Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Opis przedmiotu zamówienia

Józef Edmund Nowicki
CONEXIS Kancelaria Zamówień Publicznych
inforCMS
Zamawiający wskazuje swoje rzeczywiste potrzeby w opisie przedmiotu zamówienia. Powinien przy tym stosować takie zasady opisu, które umożliwią każdemu wykonawcy złożenie oferty i będą zgodne z prawem.

Pojęcie „opis przedmiotu zamówienia” występuje wyłącznie w treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia (art. 36 ust. 1 pkt 3 ustawy z 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych; dalej: upzp) oraz w drukach ZP-1 i ZP-2. W charakterystyce ogłoszenia o zamówieniu (np. art. 48 ust. 2 pkt 3 upzp) ustawodawca posługuje się pojęciem „określenie przedmiotu zamówienia...”, które należy rozumieć jako ogólną informację o przedmiocie zamówienia, przedstawioną w sposób zrozumiały dla wszystkich zainteresowanych. Sporządzanie opisu przedmiotu zamówienia należy do wyłącznych uprawnień oraz obowiązków zamawiającego i jest jedną z najważniejszych czynności związanych z przygotowaniem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, ponieważ wskazuje na rzeczywiste potrzeby zamawiającego.

Zasady sporządzania opisu przedmiotu zamówienia zostały określone w art. 29-31 upzp. Do opisu przedmiotu zamówienia stosuje się nazwy i kody określone we Wspólnym Słowniku Zamówień. Opis przedmiotu zamówienia jest niezbędny dla prawidłowego ustalenia wartości zamówienia, a w konsekwencji do zastosowania właściwego trybu udzielenia zamówienia. Odzwierciedla on rzeczywiste potrzeby zamawiającego, umożliwia wykonawcy obliczenie ceny oferty oraz, zgodnie z zasadą równego traktowania wykonawców, zapewnia, że wszyscy wykonawcy rozumieją opis przedmiotu zamówienia tak samo.

Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty (art. 29 ust. 1 upzp). Przedmiot zamówienia nie może być opisany za pomocą pojęć niedookreślonych, np. dwa supermocne silniki, nowoczesny podnośnik hydrauliczny, doskonała izolacyjność termiczna, wysoka częstotliwość, płynne otwieranie, łagodne zatrzymanie, solidne wykonanie, prosta obsługa, tanie źródło ciepła, niska emisja zanieczyszczeń.

Opis przedmiotu zamówienia kierowany jest do określonego kręgu podmiotów, które mogą wyrazić chęć wykonania zamówienia, dlatego też użyte w art. 29 ust. 1 upzp sformułowanie za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń należy odnieść do języka fachowego używanego w branży, w której działają zainteresowane podmioty. Zamawiający musi używać do opisu zamówienia określeń, stosowanych i używanych w dziedzinie, której przedmiot zamówienia dotyczy, i zrozumiałych dla wszystkich, którzy trudnią się tą działalnością. Opis przedmiotu zamówienia musi uwzględniać wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty, w tym również umożliwić wykonawcom obliczenie ceny oferty z uwzględnieniem wszystkich czynników (elementów) mających wpływ na wysokość ceny.

CECHY OPISU PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

1) musi być wyraźny, dokładnie określony, mieć tylko jedno znaczenie (musi być rozumiany tak samo przez wszystkich zainteresowanych) i nie może budzić wątpliwości,

2) musi przedstawiać przedmiot zamówienia wszechstronnie, dogłębnie, szczegółowo i dokładnie; opis przedmiotu zamówienia powinien zawierać możliwie wszystkie niezbędne informacje o przedmiocie zamówienia,

3) musi być ścisły i precyzyjny oraz odznaczać się starannością i dbałością o szczegóły,

4) musi być łatwy do zrozumienia (łatwo dający się wytłumaczyć), jasny, oczywisty i wyraźny.

Zamawiający nie może opisywać przedmiotu zamówienia w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję (art. 29 ust. 2 upzp). Postępowanie o udzielenie zamówienia musi być prowadzone tak, aby nie prowadziło do wyłączenia bez uzasadnionej przyczyny chociażby jednego wykonawcy z możliwości złożenia oferty, stwarzając korzystniejszą sytuację pozostałym wykonawcom. Utrudnianiem uczciwej konkurencji będzie opisanie przedmiotu zamówienia w sposób wskazujący na konkretny produkt, przy czym produkt ten nie musi być nazwany przez zamawiającego, a wystarczy tylko, że użyte w tym opisie cechy i parametry zostaną określone tak, aby mógł je spełnić tylko określony wykonawca.

Zamawiający nie może również opisywać przedmiotu zamówienia przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, z wyjątkiem sytuacji, gdy jest to uzasadnione specyfiką przedmiotu zamówienia i jednocześnie gdy zamawiający nie może użyć w opisie dostatecznie dokładnych określeń, a wskazaniu takiemu towarzyszą wyrazy „lub równoważne” (art. 29 ust. 3 upzp). Obydwie te przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Użyte w art. 29 ust. 3 upzp sformułowanie oznacza możliwość złożenia przez wykonawcę tzw. oferty równoważnej. Przepis nie nakłada jednak na zamawiającego obowiązku sprecyzowania cech równoważności. Co więcej, w obecnym stanie prawnym ustawodawca w art. 30 ust. 5 upzp nakłada na wykonawcę, który powołuje się na równoważne rozwiązania, obowiązek wykazania, że oferowane przez niego dostawy, usługi lub roboty budowlane spełniają wymagania określone przez zamawiającego.

Zamawiający opisuje przedmiot zamówienia także za pomocą cech technicznych i jakościowych, ale z zachowaniem Polskich Norm (dalej: PN) przenoszących normy europejskie, lub norm innych państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego, przenoszących te normy. Jeżeli w przypadku określonego przedmiotu zamówienia nie występują PN przenoszące normy europejskie lub normy innych państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego przenoszących te normy, zamawiający uwzględnia w następującej kolejności:

1) europejskie aprobaty techniczne,

2) wspólne specyfikacje techniczne,

3) normy międzynarodowe,

4) inne techniczne systemy odniesienia ustanowione przez europejskie organy normalizacyjne.

W przypadku braku PN przenoszących normy europejskie lub norm innych państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego przenoszących te normy oraz wyżej wymienionych aprobat, specyfikacji, norm i systemów zamawiający uwzględnia w kolejności:

1) Polskie Normy,

2) polskie aprobaty techniczne,

3) polskie specyfikacje techniczne.

ZAPAMIĘTAJ!

Zamawiający musi wskazać w opisie przedmiotu zamówienia, że dopuszcza rozwiązania równoważne. Natomiast wykonawca, który powołuje się na rozwiązania równoważne opisywanym, musi wykazać, że oferowane przez niego dostawy, usługi lub roboty budowlane spełniają wymagania określone przez zamawiającego.

Zamawiający może odstąpić od opisywania przedmiotu zamówienia z uwzględnieniem norm, aprobat, specyfikacji technicznych i systemów odniesienia przepisów, jeżeli zapewni dokładny opis przedmiotu zamówienia poprzez wskazanie wymagań funkcjonalnych, które mogą obejmować także opis oddziaływania na środowisko.

Definicje specyfikacji technicznych, norm (międzynarodowych, europejskich i krajowych), europejskich aprobat technicznych oraz wspólnych specyfikacji technicznych, o których mowa w art. 30 ust. 2 upzp, są zawarte w załączniku VI do Dyrektywy 2004/18/WE. Problematyka Polskich Norm i innych dokumentów normalizacyjnych została uregulowana w ustawie z 12 września 2002 r. o normalizacji.

Ustawodawca nie nakłada na zamawiającego obowiązku stosowania PN do opisu przedmiotu zamówienia, niemniej jednak wskazuje, iż dokonując opisu przedmiotu zamówienia, należy to czynić zgodnie z wynikającymi z norm wymaganiami (KIO/UZP 272/08 z 11 kwietnia 2008 r.).

Cechy techniczne i jakościowe

Opis przedmiotu zamówienia powinien odpowiadać rzeczywistym potrzebom zamawiającego. W tym celu powinien on w opisie przedmiotu zamówienia wskazać cechy techniczne i jakościowe istotne z punktu widzenia jego rzeczywistych potrzeb. Cecha (właściwość) to element odróżniający lub charakteryzujący pod jakimś względem istoty lub przedmioty, ich czynności i stany oraz procesy i zjawiska zachodzące w otaczającej rzeczywistości. Cechy techniczne przedmiotu to właściwości przedmiotu, które można odróżnić od innych właściwości oraz określić za pomocą jednostek lub wskaźników (parametrów), które przedstawiają prawdziwą (rzeczywistą) wartość danej cechy. Cechy techniczne określają techniczne parametry konstrukcji i technologii wyrobu decydujące o jego funkcjach, a ich cechą jest to, że są mierzalne.

Cechy techniczne i jakościowe to suma cech wyrobu lub usługi, która sprawia, że spełniają one wymagania zamawiającego.

Przykład

Jednostką ciśnienia w układzie SI jest paskal (Pa), lecz nadal często ciśnienie podawane jest w jednostkach atmosfery technicznej (at) lub fizycznej (atm):

1 Pa = 0,0000102 at

1 Pa = 0,0000098 atm

1 at = 98.100 Pa

1 atm = 101.325 Pa

W zależności od rzeczywistych potrzeb zamawiającego oraz specyfiki przedmiotu zamówienia cechy techniczne mogą być określone:

1) pojedynczą wartością:

a) wysokość pojazdu - 140 cm,

b) sprawność urządzenia - 0,90;

2) zakresem wartości:

a) moc silnika 70-80 kW,

b) sprawność urządzenia 0,90-0,94;

3) górną granicą wartości:

a) czas ekspozycji nie większy niż 1 s,

b) średnica zawracania ze wspomaganiem kierownicy nie może przekraczać 10,5 m;

4) dolną granicą wartości:

a) np. sprawność kotła kondensacyjnego co najmniej 96% (0,96),

b) przenikalność cieplna mierzona współczynnikiem przenikania ciepła dla zaprawy termicznej nie mniejsza niż 0,30.

Czytaj także:  Uczciwa konkurencja w przetargach>> 

Przykład

Opis przedmiotu zamówienia za pomocą cech technicznych

Cechy jakościowe to zespół właściwości i charakterystyk wyrobu lub usługi, które noszą w sobie zdolność zaspokojenia określonej potrzeby. Cechy jakościowe mogą być obiektywne, mierzalne (np. klasa wytrzymałości, klasa odporności antywłamaniowej, klasa odporności ogniowej, funkcjonalność) oraz subiektywne, niemierzalne, doznawane za pomocą zmysłów i oceniane przez każdego inaczej (np. smak, zapach, barwa, dźwięk). Cechy jakościowe odnoszą się do wartości użytkowej przedmiotu zamówienia, np. stopnia realizacji oczekiwanych funkcji, komfortu użytkowania, łatwości obsługi i konserwacji, zdolności do pracy bezusterkowej, czasu zachowania cech użytkowych, bezpieczeństwa użytkowania.

Czytaj także: Zamówienia publiczne w pytaniach i odpowiedziach>>

Opis przedmiotu zamówienia na roboty budowlane

Roboty budowlane to wykonanie albo zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych w rozumieniu ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (dalej: PB), także realizacja obiektu budowlanego w rozumieniu tej ustawy, za pomocą dowolnych środków, zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego (art. 2 pkt 8 upzp).

Taka definicja robót budowlanych powoduje, że:

1) pojęcie robót budowlanych w rozumieniu upzp nie jest równoznaczne z pojęciem robót budowlanych w rozumieniu PB i jest pojęciem szerszym i wieloznacznym,

2) określone w art. 2 pkt 8 upzp pojęcie robót budowlanych w zakresie realizacji obiektu budowlanego w rozumieniu PB za pomocą dowolnych środków, zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego odnosi się wyłącznie do robót budowlanych w rozumieniu PB,

3) zamawiający opisuje przedmiot zamówienia na roboty budowlane (na wykonanie robót budowlanych) za pomocą dokumentacji projektowej oraz specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych, a jeżeli przedmiotem zamówienia jest zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych w rozumieniu PB, zamawiający opisuje przedmiot zamówienia za pomocą programu funkcjonalno-użytkowego.

Program funkcjonalno-użytkowy obejmuje opis zadania budowlanego, w którym podaje się przeznaczenie ukończonych robót budowlanych oraz stawiane im wymagania techniczne, ekonomiczne, architektoniczne, materiałowe i funkcjonalne.

Szczegółowy zakres i formę dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2 września 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytowego.

ZAPAMIĘTAJ!

Zakres świadczenia wykonawcy wynikający z umowy musi być tożsamy z jego zobowiązaniem zawartym w ofercie, a umowa jest nieważna w części wykraczającej poza określenie przedmiotu zamówienia zawarte w SIWZ.

Józef Edmund Nowicki

Podstawy prawne

• Ustawa z 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. Nr 19, poz. 177; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 19, poz. 101)

• Ustawa z 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz.U. Nr 169, poz. 1386; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 170, poz. 1217)

• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2 września 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytowego (Dz.U. Nr 202, poz. 2072: ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 75, poz. 664)

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź >>
Komplet Polski Ład - Jak przygotować się do zmian 2022 PREMIUM
Komplet Polski Ład - Jak przygotować się do zmian 2022 PREMIUM
Tylko teraz
349,00 zł
614,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    1 gru 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Kierownik zamawiającego musi określić wymogi weryfikacyjne dla zatrudnionych pracowników wykonawcy
    Czy według nowego Prawa zamówień publicznych istnieje konieczność określenia w opisie przedmiotu zamówienia zapisów dotyczących sposobu dokumentowania zatrudnienia pracowników wykonawcy w zakresie m.in. rodzaju czynności, które oni wykonują, czy sposobu weryfikacji zatrudnienia tych osób (chodzi np. o kierownika budowy, robót, ochronę budowy, pracowników administracyjnych)? Zamówienie, które gmina chce udzielić, dotyczy budowy nowej hali sportowej, a w okresie COVID-19 takie wymogi mogą zniechęcić oferentów.
    Uhonorowanie pomocy społecznej - wypłata nagród z okazji Dnia Pracownika Socjalnego
    Dzień Pracownika Socjalnego jest świętem wszystkich pracowników służb społecznych, a w szczególności pracowników socjalnych. Z tej okazji 21 listopada każdego roku, poza uroczystymi obchodami, przyznawane są nagrody.
    Egzekucja świadczeń z ZFŚS - jakie zapisy w zajęciu pozwalają na dokonywanie potrąceń
    Świadczenia z ZFŚS podlegają egzekucji do pełnej wysokości, jeśli zajęcie dotyczy innych wierzytelności.
    Wyższe zarobki ekspertów cyberbezpieczeństwa w sektorze publicznym
    Wyższe zarobki ekspertów cyberbezpieczeństwa w sektorze publicznym już niedługo.
    Zmiany w ustawie o podatku akcyzowym
    Zmiany w ustawie o podatku akcyzowym przyjęte przez Radę Ministrów.
    Gotowe posiłki w bufecie basenowym a stawka VAT
    Jednostka samorządowa (ośrodek sportowy) prowadzi basen. W ramach infrastruktury obiektu utworzono także sklepik/bufet, w którym sprzedawane są posiłki typu fast-food: hot-dogi, kanapki, zapiekanki. Jest to tzw. sprzedaż na wynos - nie posiadamy zaplecza umożliwiającego spożywanie posiłków na miejscu, a sprzedawane posiłki kupujemy w formie gotowej (kanapki) lub w formie półproduktów (hot-dogi, zapiekanki). Jaką stawką VAT należy opodatkować taką sprzedaż - 5% czy 8%?
    Jak inwentaryzować odnawialne źródła energii?
    Urząd gminy korzysta z programu Unii Europejskiej „Czyste powietrze” i ma na stanie urządzenia (panele, słoneczne, pompy ciepła) zamontowane na domach jednorodzinnych mieszkańców, którzy korzystali z dofinansowania. Zgodnie z założeniami programu, gmina jest właścicielem tych urządzeń jeszcze przez 5 lat. Mieszkańców, którzy korzystają z programu, jest ok. 1000. Jak należy inwentaryzować te urządzenia - spis z natury czy weryfikacja (oświadczenie mieszkańca, że ma to nadal na stanie)?
    Wspólna działalność socjalna w sektorze finansów publicznych
    Przepisy dają możliwość prowadzenia wspólnej działalności socjalnej przez kilku pracodawców zobowiązanych do tworzenia ZFŚS. Jest to na pewno korzystne zwłaszcza dla mniejszych jednostek, dysponujących niewielkimi środkami finansowymi. Wspólna działalność musi się opierać na zawarciu umowy pomiędzy pracodawcami. Skorzystanie z tego rozwiązania jest w pełni dopuszczalne także dla jednostek sfery budżetowej. W praktyce myśleć o tym mogą pracodawcy ze sobą powiązani, np. urząd gminy i gminne jednostki organizacyjne.
    Zmiany w rachunkowości od 1 stycznia 2022 r.
    Sprawdź co się zmieni w ustawie o rachunkowości w 2022 r.
    Zmiany dla nauczycieli od 1 września 2022 r.
    Zmiany dla nauczycieli 2022. Jakie zmiany czekają nauczycieli od nowego roku szkolnego? Czy będą podwyżki zarobków? Czy zostanie zwiększony czas pracy nauczycieli?
    Nagroda jubileuszowa nauczyciela zatrudnionego w dwóch szkołach
    Nagroda jubileuszowa nauczyciela. Jak prawidłowo naliczać staż uprawniający do nagrody jubileuszowej nauczyciela zatrudnionego w dwóch szkołach?
    Specjalne dodatki motywacyjne dla pracowników budżetówki
    Specjalne dodatki motywacyjne dla pracowników budżetówki - kto może otrzymać?
    Możliwość finansowania upominków z ZFŚS - analiza
    Możliwość finansowania upominków z ZFŚS. Czy z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych można dofinansować prezenty na święta, Dzień Kobiet, Dzień Dziecka, z okazji jubileuszu itp.?
    Stypendia dla uczniów - jaki paragraf?
    Stypendia dla uczniów - klasyfikacja. W jakim paragrafie wydatków powinno się ujmować wypłacane uczniom stypendia socjalne oraz stypendia za wyniki w nauce i za osiągnięcia sportowe?
    Zatrudnienie głównego księgowego bez konkursu - czy jest możliwe?
    Zatrudnienie głównego księgowego. Czy można zatrudnić głównego księgowego w jednostce budżetowej bez przeprowadzenia konkursu?
    Czy odsetki ewidencjonowane na koncie 909 z tytułu kredytów i pożyczek należy ująć za cały okres kredytowania?
    Czy odsetki ewidencjonowane na koncie 909 z tytułu kredytów i pożyczek należy ująć za cały okres kredytowania czy tylko na następny rok budżetowy?
    Jak uregulować dyżury domowe w przypadku telepracy?
    Telepraca - dyżury domowe. Jaki zapis należy umieścić w porozumieniu o telepracy, żeby nadal dyżur pełniony w miejscu zamieszkania był traktowany jako dyżur domowy, a nie dyżur w miejscu pracy?
    Czy można zatrudnić cudzoziemca w zakładzie budżetowym?
    Czy w Zakładzie Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej można zatrudnić osobę nieposiadającą obywatelstwa polskiego (obywatel Ukrainy) na stanowisku pomocniczym i obsługi? Jakie warunki musi spełniać?
    Podwyżki dla lekarzy i pielęgniarek 2022
    Podwyżki dla lekarzy i pielęgniarek 2022 - minister zdrowia Adam Niedzielski poinformował po posiedzeniu Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia, że osiągnięto porozumienie. Od kiedy i o ile wzrosną wynagrodzenia medyków?
    Wizja lokalna w terenie
    Wizja lokalna, uregulowana w ustawie ‒ Prawo zamówień publicznych, jest szczególnym narzędziem, z którego zamawiający może skorzystać, określając warunki udziału w postępowaniu. Próżno szukać definicji legalnej tego pojęcia albo wyraźnych wymogów określonych przez ustawodawcę w tym zakresie. Jednak niezastosowanie się przez wykonawcę do wytycznych określonych w specyfikacji warunków zamówienia w tym względzie może skutkować odrzuceniem oferty, co rodzi konkretne konsekwencje w sferze proceduralnej.
    Klasyfikacja budżetowa wykonania instalacji fotowoltaiki

    Jaki paragraf klasyfikacji budżetowej będzie właściwy dla wydatków związanych ze sporządzeniem kosztorysu szacunkowego na wykonanie instalacji CO i fotowoltaiki (kwota 5500 zł)?

    Jak rozliczyć VAT od usług pośrednictwa sprzedaży zestawów fotowoltaicznych
    Jaką stawką ryczałtu opodatkować usługi wywozu odpadów przez firmę budowlaną – interpretacja MF

    Przychody z tytułu obciążania klientów opłatami za wywóz odpadów budowlanych stanowiącymi element kompleksowej usługi budowlanej należy opodatkować ryczałtem w wysokości 5,5%. Takie stanowisko potwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji, której fragment przedstawiamy.

    Służba cywilna - uelastycznienie naboru i czasu pracy
    Projekt nowelizacji ustawy o służbie cywilnej zakłada m.in. uelastycznienie procesu naboru do służby cywilnej i zmiany w czasie pracy.
    Wynagrodzenie rachmistrzów - problemy z liczbą spisanych osób
    Wynagrodzenie rachmistrzów nie jest proste do rozliczenia. Urzędy statystyczne mają problemy z liczbą osób spisanych przez poszczególnych rachmistrzów. Rachmistrzowie stają się również ofiarami oszustw.