REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Pomoc finansowa pomiędzy gminami./ fot. Fotolia
Pomoc finansowa pomiędzy gminami./ fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Zgodnie z Ustawą o samorządzie gminnym gminy, związki międzygminne oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego mogą sobie wzajemnie bądź innym jednostkom samorządu terytorialnego udzielać pomocy finansowej, rzeczowej, osobowej, jak również organizacyjnej.

Przesłanki udzielenia pomocy

Tragiczne wydarzenia ostatnich dni, związane z wyjątkowo gwałtownymi zjawiskami atmosferycznymi w różnych częściach kraju, skłaniają do przypomnienia regulacji zawartych w przepisach samorządowych dotyczących możliwości udzielania pomocy pomiędzy gminami, związkami międzygminnymi oraz stowarzyszeniami jednostek samorządu terytorialnego.

REKLAMA

Polecamy: Sprawozdawczość budżetowa. Nowe rozporządzenie z komentarzem PREMIUM

REKLAMA

Podstawowym przepisem w tym zakresie jest art. 10 ustawy o samorządzie gminnym [dalej: usg]. Stanowi on, iż wykonywanie zadań publicznych może być realizowane w drodze współdziałania między jednostkami samorządu terytorialnego (ust. 1). Jednocześnie gminy, związki międzygminne oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego mogą sobie wzajemnie bądź innym jednostkom samorządu terytorialnego udzielać pomocy, w tym pomocy finansowej (ust. 2). Z powyższych przepisów jasno wynika, iż ustawodawca wyraźnie odróżnia współdziałanie pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego związane ze wspólnym wykonywaniem zadań publicznych (ust. 1) od pomocy na rzecz jednostek samorządu terytorialnego, która niezależna jest od wykonywania jakichkolwiek wspólnych zadań (ust. 2).

Początkowo (w okresie od 1 lipca 1997 roku do dnia 1 stycznia 2001 roku) art. 10 ust. 2 usg stanowił, iż jednostki samorządu terytorialnego, związki międzygminne (związki komunalne), stowarzyszenia gmin oraz sejmiki samorządowe mogą sobie wzajemnie udzielać pomocy, w tym pomocy finansowej, w przypadku zaistnienia klęski żywiołowej, nadzwyczajnego zagrożenia środowiska, katastrof lub innych zdarzeń losowych. Wprowadzenie do usg z dniem 1 lipca 1997 roku tego przepisu było związane z mającymi wówczas miejsce wydarzeniami, a w szczególności nawiedzającymi wówczas Polskę powodziami[1], jak również z wątpliwościami interpretacyjnymi dotyczącymi istnienia podstaw do udzielania tego typu pomocy pomimo braku wyraźnej podstawy prawnej w tym zakresie.

Brzmienie analizowanego przepisu uległo zmianie z dniem 1 stycznia 2001 roku[2]. W wyniku wejścia w życie ustawy nowelizującej usunięto przesłankę warunkującą udzielenie pomocy („w przypadku zaistnienia klęski żywiołowej, nadzwyczajnego zagrożenia środowiska, katastrof lub innych zdarzeń losowych”). Tym samym decyzję o skorzystaniu z przedmiotowego trybu pozostawiono właściwym organom podmiotów uprawnionych na podstawie tego przepisu do udzielania pomocy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W wyniku wejścia w życie kolejnej ustawy nowelizującej z dniem 30 maja 2001 roku[3] w analizowanym przepisie zastąpiono zwrot „stowarzyszeń gmin” zwrotem „stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego”, co jednoznacznie pozwala na udzielanie pomocy także stowarzyszeniom, w których obok gmin uczestniczą powiaty czy województwa.

Pomoc na podstawie tego przepisu może być udzielana przez:

  1. gminy;
  2. związki międzygminne (ale nie przez związki powiatowo-gminne);
  3. stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego.

Beneficjentami pomocy udzielanej przez ww. podmioty mogą być:

  1. gminy;
  2. związki międzygminne (ale nie związki powiatowo-gminne);
  3. stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego;
  4. inne jednostki samorządu terytorialnego, przez co rozumieć należy powiaty
    i województwa.

Pomoc w innych ustawach samorządowych

Jednocześnie podkreślić należy, iż podobne przepisy znajdują się w dwóch pozostałych samorządowych ustawach ustrojowych. Zgodnie z art. 7a ustawy o samorządzie powiatowym powiaty, związki i stowarzyszenia powiatów mogą sobie wzajemnie bądź innym jednostkom samorządu terytorialnego udzielać pomocy, w tym pomocy finansowej. Zgodnie natomiast z art. 8a ustawy o samorządzie województwa, województwa mogą sobie wzajemnie bądź innym jednostkom samorządu terytorialnego udzielać pomocy, w tym pomocy finansowej.

Zobacz: Podatki

Pomoc nie tylko finansowa

Art. 10 ust. 2 usg wskazuje na możliwość „udzielania pomocy, w tym pomocy finansowej”. Wynika z tego, iż pomoc finansowa jest wyłącznie jedną z form pomocy przewidzianej przez ustawodawcę w tym przepisie. Oprócz niej w grę wchodzić może pomoc rzeczowa, osobowa[4] czy organizacyjna.

Właściwość organów

W doktrynie wskazuje się, iż „w przypadku udzielania i przyjmowania pomocy na podstawieart. 10 ust. 2 u.s.g. należy mieć na uwadze zakres kompetencji organów gminy. Dodatkowo, decydując się na udzielenie pomocy, zarówno finansowej, jak i rzeczowej, organy powinny wskazywać cel, na który zostaje udzielona pomoc, oraz jej formę”. Autorzy odwołują się w tym zakresie przede wszystkim do art. 30 ust. 2 pkt 3 usg stanowiącego, iż do zadań wójta należy w szczególności gospodarowanie mieniem komunalnym oraz art. 18 ust. 2 pkt 9 usg określającego przypadki, w których zakres kompetencji wójta w powyższym zakresie ulega ograniczeniu poprzez wymóg uzyskania uchwały rady gminy.

Podobne stanowisko zajmuje A. Szewc, wskazując, iż „decyzja o jej udzieleniu [tj. pomocy – przyp. Opiniujący] oraz zakresie i formach należy do organów gminy, stosownie do ich kompetencji wynikających z ustawy samorządowej”[5]. Autor ten nie przesądza zatem o wyłącznej właściwości rady gminy w tego typu sprawach.

W doktrynie można także spotkać odmienny pogląd. Jak wskazują K. Bandarzewski oraz I. Dobosz-Niżnik „Gmina (rada gminy) samodzielnie decyduje o upoważnieniu do dokonania danego wydatku. Podjęta w tej sprawie uchwała rady gminy podlega wykonaniu przez organ wykonawczy gminy. Gmina jednak nie jest niezależna w podejmowaniu takiej uchwały. (…)Pomoc może być udzielona na dowolny cel, ważne jest, aby uchwała rady gminy wskazywała, na co przeznaczona będzie pomoc oraz w jakiej formie zostanie udzielona”[6].

Warto również zwrócić uwagę na przepisy ustawy o finansach publicznych [dalej: ufp]. Zgodnie z art. 216 ust. 2 tejże ustawy wydatki budżetu jednostki samorządu terytorialnego są przeznaczone na realizację zadań określonych w odrębnych przepisach, a w szczególności na:

  1. zadania własne jednostek samorządu terytorialnego;
  2. zadania z zakresu administracji rządowej i inne zadania zlecone ustawami jednostkom samorządu terytorialnego;
  3. zadania przejęte przez jednostki samorządu terytorialnego do realizacji w drodze umowy lub porozumienia;
  4. zadania realizowane wspólnie z innymi jednostkami samorządu terytorialnego;
  5. pomoc rzeczową lub finansową dla innych jednostek samorządu terytorialnego, określoną odrębną uchwałą przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego;
  6. programy finansowane z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3.

Jednocześnie zgodnie z art. 220 ufp z budżetu jednostki samorządu terytorialnego może być udzielona innym jednostkom samorządu terytorialnego pomoc finansowa w formie dotacji celowej lub pomoc rzeczowa (ust. 1). Podstawą udzielenia pomocy, o której mowa w ust. 1, jest umowa (ust. 2). Spory w zakresie zwrotu dotacji rozstrzygają sądy powszechne (ust. 3).

W tym zakresie dodatkowo znajdzie zastosowanie art. 47 udjst, zgodnie z którym jednostka samorządu terytorialnego może udzielać dotacji innym jednostkom samorządu terytorialnego na dofinansowanie realizowanych przez nie zadań (ust. 1). Wysokość dofinansowania określa, w drodze uchwały, organ stanowiący tej jednostki samorządu terytorialnego, która udziela dotacji (ust. 2).

Z powyższych przepisów wynika, iż ewentualna pomoc finansowana pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego winna następować w formie dotacji celowej.

Jak wskazują K. Bandarzewski oraz I. Dobosz-Niżnik „pomoc może być udzielona na dowolny cel, ważne jest, aby uchwała rady gminy wskazywała, na co przeznaczona będzie pomoc oraz w jakiej formie zostanie udzielona”[7].

Podsumowanie

Przepisy samorządowych ustaw ustrojowych oraz ustaw związanych z finansowymi aspektami funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego wprost przewidują możliwość udzielania pomocy, w tym pomocy finansowej, na rzecz innych jednostek samorządu terytorialnego. Warto o tym pamiętać, w obliczu ostatnich wydarzeń oraz potrzeb gmin dotkniętych kataklizmem. W takich sytuacjach niezwykle istotna jest solidarność całego środowiska samorządowego i wzajemna pomoc.

[1] Por. A. Szewc, Komentarz do art. 10 [w:] A. Szewc, G. Jyż, Z. Pławecki, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, System Informacji Prawnej LEX.

[2] Z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 2000 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2000r. Nr 95, poz. 1041).

[3] Z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustaw: o samorządzie gminnym, o samorządzie powiatowym, o samorządzie województwa, o administracji rządowej w województwie oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2001r. Nr 45, poz. 497).

[4] Por. R. Cybulska, Komentarz do art. 10 [w:] B. Dolnicki (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, System Informacji Prawnej LEX.

[5] A. Szewc, Komentarz do art. 10 [w:] A. Szewc, G. Jyż, Z. Pławecki, Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, System Informacji Prawnej LEX.

[6] K. Bandarzewski, I. Dobosz-Niżnik, Komentarz do art. 10 [w:] P. Chmielcki (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, System Informacji Prawnej LEX.

[7] K. Bandarzewski, I. Dobosz-Niżnik, Komentarz do art. 10 [w:] P. Chmielcki (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, System Informacji Prawnej LEX.

Maciej Kiełbus

prawnik, Partner, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, w szczególności prawa samorządowego

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość budżetowa
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Nowe Standardy - Global Internal Audit Standards™

    Nowe Standardy mówią jasno – jako audytorzy jesteśmy częścią organizacji, i – oczywiście zachowując pełen obiektywizm – pomagamy jej osiągnąć właściwe cele.

    Roczne sprawozdanie o udzielonych zamówieniach a likwidacja gminnej jednostki budżetowej

    Na jakim podmiocie ciąży obowiązek złożenia rocznego sprawozdania o udzielonych zamówieniach w przypadku likwidacji gminnej jednostki budżetowej?

    Ustawa budżetowa na 2024 rok bez poprawek Senatu. Trafi teraz do podpisu Prezydenta

    Prezydent RP może podpisać ustawę budżetową, ewentualnie - zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego o ocenę zgodności jej zapisów z ustawą zasadniczą.;

    Samorządy mogą odetchnąć – w 2024 roku nie będzie obowiązkowego KSeF

    Wdrożenie KSeF budzi wiele emocji, a szczególnie dużo jest ich w jednostkach budżetowych objętych centralizacją. Z uwagi na ich szczególną strukturę, wdrożenie KSeF wiązałoby się w ich przypadku z jeszcze większymi komplikacjami, niż u pozostałych podatników.

    REKLAMA

    To już ostatni dzień na złożenie części A sprawozdania SP-1. Sprawdź czy wiesz jakie dane w nim wykazać.

    Sprawozdanie SP-1, czyli sprawozdanie w zakresie podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego na stałe weszło do katalogu sprawozdawczości budżetowej. Trzeba poświęcić mu uwagę dwa razy w roku. Po raz pierwszy już w styczniu, bo wójt, burmistrz lub prezydent miasta, jako organy podatkowe właściwe w sprawach podatku od nieruchomości, podatku rolnego oraz podatku leśnego mają obowiązek złożyć część A sprawozdania w terminie do 10 stycznia.

    Średnio 600 zł „pod choinkę” w urzędach. Maks to 950 zł. Jest i 0 zł. Zamiast podwyżek. Są i premie [Budżetówka, prezenty]

    Zamiast podwyżek w 2023 r. średnio 600 zł urzędnicy samorządowi otrzymają przed świętami z ZFŚS.

    Rozwój zawodowy i urlop szkoleniowy ratownika medycznego

    Każdy ratownik medyczny ma nie tylko prawo, lecz przede wszystkim obowiązek ustawicznego rozwoju zawodowego przez aktualizację wiedzy i umiejętności zawodowych. Na rozwój zawodowy ratownikowi medycznemu przysługuje urlop szkoleniowy w wymiarze 6 dni roboczych rocznie – kiedy przysługuje ten urlop, kiedy nie przysługuje i czy należy się za niego wynagrodzenie? O tym w poniższym opracowaniu. 

    Brak podwyżki w samorządach w 2024 r. Poszkodowani nie zgadzają się na zamrożenie swoich pensji. I żądają wyjaśnień

    Przedstawiciele zarządu ZMP chcą wyjaśnień od rządu w sprawie zamrożenia wynagrodzeń w samorządach i spółkach komunalnych przewidzianego w ustawie okołobudżetowej na 2024 r.

    REKLAMA

    Kaucja to 50 groszy. Bo łatwo zapamiętać. Butelki ze szkła i plastiku oraz metalowe puszki [projekt rozporządzenia]

    Kaucja za butelki plastikowe do 3 litrów i szklane do 1,5 litra oraz za puszki do 1 litra wyniesie 50 gr. Tak zapisano w projekcie rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska. 

    PIP: Obowiązki i prawa pracownika w zakresie bhp [zestawienie]
    Podstawowym obowiązkiem pracownika określonym w art. 211 Kodeksu pracy jest przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

    REKLAMA