REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy strażakom OSP należy się ekwiwalent za dowożenie wody?

Małgorzata Masłowska
Małgorzata Masłowska
Czy strażakom OSP należy się ekwiwalent za dowożenie wody
Czy strażakom OSP należy się ekwiwalent za dowożenie wody
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

W okresie suszy, z którym często wiąże się brak wody w studniach, strażacy ochotniczej straży pożarnej działającej na terenie naszej gminy dowożą mieszkańcom wodę. Czy za tego rodzaju działania gmina powinna wypłacać strażakom ekwiwalent pieniężny? Jeżeli tak, to jak prawidłowo go naliczyć?

Tak, w przedstawionym przypadku strażacy ratownicy są uprawnieni do ekwiwalentu pieniężnego w wysokości określonej w uchwale rady gminy, naliczanego za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej.

REKLAMA

Uzasadnienie

Ekwiwalent pieniężny przysługuje strażakowi ratownikowi ochotniczej straży pożarnej, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu (art. 15 ustawy z 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych; dalej: ustawa o OSP). Aby udzielić odpowiedzi na pytanie, należy więc po pierwsze ustalić, czy dowóz wody mieści się w zakresie przedmiotowym aktywności, za które strażakom należy wypłacić ekwiwalent, a po drugie - czy mają oni status strażaków ratowników, którzy na mocy obowiązujących przepisów są do niego uprawnieni. Dopiero w dalszej kolejności należy się zastanowić, w jaki sposób ten ekwiwalent należy naliczyć.

Za jakie działania przysługuje ekwiwalent

Ekwiwalent pieniężny przysługuje za udział w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu. Dowóz mieszkańcom wody bez wątpienia nie jest ani szkoleniem, ani ćwiczeniem. Należy natomiast się zastanowić, czy jest działaniem ratowniczym bądź akcją ratowniczą.

DEFINICJE

Akcja ratownicza - działania organizowane i kierowane przez Państwową Straż Pożarną (art. 7 pkt 1 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej).

Działania ratownicze - każda czynność podjęta w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska, a także likwidacja przyczyn powstania pożaru, wystąpienia klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia (art. 2 pkt 2 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej).

 

Jak wynika z przytoczonych definicji, o ile każda akcja ratownicza jest działaniem ratowniczym, o tyle nie każde działanie ratownicze jest akcją ratowniczą. Niewątpliwie dowozu wody mieszkańcom gminy nie można uznać za akcję ratowniczą. Trudno też na podstawie definicji ustawowej jednoznacznie ocenić, czy dowóz stanowi działanie ratownicze. Definicja ustawowa ma bowiem bardzo ogólny i niedookreślony charakter. Nie zawiera żadnego katalogu czynności podejmowanych w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska, a także likwidacji przyczyn innego miejscowego zagrożenia. Takie działanie ustawodawcy można jednak uznać za celowe - różnorodność sytuacji, które zdarzają się w praktyce, sprawia, że nie sposób stworzyć katalogu tych czynności. Sytuację może jednak rozjaśnić definicja innego miejscowego zagrożenia, którą odnajdziemy w art. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przeciwpożarowej.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

DEFINICJE

Inne miejscowe zagrożenie - rozumie się przez to zdarzenie wynikające z rozwoju cywilizacyjnego i naturalnych praw przyrody niebędące pożarem ani klęską żywiołową, stanowiące zagrożenie dla życia, zdrowia, mienia lub środowiska, któremu zapobieżenie lub którego usunięcie skutków nie wymaga zastosowania nadzwyczajnych środków.

 

W świetle tej definicji można uznać, że dowóz wody mieszkańcom gminy, którzy zostali pozbawieni dostępu do niej w wyniku wysokich temperatur i braku opadów atmosferycznych, jest działaniem ratowniczym. Co za tym idzie - należy w takiej sytuacji wypłacić ekwiwalent pieniężny.

Komu przysługuje ekwiwalent pieniężny

Należy jednak zwrócić uwagę na to, że od 1 stycznia 2022 r. katalog podmiotów uprawnionych do otrzymania ekwiwalentu został ograniczony. Przysługuje on jedynie strażakowi ratownikowi, a nie wszystkim członkom ochotniczej straży pożarnej. Nie mogą go więc otrzymać strażacy, którzy nie mają statusu strażaka ratownika, czy też kandydaci na strażaka ratownika.

DEFINICJE

Strażak ratownik to strażak OSP, który:

  1. ukończył 18 lat, a nie ukończył 65 lat (z zastrzeżeniem funkcji kierowcy),
  2. posiada aktualne ubezpieczenie strażaków ratowników OSP,
  3. posiada aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do udziału w działaniach ratowniczych,
  4. odbył szkolenie z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy,
  5. ukończył z wynikiem pozytywnym szkolenie podstawowe przygotowujące do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych.
 
 

Jak obliczyć wysokość ekwiwalentu

REKLAMA

Wysokość ekwiwalentu ustala (nie rzadziej niż raz na 2 lata) właściwa rada gminy w drodze uchwały. Nie może on przekraczać 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego, naliczanego za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej.

Przy określaniu wysokości ekwiwalentu przysługującego strażakom ratownikom należy pamiętać o tym, że ustawodawca uregulował nie tylko jego zakres podmiotowy i przedmiotowy, lecz także wskazał, jak ma być on naliczany. Również ta regulacja uległa zmianie od 1 stycznia 2022 r. i w praktyce sprawiła gminom wiele problemów - co można łatwo zauważyć, śledząc rozstrzygnięcia nadzorcze unieważniające podjęte przez rady gmin w 2023 roku uchwały.

Przykładowe rozstrzygnięcia nadzorcze unieważniające uchwały w zakresie ekwiwalentu

  • Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z 3 marca 2023 r. (nr PNIK-I.4131.158.2023)
  • Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 22 lutego 2023 r. (nr PN.4131.92.2023)
  • Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z 4 marca 2022 r. (nr NP-II.4131.1.46.2022.4)
 

W obecnie obowiązującym stanie prawnym ekwiwalent należy naliczać za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. Wcześniej ustawa o ochronie przeciwpożarowej przewidywała, że ekwiwalent należy naliczać za każdą godzinę udziału w działaniu ratowniczym lub szkoleniu pożarniczym. Porównanie tych regulacji prowadzi do wniosku, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym ustawodawca doprecyzował moment, od którego jest naliczany ekwiwalent pieniężny. Jednocześnie jednak ekwiwalent nie może już być obecnie rozliczany w systemie minutowym. Każdorazowo należy wypłacać go za pełną godzinę. Nie ma możliwości proporcjonalnego obniżania ekwiwalentu - nawet jeśli aktywność strażaków ratowników trwała tylko 20 minut.

INTERPRETACJE

(…) przyjąć należy, że pozostawienie organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego ograniczonej możliwości decydowania o wysokości ekwiwalentu, nie skutkuje automatycznym powstaniem dowolności w sposobie jego naliczania. (…) w aktualnie obowiązującym porządku prawnym, brak jest podstaw do stosowania rozliczeń "minutowych" w przypadku niewystępowania pełnej godziny uczestnictwa w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu bądź ćwiczeniach.

Pismo RIO w Gdańsku z 21 kwietnia 2022 r., nr RP.0441/107/13/1/2022

 

Czas udziału w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniach lub ćwiczeniach powinien być zatem zawsze zaokrąglany do pełnych godzin.

Artykuł pochodzi z Gazeta samorządu i administracji

Małgorzata Masłowska

prawnik, redaktor merytoryczny "Rachunkowości Budżetowej", specjalizuje się w tematyce prawa podatkowego i prawa pracy

Powołane rozstrzygnięcia nadzorcze

  • rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z 3 marca 2023 r. (nr PNIK-I.4131.158.2023)
  • rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 22 lutego 2023 r. (nr PN.4131.92.2023)
  • rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z 4 marca 2022 r. (nr NP-II.4131.1.46.2022.4)

Powołane pismo RIO

  • pismo RIO w Gdańsku z 21 kwietnia 2022 r. (nr RP.0441/107/13/1/2022)
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Od 1 kwietnia 2024 r. 128 799 zł jednorazowego odszkodowania i 1431 zł za procent uszczerbku na zdrowiu [wypadki przy pracy]

    Monitor Polski: obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wysokości kwot jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, które będą obowiązywały od 1 kwietnia 2024 r. do 31 marca 2025 r.

    Od 1 marca świadczenie wyniesie 336,36 zł. Ważniejsze, ze Senat chce objąć nim samorządowców sprzed 1990 r.

    Skrócenie do 7 lat okresu pełnienia funkcji sołtysa uprawniającego do otrzymania świadczenia i przyznanie świadczeń dla sołtysów pełniących funkcję przed 1990

    Każda pensja w budżetówce ma być wyższa o 20% (i więcej) od pensji minimalnej dla "wszystkich". Na dziś 5090 zł. Tego chcą związkowcy

    Pensja minimalna w budżetówce ma być wyższa o 20% od pensji minimalnej dla "wszystkich". Tego chcą związkowcy ze "Związkowa Alternatywa".

    Trzeba określić maksymalny poziom wynagrodzeń zasadniczych pracowników

    W regulaminach wynagrodzenie zasadnicze ustala się dla danego stanowiska pracy widełkowo – z podaniem kwoty minimalnej i maksymalnej.

    REKLAMA

    Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne to odpowiednik emerytur pomostowych. Ile osób je pobiera?

    W grudniu 2023 r. świadczenia kompensacyjne pobierało 13,1 tys. osób, a przeciętna wysokość "kompensówki" wynosiła 3617,29 zł. Tak wynika z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

    Nowe Standardy - Global Internal Audit Standards™

    Nowe Standardy mówią jasno – jako audytorzy jesteśmy częścią organizacji, i – oczywiście zachowując pełen obiektywizm – pomagamy jej osiągnąć właściwe cele.

    Roczne sprawozdanie o udzielonych zamówieniach a likwidacja gminnej jednostki budżetowej

    Na jakim podmiocie ciąży obowiązek złożenia rocznego sprawozdania o udzielonych zamówieniach w przypadku likwidacji gminnej jednostki budżetowej?

    Ustawa budżetowa na 2024 rok bez poprawek Senatu. Trafi teraz do podpisu Prezydenta

    Prezydent RP może podpisać ustawę budżetową, ewentualnie - zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego o ocenę zgodności jej zapisów z ustawą zasadniczą.;

    REKLAMA

    Samorządy mogą odetchnąć – w 2024 roku nie będzie obowiązkowego KSeF

    Wdrożenie KSeF budzi wiele emocji, a szczególnie dużo jest ich w jednostkach budżetowych objętych centralizacją. Z uwagi na ich szczególną strukturę, wdrożenie KSeF wiązałoby się w ich przypadku z jeszcze większymi komplikacjami, niż u pozostałych podatników.

    To już ostatni dzień na złożenie części A sprawozdania SP-1. Sprawdź czy wiesz jakie dane w nim wykazać.

    Sprawozdanie SP-1, czyli sprawozdanie w zakresie podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego na stałe weszło do katalogu sprawozdawczości budżetowej. Trzeba poświęcić mu uwagę dwa razy w roku. Po raz pierwszy już w styczniu, bo wójt, burmistrz lub prezydent miasta, jako organy podatkowe właściwe w sprawach podatku od nieruchomości, podatku rolnego oraz podatku leśnego mają obowiązek złożyć część A sprawozdania w terminie do 10 stycznia.

    REKLAMA