Kategorie

Budżet jst na 2014 r. a przekroczenie indywidualnego wskaźnika zadłużenia

Longin Mażewski
indywidualny wskaźnik zadłużenia, budżet 2014
Fotolia
Budżet na 2014 rok dla jednostek samorządu terytorialnego, które z powodu przekroczenia nowego, indywidualnego wskaźnika zadłużenia, nie będą mogły go uchwalić, ustali RIO. Jednak taki zastępczy plan finansowy nie zastąpi w pełni uchwały budżetowej, co może być zagrożeniem dla realizacji zadań i wywiązania się z podjętych przez samorząd zobowiązań.
Reklama

Obecnie obowiązujące regulacje dotyczące dopuszczalnych wskaźników zadłużenia były wielokrotnie krytykowane przez stronę samorządową, jako sztywne i nieuwzględniające indywidualnej sytuacji poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego (JST) Do 31 grudnia 2013 r. dług samorządów nie może bowiem przekroczyć dwóch wskaźników. Przypadające w danym roku raty kredytów i pożyczek, wykup obligacji wraz z odsetkami oraz koszty gwarancji i poręczeń nie mogą być wyższe niż 15% planowanych w danym roku budżetowym dochodów (art. 169 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych; dalej: ustawa z 30 czerwca 2005 r.). Łączna kwota długu jednostek samorządu terytorialnego (JST) na koniec roku budżetowego nie może być wyższa niż 60% wykonanych dochodów tej jednostki w tym roku (art. 170 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2005 r.).

Krytyka ta spowodowała, że w obecnie obowiązującej ustawie z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: u.f.p.) wprowadzono wskaźnik liczony indywidualnie dla każdej jednostki. W ten sposób autorzy nowych przepisów spełnili postulaty samorządów. Okazało się jednak, że nowe zasady nie zadowalają JST, ponieważ część jednostek jest zagrożona niemożnością uchwalenia budżetu na rok 2014.

Zobacz również: Wskaźnik zadłużenia jst w 2014 r. - ocena RIO

Nowy wskaźnik zadłużenia

Zmiana procedur ostrożnościowych ma rewolucyjny charakter. Procedury te zostały zawarte w art. 242, 243 i 244 u.f.p.

Reklama

Artykuł 242 u.f.p. nakazuje, aby planowane w budżecie JST wydatki bieżące nie były wyższe niż planowane dochody bieżące powiększone o nadwyżkę budżetową z lat ubiegłych i wolne środki, o których mowa w art. 217 ust. 2 pkt 6 u.f.p. Z kolei na koniec roku budżetowego wykonane wydatki bieżące nie mogą być wyższe niż wykonane dochody bieżące powiększone o nadwyżkę budżetową i wolne środki, przy czym do limitowanych wydatków bieżących nie zalicza się wydatków poniesionych w związku z realizacją projektów dofinansowanych ze środków Unii Europejskiej, w przypadku gdy środki te nie zostały przekazane w roku budżetowym. Przepis ten po raz pierwszy miał zastosowanie do uchwał budżetowych JST na rok 2011.

Z kolei art. 243 i 244 u.f.p. po raz pierwszy mają zastosowanie do uchwał budżetowych JST na rok 2014. Długa vacatio legis ustanowiona dla tych regulacji miała umożliwić JST podjęcie działań pozwalających na wypracowanie nadwyżek w części dochodów i wydatków bieżących budżetu w celu umożliwienia spełnienia wymogów określonych w tych regulacjach. Ich niespełnienie będzie bowiem skutkować niemożnością uchwalenia budżetu danej JST.

Reguła wydatkowa ustanowiona w art. 243 ust. 1 u.f.p. uzależnia możliwość uchwalenia budżetu JST od spełnienia w roku budżetowym oraz w każdym następnym roku budżetowym określonej relacji sumy kwot planowanych wydatków na spłatę rat kredytów i pożyczek wraz z należnymi odsetkami, wykupów wyemitowanych papierów wartościowych wraz z należnymi odsetkami i dyskontem oraz potencjalnych kwot wynikających z udzielonych poręczeń i gwarancji do planowanych dochodów ogółem budżetu. Zgodnie z tym przepisem, suma ta nie powinna przekroczyć średniej arytmetycznej z obliczonych dla ostatnich trzech lat relacji planowanych dochodów bieżących powiększonych o dochody ze sprzedaży majątku komunalnego oraz pomniejszonych o wydatki bieżące, do dochodów ogółem budżetu w tych latach. W związku z tym, że art. 243 u.f.p. po raz pierwszy ma zastosowanie do uchwały budżetowej na 2014 rok, bazowa średnia arytmetyczna będzie obliczana na podstawie danych budżetowych z lat 2011–2013.

Zobacz serwis: Rachunkowość budżetowa

Natomiast, zgodnie z art. 244 u.f.p., samorządy współtworzące związki komunalne do łącznej kwoty przypadających w danym roku budżetowym spłat kredytów i pożyczek i wykupów wyemitowanych papierów wartościowych dodają kwoty zobowiązań współtworzonego związku komunalnego w wysokości proporcjonalnej do ich udziału we wspólnej inwestycji współfinansowanej z tych zobowiązań finansowych. A w sytuacji, gdy nie zaciągnięto zobowiązań na realizację inwestycji, w wysokości proporcjonalnej do ich udziału we wpłatach wnoszonych na rzecz związku, których są członkami.

Ograniczenia określone w art. 243 ust. 1 u.f.p. nie obejmują wykupów papierów wartościowych, spłat kredytów i pożyczek oraz udzielonych samorządowym osobom prawnym poręczeń i gwarancji dotyczących finansowania projektów finansowanych z udziałem środków UE, ale w terminie nie dłuższym niż 90 dni po zakończeniu projektu i otrzymaniu refundacji z tych środków (art. 243 ust. 3 u.f.p.). W przypadku gdy środki unijne nie zostaną przekazane lub po ich przekazaniu zostanie orzeczony ich zwrot, JST nie może emitować papierów wartościowych, zaciągać kredytów, pożyczek, udzielać poręczeń i gwarancji do czasu spełnienia relacji określonej w art. 243 ust. 1 u.f.p.

Konsekwencje przekroczenia wskaźnika

Niemożność uchwalenia budżetu JST wiąże się z poważnymi konsekwencjami. Jeżeli organ stanowiący JST nie podejmie uchwały budżetowej do 31 stycznia roku budżetowego, to budżet jednostki ustala regionalna izba obrachunkowa (RIO) w terminie do końca lutego roku budżetowego w zakresie zadań własnych oraz zadań zleconych (art. 11 ust. 2 ustawy z 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych). Jednak ustalony przez RIO dla JST niespełniającej wymogów art. 243 u.f.p. zastępczy plan finansowy nie zastąpi w pełni uchwały budżetowej. Plan ten nie będzie bowiem obejmował rozchodów i przychodów wynikających z zawartych przez JST umów, co może doprowadzić do powstania z tego tytułu szkody wizerunkowej lub majątkowej jednostki.

Niemożność uchwalenia budżetu zagrozi też realizacji ustawowych zadań publicznych na rzecz społeczności lokalnych przez organy JST, w związku z czym sytuacja taka powinna być rozpatrywana pod kątem zastosowania środków nadzoru, o których mowa w ustawach ustrojowych. Ustawodawca ustalił bowiem czteroletni okres na podjęcie działań umożliwiających spełnienie wymogów określonych w art. 243 u.f.p. i właściwe organy samorządu powinny ten okres należycie wykorzystać. Tak się w wielu przypadkach nie stało. Niestety, nic nie wskazuje, że przepisy w tym zakresie zostaną zmienione. Minister Finansów w odpowiedzi z 3 stycznia 2013 r. na interpelację poselską nr 12395 z 3 grudnia 2012 r. w sprawie stosowania art. 243 u.f.p. odpowiedział m.in., że nie przewiduje się nowelizacji art. 243 u.f.p. lub przesunięcia terminu jego pierwszego zastosowania. Ostatnie wypowiedzi przedstawicieli resortu finansów wskazują, że nie zmienili zdania w tej sprawie.

Nowy wskaźnik zadłużenia JST uzależnia możliwość zaciągania zobowiązań od wysokości nadwyżki budżetowej.

Polecamy: Forum

LONGIN MAŻEWSKI

Autor jest audytorem wewnętrznym, ekspertem w zakresie finansów publicznych

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    16 cze 2021
    Zakres dat:

    NFZ przyjmuje wnioski od aptek, które chcą przystąpić do programu szczepień

    Apteki - szczepienia na COVID-19. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Jak zgłosić aptekę do Narodowego Programu Szczepień? Na jakich zasadach szczepienia przeprowadzają farmaceuci?

    Powrót do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) 2022

    Stabilizująca reguła wydatkowa. Rząd przyjął projekt, który zakłada, że klauzula powrotu do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) zostanie wydłużona na rok 2022 r. - poinformował resort finansów.

    Zasady ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze

    Czy rada gminy może w uchwale w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze (z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi) oraz w sprawie szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również w sprawie trybu ich pobierania, postanowić, że „koszt jednej godziny świadczonych usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych określa kierownik właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej”?

    Jakie dane są niezbędne do przyznania dodatku energetycznego?

    Rada gminy ma podjąć uchwałę w sprawie dodatku energetycznego. Jej integralną część stanowi załącznik - wzór wniosku o przyznanie tego dodatku. W związku z tym powstała wątpliwość o zakres danych, których można żądać w takim wniosku. Czy dopuszczalne jest żądanie danych dotyczących domowników osoby występującej z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego (imię nazwisko, stopień pokrewieństwa oraz data urodzenia)?

    Zwolnienia dla przedsiębiorców w podatku od nieruchomości

    Rada gminy postanowiła podjąć uchwałę ustanawiającą zwolnienia w podatku od nieruchomości, w ramach pomocy de minimis, dla przedsiębiorców. Czy w takiej uchwale - jako warunek uzyskania zwolnienia - można zapisać brak zaległości w podatkach i opłatach lokalnych stanowiących dochód budżetu gminy?

    Strajk pielęgniarek: czy będą podwyżki?

    Strajk pielęgniarek: zarobki pielęgniarek. W poniedziałek rozpoczęły się strajki ostrzegawcze pielęgniarek w szpitalach na terenie całej Polski. W pierwszej fali dwugodzinnych strajków ostrzegawczych wzięło udział ok. 40 szpitali, które osiągnęły etap sporu zbiorowego. Czy będą podwyżki dla pielęgniarek?

    Zwrot kosztu mediów dokonany przez OKE a VAT

    W związku z organizowanym na terenie szkoły egzaminem ósmoklasisty szkoła refakturuje na okręgową komisją egzaminacyjną m.in. koszty mediów za czas funkcjonowania na jej terenie komisji egzaminacyjnej. Jaką stawkę VAT należy zastosować w takim przypadku?

    Termin wypłaty odprawy emerytalnej pracownikowi samorządowemu

    Czy odprawę emerytalną należy wypłacić w ostatnim dniu zatrudnienia, mimo że nie ma jeszcze decyzji ZUS o przyznaniu, czy należy poczekać do otrzymania decyzji?

    Nieodpłatne przekazanie majątku ruchomego do spółdzielni socjalnej

    Czy jednostka budżetowa podległa powiatowi może dokonać nieodpłatnego przekazania lub darowizny majątku ruchomego spółdzielni socjalnej?

    Audyt wewnętrzny w jednostkach sektora finansów publicznych

    Audyt wewnętrzny - na czym polega i jakie są korzyści płynące z audytu? Maj jest międzynarodowym miesiącem świadomości o audycie wewnętrznym.

    Rada nie musi upoważniać wójta do spłaty gminnych zobowiązań

    Czy rada gminy może w uchwale nowelizującej budżet gminy na 2021 rok upoważnić wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do spłat zobowiązań gminy oraz do zabezpieczania zawieranych umów o dofinansowanie realizowanych programów i projektów w „innej formie wymaganej przez dysponenta środków”?

    Opłata za odbiór śmieci z nieruchomości letniskowej

    Czy rada gminy może wprowadzić w trakcie trwania roku podatkowego ryczałtowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe?

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia 2021

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia - Ministerstwo Zdrowia skierowało do prac rządu projekt nowelizujący przepisy.

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli 2021

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli - czym jest i ile wynosi w 2021 roku? 13 maja 2021 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki w sprawie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli.

    Opodatkowanie dodatków i nagród spisowych wypłacanych pracownikom urzędów

    W związku z przeprowadzanym Narodowym Spisem Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 r. niektórzy pracownicy urzędu gminy zostali oddelegowani do prac spisowych. Czy wypłacone im dodatki i nagrody spisowe należy zaliczyć do przychodów ze stosunku pracy?

    COVID-19 a prawo do odliczenia VAT z tytułu termomodernizacji DPS

    Dom pomocy społecznej przeprowadza termomodernizację budynku. Czy w sytuacji pandemii, w związku z przeprowadzaną termomodernizacją, można dokonać częściowego odliczenia VAT, czy należy uznać, że DPS nie prowadzi działalności opodatkowanej?

    Klasyfikacja budżetowa wydatków na wniesienie dopłaty do kapitału zapasowego do spółki

    Jaki paragraf wydatkowy zastosować do wydatku z tytułu „wniesienia dopłaty do kapitału zapasowego spółki gminy”. Czy prawidłowy będzie § 415 „Opłaty na rzecz budżetu państwa” czy § 601 „Wydatki na zakup i objęcie akcji i udziałów”?

    Wydatek na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień

    Jak księgować po stronie ośrodka pomocy społecznej wydatki na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień finansowane ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19.

    Czy blaszaki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości

    Czy gmina może naliczać podatek od nieruchomości od tzw. blaszaków, które służą jako składziki na narzędzia, czy jako pomieszczenia do przechowywania różnych rzeczy, np. rowerów, kosiarek itp. Zgodnie z prawem budowlanym, nie są to ani budynki, ani obiekty budowlane.

    Klasyfikacja budżetowa wydatku za badania na przeciwciała COVID-19

    W jakim paragrafie należy zaksięgować fakturę za badania na przeciwciała (COVID-19) - w § 428 czy § 430? Nie są to badania okresowe w ramach medycyny pracy, tylko badanie krwi zlecone przez szkołę swoim pracownikom.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r. Czy do paragonu z NIP nabywcy można wystawić fakturę? Od kiedy paragony z NIP wykazywać w nowym JPK_VAT?

    Czy konto 840 jest właściwe do rozliczania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności

    Czy jednostka - urząd gminy - powinna prowadzić konto 840 do księgowania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności na 20 lat?

    Brak ogłoszenia o wyniku postępowania a odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

    Nowa ustawa - Prawo zamówień publicznych wprowadziła nowe rodzaje ogłoszeń m.in. w trybach zamówień poniżej progów unijnych, w tym ogłoszenie o wyniku postępowania i ogłoszenie o wykonaniu umowy. Czy podobnie jak innego rodzaju ogłoszenia będą one podlegać dyscyplinie finansów publicznych, np. przy niezamieszczeniu albo nieterminowym zamieszczeniu w Biuletynie Zamówień Publicznych?

    Nagroda jubileuszowa po przedstawieniu przez pracownika dodatkowych dokumentów

    Czy po dostarczeniu przez pracownika samorządowego dodatkowych dokumentów należy mu wypłacić nagrodę jubileuszową wyższego stopnia? Jeśli tak, to w jakiej wysokości? Czy należy ją oskładkować?

    Powierzenie prowadzenia określonych spraw gminy

    Czy z przepisu art. 33 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wynika możliwość powierzenia przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) prowadzenia określonych spraw gminy w jego imieniu sekretarzowi tej gminy. W szczególności czy na podstawie tego przepisu wójt może upoważnić sekretarza gminy do podejmowania zarządzeń zmieniających budżet?