką fluktuację kadr uczestniczy w służbie organizowanej przez firmy szkoleniowe, doradcze. Można zaobserwować wiele inicjatyw w tym zakresie. Firmy szkoleniowe proponują kilku, kilkunastu urzędom gminnym, w których w ciągu roku przeprowadza się kilka naborów, swoje usługi w zakresie przeprowadzenia służby przygotowawczej. Warto także zwrócić uwagę, że także duże personalnie urzędy zlecają organizację służby podmiotom zewnętrznym. Wiele tych podmiotów organizuje służbę w ramach dofinansowania z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (dalej: PO KL).

4. Innowacyjne formy organizacji służby. Wykorzystując nowoczesne metody i narzędzia uczenia, zwłaszcza informatyczne, niektóre urzędy zorganizowały proces służby na podstawie platformy e-learningowej, udostępniając materiały szkoleniowe w formie interaktywnych kursów, testów, case studies. Cały proces może odbywać się w formie elektronicznej. Także weryfikacja postępu służby w zakresie oceny zdobytej wiedzy przez opiekuna dokonuje się poprzez platformę.

5. Elektroniczna służba na portalu internetowym uruchomionym przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: MSWiA). Portal ten powstał w ramach projektu systemowego „Szkolenie i pomoc doradcza w zakresie etyki i unikania konfliktu interesu w samorządzie terytorialnym”, Działanie 5.2 PO KL. Ma na celu umożliwienie pracownikom zainteresowanych jednostek odbycia służby. Poprzez zarejestrowanie danej jednostki na portalu pracownik może bezpłatnie odbyć służbę. Szczegółowe informacje dostępne są na stronie www.mswia.gov.pl.

Prawidłowo zdefiniowany system służby przygotowawczej powinien obejmować następujące elementy:

1. Zasady kierowania pracowników do służby przygotowawczej, z uwzględnieniem takich aspektów, jak:

● formalne kryteria kierowania, z określeniem, jaka jest poszczególna rola zaangażowanych osób, jakie obowiązują wewnętrzne wystandaryzowane formularze,

● kryteria zwolnienia z odbywania służby,

● termin rozpoczęcia i okres służby, od czego jest uzależniony,

● postępowanie w sytuacjach nadzwyczajnych (np. choroba, inna dłuższa nieobecność – najczęściej w takich przypadkach okres służby ulega przedłużeniu o czas nieobecności).

2. Zakres służby przygotowawczej

● określenie celu ogólnego i celów cząstkowych służby,

● określenie programu służby z uwzględnieniem części teoretycznej i praktycznej.

3. Przebieg służby przygotowawczej

● wyznaczenie opiekuna,

● określenie zasad realizacji służby w trakcie wykonywania obowiązków służbowych,

● wskazanie sposobu monitorowania realizacji programu służby i postępu,

● podjęcie decyzji o dopuszczeniu pracownika do egzaminu.

4. Egzamin

● powołanie komisji egzaminacyjnej,

● zakres egzaminu,

● regulamin pracy komisji egzaminacyjnej,

● dokumentacja prac komisji.


5. Ślubowanie

● zasady składania ślubowania,

● nadanie doniosłego charakteru tej uroczystości,

● formalne potwierdzenie złożenia ślubowania.

Czytaj także: Czy osoba zatrudniona na zastępstwo powinna przejść służbę przygotowawczą>>

Praktyczne rady

W trakcie organizacji służby przygotowawczej pojawia się wiele kwestii związanych z zapewnieniem warunków do jak najlepszej jej realizacji. Jedną z nich jest określenie czasu, jaki pracownik powinien poświęcić na realizację części teoretycznej i praktycznej. Służba oprócz form szkoleniowych powinna odbywać się w formie samokształcenia oraz realizacji zajęć praktycznych. Z jednej strony trudno pozwolić sobie na to, aby pracownik przez okres 3 miesięcy nic nie robił tylko szkolił się, czytał prasę specjalistyczną, czy przeglądał tematyczne portale internetowe. Byłoby to działanie nieefektywne dla urzędu, jak i dyskomfortowe dla pracownika. Z drugiej strony wyznaczanie dużej liczby zadań niepozwalających na wygospodarowanie w czasie dnia pracy czasu na samokształcenie, tylko zmuszające do uczenia się po pracy też nie jest właściwym rozwiązaniem.

Mając na uwadze te skrajności, należy zoptymalizować czas w ciągu dnia pracy, jaki pracownik powinien przeznaczyć na realizację zadań, a jaki na samokształcenie, zapoznawanie się z przepisami prawa, wewnętrznymi regulacjami. Można określić, że w ciągu dnia pracy jedną, półtorej godziny pracownik powinien przeznaczyć na samokształcenie.

Kolejną kwestią jest zapewnienie warunków do jak najlepszego praktycznego zapoznania się ze specyfiką funkcjonowania całego urzędu. Spędzanie całego czasu służby na swoim stanowisku pracy i wykonywanie czynności z nim związanych nie pozwoli, „zza tego biurka” na poznanie procesów przenikających przez różne komórki organizacyjnego. Warto rozważyć możliwość odbycia części służby w innych komórkach organizacyjnych, zwłaszcza tych współpracujących z macierzystą komórką. W każdym urzędzie można wyróżnić piony, które z racji swoich zadań zapewniają obsługę dla wszystkich komórek. Takimi są piony: finansowe, organizacyjno-administracyjne, inwestycyjne, prawne, obsługi organów samorządu. Można ustalić harmonogram odbywania służby w innych wydziałach z wyznaczeniem konkretnych celów.

Istota egzaminu

Następną istotną rzeczą jest organizacja jak najbardziej obiektywnego, przekrojowego egzaminu pozwalającego ocenić zarówno wiedzę, jak i umiejętności niezbędne do wykonywania zadań na stanowisku pracy. Najczęściej egzamin składa się z części pisemnej (w trakcie której pracownik udziela odpowiedzi na pytania zamknięte i otwarte) oraz ustnej.

Mając na uwadze poznanie praktycznego sposobu wykorzystania zdobytej wiedzy i umiejętności, warto rozważyć dodanie do zakresu egzaminu jednego, dwóch zadań z zakresu obowiązków służbowych pracownika. Może to być napisanie projektu decyzji wraz z uzasadnianiem, odpowiedzi na pismo, dokonanie analizy.

Od dopracowanego zakresu merytorycznego i właściwej adaptacji społeczno-zawodowej zależeć będzie, czy pracownik ślubując (...) że na zajmowanym stanowisku będę służyć państwu polskiemu i wspólnocie samorządowej, przestrzegać porządku prawnego i wykonywać sumiennie powierzone mi zadania będzie w pełni je realizował na stanowisku pracy. W tekście ślubowania zawarte jest zobowiązanie do służebnej pracy, której jakość dotyczy ogółu mieszkańców. A przecież administracja to znaczy być pomocnym.

Czytaj także: Warto dobrze przygotować się do pracy urzędnika>>

Tabela. Przykładowy zakres tematyczny programu służby przygotowawczej w jednostkach samorządu terytorialnego

@RY1@i41/2010/022/i41.2010.022.000.0036.001.jpg@RY2@

Więcej na ten temat przeczytasz w naszej publikacji
Komplet: Kodeks pracy 2021 + Dokumentacja kadrowa 2021
Komplet: Kodeks pracy 2021 + Dokumentacja kadrowa 2021
Tylko teraz
148,20 zł
228,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    19 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    140 mln zł dla samorządów w związku z powrotem dzieci do szkół

    17 września 2021 r. Ministerstwo Finansów przekaże na rachunki JST ponad 140 mln zł z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Kiedy stosować oznaczenie TP w spółce będącej własnością gminy

    Nasza Spółka jest własnością Gminy w 100%. Zajmujemy się głównie dostawą wody i odbiorem ścieków. Forma prawna: Sp. z o.o. Od 01.07.2021 r. nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących dostaw towarów oraz świadczenia usług, gdy powiązanie wynika wyłącznie z powiązania z naszym właścicielem tj. Gminą (gdyż jest to jednostka samorządu terytorialnego). Nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących Burmistrza Gminy gdyż jest to powiązanie z jednostką samorządu terytorialnego. Natomiast uważamy, że mamy obowiązek oznaczenia „TP” nadal transakcji sprzedaży gdy nabywcą jest członek Zarządu Spółki, członek Rady Nadzorczej Spółki, prokurent Spółki, oraz członkowie rodzin ww. podmiotów (tj. w stosunku do małżonków oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia). Czy stanowisko naszej Spółki jest wg Państwa prawidłowe?

    Zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim

    Jak dokonać przesunięcia pracownika samorządowego na zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim?

    Polski Ład a finanse gmin - co się zmieni?

    Polski Ład a finanse gmin. 8 września Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o wsparciu jednostek samorządu terytorialnego (JST) w związku z Programem Polski Ład, przedłożony przez ministra finansów, funduszy i polityki regionalnej. Ministerstwo Finansów uważa, że zmiany, które wprowadzi Polski Ład przełożą się na sytuację finansową samorządów. Dlatego zostaną wprowadzone rozwiązania stabilizujące i wzmacniające finanse JST.

    Podwyżki dla funkcjonariuszy służb mundurowych 2022

    Podwyżki dla służb mundurowych 2022. Od 1 stycznia 2022 r. mają wzrosnąć wynagrodzenia funkcjonariuszy. O ile?

    Protest ratowników i środowisk medycznych

    Protest ratowników i środowisk medycznych. Czy będą podwyżki dla medyków?

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego - projekt zmian

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego. W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy mają w szczególności umożliwić zrekompensowanie gminom ubytku dochodów spowodowanego wdrożeniem zmian podatkowych (głównie w PIT) w ramach tzw. Polskiego Ładu. Co się zmieni w dochodach samorządowych?

    Ile jesteśmy winni instytucjom oświaty?

    Krajowy Rejestr Długów przeanalizował, ile jesteśmy winni instytucjom oświaty. Wśród dłużników oprócz studentów i absolwentów są też przedsiębiorcy.

    Projekt budżetu państwa na 2022 rok - dochody

    Dochody budżetu w 2022 r. wyniosą 475,6 mld zł i będą wyższe od przewidywanych dochodów uzyskanych w roku 2021 o 0,4 proc. W ujęciu realnym dochody budżetu spadną o 2,8 proc. – wynika z projektu ustawy budżetowej na 2022 r.

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów. Z wyliczeń Ministerstwa Finansów wynika, że zmiany podatkowe wprowadzane Polskim Ładem będą kosztować samorządy ok. 150 mld zł w ciągu 10 lat. Trwają prace nad rozwiązaniami legislacyjnymi, które mają te straty zrekompensować. Proponowane zmiany to gwarancja dochodów i subwencja rozwojowa dla aktywnych inwestycyjnie gmin. W efekcie dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST) mają być o ok. 10 proc. wyższe niż prognozowane. – Zarówno w trakcie pandemii, jak i obecnie samorządy bardzo dobrze poradziły sobie, jeżeli chodzi o stronę budżetową – mówi Sebastian Skuza, wiceminister finansów.

    Czy nauczyciele masowo uciekają na emerytury?

    Od czasów pandemii spada liczba nauczycieli odchodzących na emeryturę i świadczenia kompensacyjne. Tak wynika z danych ZUS.

    Rower publiczny jednak z odliczeniem VAT

    Prawo do odliczenia VAT od inwestycji w system rowerów publicznych od kilku lat było źródłem sporów pomiędzy gminami (miastami) a organami podatkowymi.

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej. Osoba została powołana na stanowisko dyrektora gminnej biblioteki. Zgodnie z ustawą o prowadzeniu i organizowaniu działalności kulturalnej wójt gminy wysłał prośbę do kilku stowarzyszeń o wydanie opinii. Jednak nie otrzymał informacji zwrotnej od żadnego stowarzyszenia. Czy w przypadku braku odpowiedzi ze strony stowarzyszenia można uznać, że opinia jest pozytywna?

    Przekształcenie zakładu komunalnego w spółkę - czy to przejęcie zakładu pracy

    Gminne jednostki organizacyjne realizujące zadania komunalne, każda w wąskim zakresie, z początkiem przyszłego roku mają zostać przekształcone w spółkę prawa handlowego. Dotychczasowi dyrektorzy przekształcanych zakładów komunalnych mają stać się kierownikami poszczególnych komórek organizacyjnych w nowo powołanej spółce gminnej.

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego za czas choroby i innych nieobecności w obliczeniach

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego. Jak obliczyć kwotę dodatku, jeżeli pracownik nie przepracował całego miesiąca z innego powodu niż choroba? Czy kwotę dodatku dzieli się przez liczbę dni w danym miesiącu, czy przez liczbę godzin do przepracowania w danym miesiącu? Czy dodatek powinien być wypłacony w całości, w sytuacji gdy pracownik przebywa część miesiąca na zwolnieniu lekarskim?

    Program "Centra opiekuńczo-mieszkalne" a rozliczenia VAT

    Program "Centra opiekuńczo-mieszkalne" a rozliczenia VAT. Czy gminy i powiaty, świadcząc usługi w ramach programu, działają w charakterze podatników VAT? Czy VAT związany z wydatkami na tworzenie i utrzymanie centrum jest kosztem kwalifikowalnym?

    Kiedy zamawiający może odstąpić od zawartej umowy w trybie zamówień publicznych

    Kiedy zamawiający może odstąpić od umowy w trybie zamówień publicznych? Czy gmina może wycofać się z umowy i czy potrzebna jest zgoda wykonawcy (w umowie nie było warunków odstąpienia)?

    Zmiany w klasyfikacji budżetowej - rozporządzenie z 26 lipca 2021 r.

    Klasyfikacja budżetowa. Ustawodawca przygotował obszerne zmiany w rozporządzeniu dotyczącym klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych, pojawiły się m.in. nowe paragrafy dla oświaty: 479 „Wynagrodzenia osobowe nauczycieli” oraz 480 „Dodatkowe wynagrodzenie roczne nauczycieli”. Zmiany co do zasady wejdą w życie 1 stycznia 2022 r., przy czym część zmian obowiązuje z mocą wsteczną od 1 stycznia 2021 r. Na jakie dokładnie zmiany muszą być przygotowane organy administracji samorządowej?

    Ile zarabiają parlamentarzyści w UE?

    Zarobki parlamentarzystów w UE - najwięcej zarabiają Włosi i Niemcy. Hiszpanie i Portugalczycy otrzymują aż 14 wypłat.

    Spłata zadłużenia gminy z rezerwy celowej

    Spłata zadłużenia gminy ze środków pochodzących z rezerwy celowej - czy jest możliwa?

    Podwyżki dla najwyższych urzędników państwowych 2021

    Podwyżki dla najwyższych urzędników państwowych od 1 sierpnia 2021 r. - premiera, marszałków Sejmu i Senatu, rządu, posłów, senatorów, rzeczników itd. Ile będą zarabiać?

    Reorganizacja struktury szkoły i związana z tym likwidacja stanowiska

    W związku z licznymi zmianami struktury pracy w szkole przewidujemy likwidację jednego stanowiska sprzątaczki oraz stanowiska referenta. Wszyscy pracownicy administracji i obsługi zatrudnieni są na czas nieokreślony. Jakie regulacje obowiązują szkołę przy wypowiadaniu takich umów?

    Zakres odpowiedzialności głównego księgowego w Państwowej Straży Pożarnej

    Zakres odpowiedzialności pracownika, któremu powierzono obowiązki głównego księgowego w jednostce sektora finansów publicznych, został określony zapisami ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: uofp) oraz ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (dalej: uondfp). W artykule autor przedstawia najważniejsze obowiązki głównego księgowego, których niewypełnienie może prowadzić do poniesienia odpowiedzialności z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych, ale także odpowiedzialności karnej.

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia, w budżetówce bez zmian

    Rząd chce, aby minimalne wynagrodzenie wzrosło o 200 zł brutto. Płace w budżetówce pozostaną jednak zamrożone.

    Wynagrodzenia medyków po 1 lipca 2021 r. (pytania i odpowiedzi)

    Nowe regulacje dotyczące wynagradzania pracowników medycznych weszły w życie 1 lipca 2021 r. Oto odpowiedzi NFZ na najczęściej zadawane pytania.