REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rekompensata za pracę w dzień wolny

Rekompensata za pracę w dzień wolny
Rekompensata za pracę w dzień wolny
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Praca w dniu wolnym - wynikającym z zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, przy stałych dniach pracy poniedziałek-piątek - powinna być co do zasady zrekompensowana dniem wolnym, udzielonym w terminie uzgodnionym z pracownikiem. Ta forma rozliczenia obejmuje również pracowników samorządowych.

Kwestia rozliczenia pracy wykonywanej przez pracownika samorządowego w dniu wolnym jest o tyle problematyczna, że w ustawie o pracownikach samorządowych (dalej: u.p.s.) nie zawarto w tym zakresie regulacji odrębnych. Ta okoliczność nie może jednak powodować, że w tym celu pracodawca przed końcem okresu rozliczeniowego stosuje przepisy dotyczące pracy w godzinach nadliczbowych. Błędem jest - ciągle spotykane w praktyce - kwalifikowanie takiej pracy jako pracy nadliczbowej i rozliczanie jej według zasad wynikających z art. 42 ust. 4 u.p.s.

REKLAMA

Rekompensata za pracę w dzień wolny

Przepisy art. 42 ust. 2 u.p.s. przewidują pewien zakres odrębnych regulacji odnośnie czasu pracy w stosunku do tych, które zawarte są w Kodeksie pracy (dalej: k.p.). Obejmują one:

  • nakaz określenia w regulaminie pracy jednostki samorządowej porządku wewnętrznego i rozkładów czasu pracy w sposób zapewniający obywatelom załatwianie spraw w dogodnym dla nich czasie,
  • inne zasady zlecania pracy nadliczbowej (wg. "potrzeby", a nie "szczególne potrzeby"),
  • modyfikację odnośnie do grup pracowników, którym zlecanie pracy nadliczbowej wymaga ich zgody (pracownicy samorządowi sprawujący pieczę nad osobami wymagającymi stałej opieki lub opiekujący się dziećmi w wieku do ośmiu lat);
  • odmienne zasady rekompensaty pracy w godzinach nadliczbowych (czas wolny w tym samym wymiarze lub wynagrodzenie - według wyboru pracownika samorządowego).

To całość szczególnych regulacji dotyczących czasu pracy pracowników samorządowych. I nie ma tu mowy o zasadach rekompensaty pracy w dni wolne. W zakresie nie unormowanym w ustawie dedykowanej pracownikom samorządowym zastosowanie mają przede wszystkim przepisy Kodeksu pracy.

Co mówią przepisy…

Praca świadczona w oparciu o szczególne potrzeby pracodawcy w dniu wolnym od pracy wynikającym z zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy rekompensowana jest dniem wolnym od pracy w terminie uzgodnionym z pracownikiem (art. 1513 k.p.).

 

Praca w dniu wolnym

REKLAMA

Praca dniu wolnym - wynikającym z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy (np. w sobotę) - powinna być zrekompensowana udzieleniem innego dnia wolnego, nie później niż do końca okresu rozliczeniowego. Uprawnienie to powstaje niezależnie od ilości godzin świadczenia pracy w dniu wolnym wynikającym z rozkładu. Nawet jeżeli praca była wykonywana np. przez 3 godziny, pracownik może domagać się pełnego dnia wolnego w zamian. Należy podkreślić, że pracodawca nie ma prawa wyboru sposobu rekompensowania pracy w dniu wolnym. Jedyną dopuszczoną formą jest udzielenie innego dnia wolnego od pracy - art. 1513 k.p. nie przewiduje możliwości wypłaty żadnego dodatkowego wynagrodzenia.

Nieudzielenie dnia wolnego w ramach rekompensaty co do zasady jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika (określonym w art. 281 pkt 5 k.p.) zagrożonym karą grzywny w wysokości 30 000 zł. Należy jednak podkreślić, że w szczególnych sytuacjach (niezawinionych przez pracodawcę) może nastąpić odstępstwo od zasady generalnej - patrz przykłady poniżej.

Dalszy ciąg materiału pod wideo
Przykład
PRZYKŁAD 1

Pracownikowi przysługuje rekompensata za pracę w dniu wolnym, ale pracodawca nie miał możliwości udzielenia pracownikowi innego dnia wolnego w związku z tym, że ten do końca danego okresu rozliczeniowego przebywał na zwolnieniu lekarskim. W ten sposób doszłoby do przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy, wówczas pracownik nabywa prawo do wynagrodzenia powiększonego o dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia (z art. 1512 § 2 k.p.).

Przykład
PRZYKŁAD 2

Jeżeli polecenie pracy w dniu wolnym wynikającym z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy spowoduje również przekroczenie dobowej normy czasu pracy, wynagrodzenie pracownika za takie godziny pracodawca powiększy dodatkiem o 50%. Innymi słowy - za pierwsze osiem godzin pracy pracownik otrzymuje 100%, a pozostałe godziny są opłacone dodatkiem w wysokości 50% (z art. 1511 § 1 pkt 2 k.p.).

Norma tygodniowa

Przesłanką stosowania rekompensaty z art. 1513 k.p. nie jest przekroczenie przeciętnej czterdziestogodzinnej normy tygodniowej. To oznacza, że pracodawca ma obowiązek udzielenia pracownikowi dnia wolnego nawet wówczas, gdy nie doszło do przekroczenia obowiązującego pracownika wymiaru czasu pracy w okresie rozliczeniowym (por. wyrok SA w Rzeszowie z 10 lipca 2013 r., sygn. akt III APa 7/13).

Praca w dzień wolny to nie godziny nadliczbowe

Błędna praktyka opiera się na błędnym kwalifikowaniu pracy w dniu wolnym jako pracy w godzinach nadliczbowych. Pracą w godzinach nadliczbowych jest praca wykonywana ponad obwiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, który wynika z obowiązującego danego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy (zgodnie z definicją zawartą w art. 151 § 1 k.p.).

Normy czasu pracy to norma dobowa (8 godzin) i średniotygodniowa (przeciętnie 40 godzin na tydzień w okresie rozliczeniowym). Nadgodziny nie powstają, dopóki pracownik nie przepracuje w dniu wolnym więcej niż 8 godzin (to dopiero stanowiłoby przekroczenie normy dobowej). Nie możemy mówić o przekroczeniu od razu w tym dniu, w którym wystąpiła taka praca normy średniotygodniowej, gdyż przekroczenia z tym związane ustalić można z końcem okresu rozliczeniowego. Tym samym dopiero wówczas kilkugodzinna praca w wolną sobotę pracownika samorządowego podlegałaby pod przepisy szczególne regulujące rekompensatę pracy nadliczbowej.

Pracownik samorządowy ma mieć w okresie rozliczeniowym zapewnioną minimalną liczbę dni wolnych i w przypadku pracy w "wolną sobotę" pracodawca powinien dążyć do udzielenia w zamian innego dnia wolnego (w terminie ustalonym z pracownikiem).

Zgodnie z treścią art. 43 u.p.s. do kompensowania pracy w dniu wolnym z tytułu rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu stosuje się art. 1513 k.p., obligujący do udzielenia całego dnia wolnego bez względu na liczbę przepracowanych godzin. Dyspozycja art. 42 ust. 4 u.p.s. będzie miała zastosowanie, jeżeli pracownikowi nie udzielono dnia wolnego do końca okresu rozliczeniowego i praca w tym dniu stanie się pracą nadliczbową.

Inne podejście byłoby nadinterpretacją przepisów szczególnych zawartych w ustawie o pracownikach samorządowych i prowadziłoby do naruszeń w zakresie ilości dni pracy oraz dni wolnych od pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym.

 

Maria Zubczyk

audytor z doświadczeniem w obsłudze jednostek samorządowych

Gazeta samorządu i administracji

 

 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Księgowość budżetowa
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Dni wolne od pracy w drugiej połowie 2024 roku i w 2025 r. [KALENDARZ — DŁUGIE WEEKENDY]

W 2024 r. uwzględniając wszystkie dni wolne i weekendy wypada 115 dni wolnych od pracy. Sprawdź, kiedy przypadają długie weekendy w drugiej połowie 2024 r. Możesz już także wstępnie zaplanować wolne w 2025 r.

Trwają wypłaty dodatkowych pieniędzy dla nauczycieli. Kwota jest niemała, bo ponad 2000 zł, ale trzeba od niej zapłacić podatek.

Trwają wypłaty dodatkowych pieniędzy dla nauczycieli. Kwota jest niemała, bo ponad 2000 zł, jednak świadczenie urlopowe nie jest świadczeniem socjalnym, a więc trzeba je opodatkować. Na konta trafi więc o 12 proc. mniej.

Zbliża się termin złożenia sprawozdania SP-1. Kto musi je złożyć i co w nim wykazać? To ważne m.in. dla podatku od nieruchomości.

Jest coraz mniej czasu na złożenie części B sprawozdania SP-1. Czy wiesz, kto musi je złożyć, do kiedy i co w nim wykazać? Przepisy jasno to regulują, ale w praktyce pojawiają się problemy.

Kogo można zgłosić do swojego ubezpieczenia? Katalog jest dość szeroki

Ubezpieczony, który ma niepracujących bliskich może ich zgłosić ich do własnego ubezpieczenia zdrowotnego, aby mogli bezpłatnie korzystać z opieki zdrowotnej jako członkowie rodziny. Za bliskich nie płaci się składki na ubezpieczenie zdrowotne. Pamiętajmy też, że nie tylko dziecko można głosić do swojego ubezpieczenia zdrowotnego

REKLAMA

Kiedy ZUS wypłaci zasiłek chorobowy?

Kiedy zasiłki chorobowe wypłaca ZUS, a kiedy pracodawca? W jakim terminie? Gdzie można znaleźć wystawione przez lekarza elektroniczne zwolnienie lekarskie? Czy trzeba składać wniosek o zasiłek?

Ważne dla samorządów terminy w sprawozdawczości na III kwartał 2024 r.

Jakie są najważniejsze nadchodzące terminy w sprawozdawczości i kogo dotyczą? Prezentujemy przydatne zestawienie.

Dla kogo nauczycielskie świadczenie kompensacyjne?

Aby nauczyciel mógł otrzymać emeryturę przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, musi spełnić określone warunki. Jakie? Co warto wiedzieć o nauczycielskim świadczeniu kompensacyjnym?

Podwyżki w ochronie zdrowia od 1 lipca 2024 roku. Komu się należą i jak je obliczyć?

Jak co roku 1 lipca, podmioty lecznicze mają obwiązek podwyższenia wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników ochrony zdrowia. Większe wynagrodzenie otrzymają m.in. pielęgniarki, lekarze, opiekunowie medyczni, ale także „nowe” zawody medyczne jak asystentki stomatologiczne oraz higienistki stomatologiczne.

REKLAMA

Wymiar czasu pracy osoby zatrudnionej na zastępstwo

Czy wymiar etatu w umowie na zastępstwo może być mniejszy niż ten, w którym pracował pracownik zastępowany? Co warto wiedzieć o umowie na zastępstwo?

Podwójna składka zdrowotna pracującego emeryta. Czy będą zmiany?

Ministerstwo Zdrowia udzieliło odpowiedzi na interpelację poselską w sprawie podwójnej składki zdrowotnej pracujących emerytów. Co z niej wynika? Jakie są aktualne przepisy?

REKLAMA