Dostęp do akt w postępowaniu administracyjnym

Dostęp do akt a Konstytucja

Problematyka dotycząca dostępu do akt postępowania administracyjnego jest ściśle powiązana z prawem do informacji. Prawo do informacji jest jednym z podstawowych i nieodzownych elementów współczesnej demokracji i społeczeństwa obywatelskiego. Przepis art. 51 ust. 3 Konstytucji RP stanowi, że każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych. Ograniczenie tego prawa może określić ustawa. Konstrukcja tego przepisu odpowiada założeniu jawności wewnętrznej. To oznacza jawność jedynie wobec stron, ewentualnie innych wezwanych do udziału w postępowaniu.

Dostęp do akt w postępowaniu administracyjnym

Prawo dostępu do akt sprawy należy rozstrzygać w kontekście jawności postępowania administracyjnego. Jawność tę można rozpatrywać w dwóch aspektach: jawności wewnętrznej (względnej) odnoszącej się do stron i uczestników postępowania oraz jawności zewnętrznej odnoszącej się do podmiotów niebędących stroną takiego postępowania.

Jawność zewnętrzna postępowania administracyjnego

Jawność zewnętrzna postępowania administracyjnego dotyczy przede wszystkim podmiotów, których nie można zaliczyć do uczestników danego postępowania, tj. podmiotów zainteresowanych prawnie bądź tylko faktycznie konkretnym postępowaniem (np. przedstawiciele mediów).

Jawność zewnętrzna realizowana jest przede wszystkim na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tu należy zaznaczyć, że na mocy tej ustawy strona postępowania administracyjnego nie może realizować swojego uprawnienia związanego z dostępem do akt. Sam charakter akt składających się z różnego rodzaju dokumentów stanowiących źródło wielu różnorodnych informacji, w większości niemających charakteru publicznych i wymagających ograniczenia dostępności, przemawia za słusznością stanowiska, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie reguluje uprawnienia polegającego na dostępie do akt (por. wyrok NSA z 28 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1680/14).

(…)

Krzysztof Adamczyk

Artykuł pochodzi z kompleksowej bazy wiedzy INFORLEX. Zamów bezpłatny 14-dniowy dostęp do INFORLEX »