Świadczenia z zabezpieczenia społecznego we Francji

Świadczenia rodzinne

Prawo do świadczeń rodzinnych przysługuje osobie mieszkającej we Francji i sprawującej opiekę nad minimum jednym dzieckiem. Niektóre świadczenia są zależne od sytucji finansowej danej osoby.

Limit wieku:

• 20 lat – w przypadku, gdy dziecko nie jest aktywne zawodowo, lub gdy jego wynagrodzenie nie przekracza 898,83 euro miesięcznie;
• 21 lat – dodatek mieszkaniowy i dodatek rodzinny.

Świadczenie rodzinne (allocations familiales) – na drugie i kolejne dziecko. Jego wysokość jest zależna od ilości dzieci oraz sytuacji finansowej.

Zryczałtowany zasiłek (allocation forfaitaire) – gdy, przy minimum trójce dzieci, jedno z nich osiągnie próg 20 lat, obecnie 82,19 € miesięcznie

Dodatek rodzinny (complément familial) – dla osób mających trójkę dzieci w wieku od 3 do 21 lat, zależny od sytuacji finansowej. Bazowo wynosi 168,35 €, ale może być większy.

Świadczenie z tytułu narodzin dziecka (prestation d’accueil du jeune enfant), na które składają się:

• dodatek porodowy lub adopcyjny, 
• zasiłek podstawowy, 
• dodatek na opiekę nad dzieckiem w placówce opiekuńczej lub przez opiekuna, 
• dodatek na samodzielną opiekę nad dzieckiem w domu.

Inne dodatki:

• dodatek mieszkaniowy  (allocation de logement familiale)
• dodatek z tytułu edukacji specjalnej (allocation d’éducation de l’enfant handicapé)
• dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (allocation de rentrée scolaire)
• dzienny zasiłek z tytułu urlopu rodzicielskiego ( allocation journalière de présence parentale)

Aby otrzymać któreś ze świadczeń, ubezpieczony musi złożyć wniosek w kasie świadczeń rodzinnych, odpowiedniej dla miejsca zamieszkania jego rodziny. Aby uzyskać wykaz dokumentów wymaganych dla każdego z powyższych świadczeń, należy się skontaktować z kasą świadczeń rodzinnych.

Zobacz serwis: Kadry i płace

Instytucja wypłacająca świadczenia:

Caisse nationale des allocations familiales

www.caf.fr

Świadczenia z tytułu macierzyństwa i ojcostwa

Aby móc korzystać z tego swiadczenia, należy wykazać aktywność zawodową lub stałe miejsce zamieszkania we Francji.

Opieka zdrowotna – obejmuje pokrycie kosztów badań, m.in.wydatków na leczenie, produkty medyczne i hospitalizację

 Świadczenie macierzyńskie- warunki otrzymania:

• bycie ubezpieczonym przez co najmniej 10 miesięcy przed przewidywaną datą porodu;
• opłacanie składek w wysokości odpowiedniej do wymaganej przy świadczeniach w zakresie ubezpieczenia chorobowego.

Matka ma prawo do 16 tygodni urlopu – 6 przed i 10 po porodzie. Jest zobligowana do wykorzystania 8 z nich. Poczynając od trzeciego dziecka – 26 tygodni.

Urlop ojcowski – 11 kolejnych dni lub 18 przy porodzie mnogim.

Urlop adopcyjny – 10 lub 22 tygodnie.

Wysokość dziennego zasiłku równa się średniemu wynagrodzeniu dziennemu z 3 ostatnich miesięcy, maksymalnie 9 654 € za 3 miesiące.

Aby uzyskać świadczenia z tytułu macierzyństwa należy dostarczyć do kasy ubezpieczeń zdrowotnych zaświadczenie o ciąży wydane przez lekarza.

Instytucja odpowiedzialna:

Caisse nationale d’assurance maladie maternité des travailleurs salariés

www.ameli.fr

Świadczenia pieniężne z tytułu choroby

Warunki otrzymania:

W sytuacji zaprzestania pracy w ciągu 6 miesięcy: przepracowanych 150 godzin przez 3 miesiące poprzedzające zaprzestanie pracy;

W sytuacji zaprzestania pracy po 6 miesiącach: bycie ubezpieczonym od 12 miesięcy i przepracowanie 600 godzin w ciągu 12 miesięcy poprzedzających zaprzestanie pracy.

Zasiłek dzienny odpowiada procentowi (50% lub 66,66% przy trójce dzieci) dotychczasowego dochodu (dziennego wynagrodzenia).

W przypadku zaprzestania pracy w ramach okresu chorobowego lub jego przedłużenia ubezpieczony musi:

• wypełnić formularz otrzymany od lekarza;
• w ciągu 48 godzin wysłać dwie pierwsze strony dokumentu do swojej kasy ubezpieczeń zdrowotnych oraz trzecią stronę pracodawcy, jeżeli jest pracownikiem najemnym.

Instytucja odpowiedzialna :

Caisse nationale d’assurance maladie maternité des travailleurs salariés

www.ameli.fr

Inwalidztwo

Świadczenia z tytułu inwalidztwa przysługują osobie:

• której zdolność do pracy uległa zmniejszeniu o 2/3;
• która była ubezpieczona przez co najmniej 12 miesięcy i przepracowała w tym czasie 600 godzin lub wpłaciła składki o odpowiedniej wysokości.

3 kategorie:

• Osoby zdolne do aktywności zawodowej – wysokość świadczenia może wynieść maksymalnie 30% rocznego wynagrodzenia;
• Osoby niezdolne do podejmowania aktywności zawodoej – wysokość świadczenia może siegać maksymalnie 50% rocznego wynagrodzenia;
• Osoba z drugiej kategorii, korzystająca z pomocy osoby trzeciej w codziennych czynnościach –  maksymalnie 40% rocznego wynagrodzenia.

Wnioski o rentę inwalidzką należy składać w podstawowej kasie ubezpieczeń zdrowotnych odpowiedniej dla miejsca zamieszkania.

Instytucja odpowiedzialna :

Caisse nationale d’assurance maladie maternité des travailleurs salariés

www.ameli.fr

Renty rodzinne

Rzeczywista renta rodzinna, (pension de réversion) – dotyczy części emerytury, którą zmarły małżonek mógłby pobierać, gdyby żył. Świadczenie równe jest 54% wysokości emerytury. Może być wypłacane, gdy pobierający ukończył 55 rok życia. Nie może przekraczać określonej kwoty. Jeżeli małżonek był płatnikiem składek krócej niż 15 lat, zostanie proporcjonalnie zmniejszone.

Renta inwalidzka dla wdowy lub wdowca (pension de veuf ou de veuve invalide) - jest wypłacana, gdy nie są spełnione warunki przyznania renty rodzinnej, np. pobierający nie ukończył 55 lat.

Świadczenie z tytułu śmierci (capital décès) - zryczałtowaną kwotę wypłacaną, pod pewnymi warunkami, osobom, które pozostawały na całkowitym i stałym utrzymaniu ubezpieczonego w chwili jego śmierci.

Ubezpieczony musi złożyć wniosek o rentę rodzinną w kasie ds. ubezpieczeń emerytalnych i zdrowia w pracy (CARSAT) odpowiedniej dla jego miejsca zamieszkania lub do krajowej kasa ubezpieczeń emerytalnych (CNAV). Ponadto musi się skontaktować się z ostatnią kasą uzupełniających ubezpieczeń emerytalnych, do której należał zmarły ubezpieczony. Wniosek o świadczenie z tytułu śmierci należy złożyć w kasie, do której należał zmarły pracownik.

Instytucja:

Caisse nationale d’assurance vieillesse

www.cnav.fr

Świadczenia minimalne z pomocy społecznej

• Dochód aktywnej solidarności (revenu de solidarité active) – uzupełnienie dochodu w przypadku osób, których wynagrodzenie nie osiąga poziomu minimalnego wynagrodzenia. Wypłacane osobom w wieku od 25 lat, lub 18-24 gdy są rodzicami utrzymującymi dziecko.
• Zasiłek dla niepełnosprawnych osób dorosłych (allocation pour adulte handicapé) – zapewnienie minimalnych zasobów finansowych osobom niepełnosprawnym.
• Zasiłek przyznawany w ramach solidarności z osobami starszymi (allocation de solidarité aux personnes âgées - zapewnienie minimalnych zasobów finansowych osobom starszym.
• Uzupełniający zasiłek inwalidzki (allocation supplémentaire d’invalidité).
• Zasiłek szczególnej solidarności (allocation de solidarité spécifique) – dla osób poszukujących pracy w wieku od 50 lat.
• Doraźny zasiłek tymczasowy (allocation temporaire d'attente) – m.in. dla ubiegających się o azyl, cudzoziemców, byłych więźniów

Instytucje odpowiedzialne:

kompetencje rozproszone, zależnie od świadczenia.

Bezrobocie

Aby uzyskać powyższe świadczenia dana osoba musi:

• utracić pracę z określonych przyczyn;
• zarejestrować się jako osoba poszukująca pracy;
• faktycznie poszukiwać pracy;
• być fizycznie zdolna do pracy;
• nie spełniać warunków otrzymania pełnej emerytury;
• wykazać okres ubezpieczenia w systemie ubezpieczeń od utraty pracy, wynoszący co najmniej 28 miesięcy (36 miesięcy w przypadku osób powyżej 50. roku życia);
• akceptować racjonalne oferty pracy.

Na wysokość dzienną zasiłku składa się:

• kwota stała w wysokości 11,76 €
• kwota zmienna w wysokości 40,4% kwoty odniesienia. Kwota odniesienia to wysokość zarobków, jakie uzyskiwała dana osoba w ciągu 12 miesięcy poprzedzających ostatni dzień w pracy.

Długość wypłacania świadczenia zależy od wieku oraz okresu ubezpieczenia.

Instytucja odpowiedzialna:

Unedic

http://www.unedic.org/

Źródła i dokładne informacje na temat świadczeń z zabezpieczenia społecznego:

Przewodniki Komisji Europejskiej:

Twoje uprawnienia do zabezpieczenia społecznego we Francji, 2012

Vos droits en matière de sécurité sociale en France, 2016