Darowizna, od której nie płaci się ani podatku od darowizny, ani dochodowego, ani PCC, ani VAT. Jakie warunki musi spełniać?

• Darowizna, od której nie płaci się ani podatku
• Dwa podmioty, żadnych podatków

Tematyka dotycząca podatkowych aspektów darowizn niezmiennie cieszy się dużym zainteresowaniem. Gdy są one dokonywane między najbliższymi, kluczowym pytaniem jest zwykle to, które z nich mogą korzystać ze zwolnienia od podatku. Jednak darowizny mają też inny ważny aspekt – ten dotyczący uwzględnienia ich w rozliczeniach podatku dochodowego. Jednak czy to już wszystko? Nie, bo kontekst dotyczący rozliczenia darowizny zawsze już uzależniony od specyfiki podmiotu, który występuje w roli darczyńcy lub obdarowanego. Inne aspekty są więc kluczowe dla osób fizycznych, a inne dla osób prawnych.

Darowizna, od której nie płaci się ani podatku

A co z jednostkami budżetowymi? Czy tematyka darowizn pozostaje poza sferą ich zainteresowania? Nie, również one mogą bowiem zostać obdarowane, a w określonych okolicznościach mogą też pełnić rolę darczyńców. Ze szczególnym przypadkiem mamy natomiast do czynienia wówczas, gdy zarówno w roli darczyńcy, jak i obdarowanego występuje jednostka organizacyjna gminy. Z takimi sytuacjami mamy często do czynienia, gdy dochodzi np. do przekształcenia jednostki i zmienia się jej zapotrzebowanie np. na środki trwałe. Jakie konsekwencje podatkowe pociągnie za sobą taką czynność? W takich przypadkach w pierwszej kolejności konieczne jest ustalenia, czy mamy do czynienia z jednostkami organizacyjnymi tej samej gminy, czy różnych gmin. Jeśli tak, to w praktyce będziemy mieć do czynienia z przesunięciem majątku wewnątrz tego samego podmiotu i należy dokonać go w ramach nieodpłatnego przekazania. Procedury obowiązujące w tego rodzaju przypadkach są określane w wewnętrznych procedurach gospodarowania składnikami majątkowymi, a samo przekazanie dokumentuje się najczęściej jedynie w drodze sporządzenia protokołu. Dlaczego nie może to być umowa darowizny? Jednym z powodów jest to, że jednostki organizacyjne gminy co do zasady nie mają osobowości prawnej, a w konsekwencji nie mogą być stronami umowy darowizny uregulowanej w przepisach ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. Drugim jest natomiast to, że jak już wskazano, w przypadku jednostek tej samej gminy mielibyśmy w istocie do czynienia z czynnością dokonywaną przez gminę z samą sobą, co jest niedopuszczalne.

Polecamy: Kalendarz 2026

Dwa podmioty, żadnych podatków

A co w przypadku, gdy stronami umowy są jednostki organizacyjne należące do różnych gmin? Wówczas nie jest to już przesunięcie majątku wewnątrz jednego podmiotu, a czynność jest wykonywania między dwoma niezależnymi podmiotami. Gmina może więc podarować przedmiot zewnętrznemu podmiotowi, w tym również innej gminie, a czynności tej można dokonać zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego.

W takiej sytuacji darowizna stanie się źródłem dochodu gminy (art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego). Czy to oznacza, że trzeba będzie zapłacić z tego tytułu podatek? Nie, bo z art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych wynika, że zwalnia się od podatku jednostki samorządu terytorialnego w zakresie dochodów określonych w przepisach ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Co więcej, wcale nie oznacza to, że taka darowizna będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od darowizn, bo jak jasno wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, podatkowi temu podlegają jedynie nabycia dokonane przez osoby fizyczne. A co z pozostałymi podatkami? Czy omawiana darowizna może pociągnąć za sobą konsekwencje na gruncie podatku od czynności cywilnoprawnych albo podatku od towarów i usług? Jak wynika z art. 8 pkt 4 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, zwalnia się od tego podatku jednostki samorządu terytorialnego będące stronami czynności cywilnoprawnych. Nie dojdzie również do opodatkowania VAT, nie mamy bowiem do czynienia z żadną z czynności opodatkowanych, o których mowa w art. 5 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Polecamy: Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory