Kategorie

Kto jest podatnikiem podatku od środków transportowych po przewłaszczeniu pojazdu?

Jednym ze sposobów zabezpieczenia wierzytelności często wykorzystywanym w praktyce bankowej jest przewłaszczenie. Instytucja ta nie została skodyfikowana w prawie polskim i funkcjonuje na zasadzie swobody umów.

Przedmiotem przewłaszczenia najczęściej są pojazdymechaniczne kredytobiorców, w tym pojazdy opodatkowane podatkiem odśrodków transportowych. W konsekwencji zawarcia stosownej umowy nowymwłaścicielem pojazdu staje się kredytodawca.

Istota umowy przewłaszczeniasprowadza się do tego, że nie chodzi o trwałe wyzbycie się przedmiotuwłasności na rzecz nabywcy, ale udzielenie mu zabezpieczenia, gwarancjiprawidłowego wykonania innej umowy, to jest umowy kredytu czy pożyczki.Przejście prawa własności ma zatem charakter czasowy - do momentu całkowitej spłaty kredytu, a pojazd najczęściej pozostaje we władaniu kredytobiorcy.

Reklama

W takiej sytuacji banki często w umowach przewłaszczenia zamieszczają zapis, zgodnie z którym to przewłaszczający ponosi kosztyutrzymania, ubezpieczenia rzeczy, a także kary, grzywny, mandatywynikające z niewłaściwego i niezgodnego z prawem używania rzeczy orazwreszcie podatki, inne koszty i opłaty wynikające z przepisów prawa.

Taka sytuacja może stanowić dla urzędników źródło wielu wątpliwości.Przede wszystkim dotyczą one tego, jaka jest skuteczność prawna takiegozapisu względem podatku od środków transportowych i kogo tak naprawdęorgan powinien wskazać jako podmiot, na którym spoczywa obowiązekpodatkowy w tym podatku?


Na kim ciąży obowiązek podatkowy

Womawianej sytuacji przede wszystkim należy zwrócić uwagę na wykładniętreści art. 9 ustawy z 12 stycznia 1991 r.  o podatkach i opłatachlokalnych (Dz. U. z 2006 r. nr 121, poz. 844 z pózn. zm.) Zgodnie z nimobowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży naosobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środkówtransportowych.  W przypadku zmiany właściciela środka transportowegozarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności.

Reklama

Z powyższego wynika, że to bank jest podatnikiem podatku od środków transportowych,ilekroć, nawet czasowo - na skutek zawarcia umowy przewłaszczenia nazabezpieczenie wierzytelności z tytułu kredytu czy pożyczki, staje sięwłaścicielem środków transportowych, które są opodatkowane w świetleprzepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Te środki to przede wszystkim samochody ciężaroweo dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton orazo dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton. Inneśrodki transportowe wymienione przez ustawodawcę to ciągniki siodłowe ibalastowe przystosowane do używania łącznie z naczepą lub przyczepą odopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3,5 tony i poniżej12 ton, jak również równej lub wyższej niż 12 ton.

Opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają także przyczepy i naczepy,które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masęcałkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie zdziałalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego orazte przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadajądopuszczalną masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton, z wyjątkiemzwiązanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przezpodatnika podatku rolnego. Ostatni środek transportowy w rozumieniuomawianej ustawy to autobus.

Obowiązki banku jako czasowego właściciela

Jeżelitylko przedmiotem umowy przewłaszczenia jest jeden z wyżej wymienionychpojazdów, to bank ma obowiązek składać, w terminie do dnia 15 lutegoorganowi podatkowemu, na którego terenie znajduje się miejscezamieszkania lub siedziba banku deklaracje na podatek od środków transportowychna dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonegowzoru, a jeśli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tegoobowiązku.

Inną powinnością banku jako podatnika jest odpowiednie korygowanie deklaracji wrazie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lubwygaśnięcie obowiązku podatkowego, lub zmianę miejsca zamieszkania, lubsiedziby - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności.

Wreszcie organ od banku powinien oczekiwać wpłaty na rachunek właściwej gminy - bez wezwania - obliczonego w deklaracji podatku od środków transportowych.Powyższe stanowisko znajduje w pełni swoje potwierdzenie worzecznictwie, czego przykładem mogą być wyroki: NSA z 4 listopada 1997r., sygn. I SA/Po 334/97 i WSA w Poznaniu z 17 września 2009 r., sygn.III SA/Po 235/09.

 

 Czytaj także: Nowe wymagania dotyczące transportu publicznego>>

Regulacje sprzeczne z prawem podatkowym

Należy zwrócić szczególną uwagę, na to iż przepisyprawa podatkowego są bezwzględnie obowiązujące i dla organówpodatkowych wszelkie zapisy umowne o treści z nimi sprzecznej sąbezskuteczne. Jak podkreśla się w orzecznictwie zapłata podatkudokonana przez inny podmiot w imieniu podatnika nie powodujewygaśnięcia zobowiązania podatkowego tego podatnika (tak: uchwała NSA z26 maja 2008 r., sygn. I FPS 8/07).

W praktycezatem, nawet w sytuacji zapłacenia przez przewłaszczającego podatku odśrodków transportowych przewłaszczonych na bank, jego zapłatę organpowinien bezwzględnie traktować jako nadpłatę podatku a po stroniebanku każdorazowo stwierdzone być powinno wystąpienie zaległościpodatkowej.

Ilekroć zatem mamy do czynienia z sytuacją, w której bank jest właścicielem pojazdów opodatkowanych podatkiem od środków transportowych, jest on również i podatnikiemtego podatku na zasadach określonych w ustawie o podatkach i opłatachlokalnych. Dla organów podatkowych bez znaczenia są okoliczności, wjakich bank uzyskał prawo własności środków transportu i to, ktorzeczywiście użytkuje pojazdy.

Zatem, czyzapis umowy przewłaszczenia przewidujący rozwiązanie, zgodnie z którymto na kredyto lub pożyczkobiorcy spoczywa obowiązek ponoszeniawszelkich opłat i ciężarów związanych z utrzymaniem pojazdu majakąkolwiek skuteczność?

Chociaż, jak warto podkreślić raz jeszcze, jest on dla organów podatkowych nieważny, to może on mieć określone konsekwencje w prawie cywilnym.Marginalnie zauważyć można, że gdy bank łączy bowiem zprzewłaszczającym umowa o takim brzmieniu, bankowi przysługuje względemprzewłaszczającego roszczenie z tytułu zapłaty podatku od środkówtransportowych. Może ono być jednak egzekwowane wyłącznie na drodzecywilnoprawnej. Bank może także rozważyć uwzględnienie poniesionych wzwiązku z koniecznością zapłaty podatku kosztów w całokształciestosunków łączących go z kredytobiorcą.

 

Natalia Węgrzynek

Źródło: Sektor Publiczny
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Zasady ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze

    Czy rada gminy może w uchwale w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze (z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi) oraz w sprawie szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również w sprawie trybu ich pobierania, postanowić, że „koszt jednej godziny świadczonych usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych określa kierownik właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej”?

    Jakie dane są niezbędne do przyznania dodatku energetycznego?

    Rada gminy ma podjąć uchwałę w sprawie dodatku energetycznego. Jej integralną część stanowi załącznik - wzór wniosku o przyznanie tego dodatku. W związku z tym powstała wątpliwość o zakres danych, których można żądać w takim wniosku. Czy dopuszczalne jest żądanie danych dotyczących domowników osoby występującej z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego (imię nazwisko, stopień pokrewieństwa oraz data urodzenia)?

    Zwolnienia dla przedsiębiorców w podatku od nieruchomości

    Rada gminy postanowiła podjąć uchwałę ustanawiającą zwolnienia w podatku od nieruchomości, w ramach pomocy de minimis, dla przedsiębiorców. Czy w takiej uchwale - jako warunek uzyskania zwolnienia - można zapisać brak zaległości w podatkach i opłatach lokalnych stanowiących dochód budżetu gminy?

    Strajk pielęgniarek: czy będą podwyżki?

    Strajk pielęgniarek: zarobki pielęgniarek. W poniedziałek rozpoczęły się strajki ostrzegawcze pielęgniarek w szpitalach na terenie całej Polski. W pierwszej fali dwugodzinnych strajków ostrzegawczych wzięło udział ok. 40 szpitali, które osiągnęły etap sporu zbiorowego. Czy będą podwyżki dla pielęgniarek?

    Zwrot kosztu mediów dokonany przez OKE a VAT

    W związku z organizowanym na terenie szkoły egzaminem ósmoklasisty szkoła refakturuje na okręgową komisją egzaminacyjną m.in. koszty mediów za czas funkcjonowania na jej terenie komisji egzaminacyjnej. Jaką stawkę VAT należy zastosować w takim przypadku?

    Termin wypłaty odprawy emerytalnej pracownikowi samorządowemu

    Czy odprawę emerytalną należy wypłacić w ostatnim dniu zatrudnienia, mimo że nie ma jeszcze decyzji ZUS o przyznaniu, czy należy poczekać do otrzymania decyzji?

    Nieodpłatne przekazanie majątku ruchomego do spółdzielni socjalnej

    Czy jednostka budżetowa podległa powiatowi może dokonać nieodpłatnego przekazania lub darowizny majątku ruchomego spółdzielni socjalnej?

    Audyt wewnętrzny w jednostkach sektora finansów publicznych

    Audyt wewnętrzny - na czym polega i jakie są korzyści płynące z audytu? Maj jest międzynarodowym miesiącem świadomości o audycie wewnętrznym.

    Rada nie musi upoważniać wójta do spłaty gminnych zobowiązań

    Czy rada gminy może w uchwale nowelizującej budżet gminy na 2021 rok upoważnić wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do spłat zobowiązań gminy oraz do zabezpieczania zawieranych umów o dofinansowanie realizowanych programów i projektów w „innej formie wymaganej przez dysponenta środków”?

    Opłata za odbiór śmieci z nieruchomości letniskowej

    Czy rada gminy może wprowadzić w trakcie trwania roku podatkowego ryczałtowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe?

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia 2021

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia - Ministerstwo Zdrowia skierowało do prac rządu projekt nowelizujący przepisy.

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli 2021

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli - czym jest i ile wynosi w 2021 roku? 13 maja 2021 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki w sprawie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli.

    Opodatkowanie dodatków i nagród spisowych wypłacanych pracownikom urzędów

    W związku z przeprowadzanym Narodowym Spisem Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 r. niektórzy pracownicy urzędu gminy zostali oddelegowani do prac spisowych. Czy wypłacone im dodatki i nagrody spisowe należy zaliczyć do przychodów ze stosunku pracy?

    COVID-19 a prawo do odliczenia VAT z tytułu termomodernizacji DPS

    Dom pomocy społecznej przeprowadza termomodernizację budynku. Czy w sytuacji pandemii, w związku z przeprowadzaną termomodernizacją, można dokonać częściowego odliczenia VAT, czy należy uznać, że DPS nie prowadzi działalności opodatkowanej?

    Klasyfikacja budżetowa wydatków na wniesienie dopłaty do kapitału zapasowego do spółki

    Jaki paragraf wydatkowy zastosować do wydatku z tytułu „wniesienia dopłaty do kapitału zapasowego spółki gminy”. Czy prawidłowy będzie § 415 „Opłaty na rzecz budżetu państwa” czy § 601 „Wydatki na zakup i objęcie akcji i udziałów”?

    Wydatek na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień

    Jak księgować po stronie ośrodka pomocy społecznej wydatki na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień finansowane ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19.

    Czy blaszaki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości

    Czy gmina może naliczać podatek od nieruchomości od tzw. blaszaków, które służą jako składziki na narzędzia, czy jako pomieszczenia do przechowywania różnych rzeczy, np. rowerów, kosiarek itp. Zgodnie z prawem budowlanym, nie są to ani budynki, ani obiekty budowlane.

    Klasyfikacja budżetowa wydatku za badania na przeciwciała COVID-19

    W jakim paragrafie należy zaksięgować fakturę za badania na przeciwciała (COVID-19) - w § 428 czy § 430? Nie są to badania okresowe w ramach medycyny pracy, tylko badanie krwi zlecone przez szkołę swoim pracownikom.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r. Czy do paragonu z NIP nabywcy można wystawić fakturę? Od kiedy paragony z NIP wykazywać w nowym JPK_VAT?

    Czy konto 840 jest właściwe do rozliczania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności

    Czy jednostka - urząd gminy - powinna prowadzić konto 840 do księgowania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności na 20 lat?

    Brak ogłoszenia o wyniku postępowania a odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

    Nowa ustawa - Prawo zamówień publicznych wprowadziła nowe rodzaje ogłoszeń m.in. w trybach zamówień poniżej progów unijnych, w tym ogłoszenie o wyniku postępowania i ogłoszenie o wykonaniu umowy. Czy podobnie jak innego rodzaju ogłoszenia będą one podlegać dyscyplinie finansów publicznych, np. przy niezamieszczeniu albo nieterminowym zamieszczeniu w Biuletynie Zamówień Publicznych?

    Nagroda jubileuszowa po przedstawieniu przez pracownika dodatkowych dokumentów

    Czy po dostarczeniu przez pracownika samorządowego dodatkowych dokumentów należy mu wypłacić nagrodę jubileuszową wyższego stopnia? Jeśli tak, to w jakiej wysokości? Czy należy ją oskładkować?

    Powierzenie prowadzenia określonych spraw gminy

    Czy z przepisu art. 33 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wynika możliwość powierzenia przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) prowadzenia określonych spraw gminy w jego imieniu sekretarzowi tej gminy. W szczególności czy na podstawie tego przepisu wójt może upoważnić sekretarza gminy do podejmowania zarządzeń zmieniających budżet?

    Młodzieżowy budżet obywatelski

    W mieście realizowany jest budżet obywatelski, którego pula środków podzielona jest na zadania osiedlowe oraz ogólnomiejskie. Czy możliwe jest utworzenie odrębnego młodzieżowego budżetu obywatelskiego, jeśli w mieście obowiązuje uchwała, zgodnie z którą mieszkańcy - bez względu na wiek - mogą zgłaszać swoje pomysły do realizacji? Młodzieżowy budżet obywatelski byłby skierowany do ściśle określonej grupy mieszkańców - tylko tych w wieku uczniów szkół ponadpodstawowych. Czy wprowadzenie młodzieżowego budżetu obywatelskiego powinno mieć formę zarządzenia prezydenta miasta czy uchwały?

    Nowe formularze sprawozdań dla samorządowych jednostek z osobowością prawną

    Na stronie Ministerstwa Finansów opublikowano nowe formularze sprawozdań Rb-N, Rb-Z dedykowane dla samorządowych jednostek z osobowością prawną (instytucji kultury, sp zoz, samorządowych osób prawnych utworzonych na podstawie odrębnych ustaw).