Umowa na okres próbny a pracownicy samorządowi

Nie – pracownika samorządowego nie można zatrudnić na podstawie umowy o pracę zawartej na okres próbny.

W przepisach ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych zostały wprowadzone szczegółowe regulacje dotyczące zasad nawiązywania stosunku pracy z pracownikami samorządowymi zatrudnianymi na podstawie umowy o pracę. W art. 16 ust. 1 tej ustawy zapisano, że stosunek pracy z pracownikiem samorządowym nawiązuje się na czas nieokreślony lub na czas określony.

Przyjmuje się zatem, że ustawodawca stworzył w ten sposób zamknięty katalog rodzajów umowy o pracę – szczególny wobec przepisów ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: k.p.). Tym samym wyeliminowano tu możliwość zatrudniania pracowników samorządowych np. na podstawie umowy zawartej na okres próbny, określonej w art. 25 § 2 k.p.

Przy zatrudnianiu pracownika samorządowego na czas określony wskazano trzy przypadki obligatoryjnego zatrudnienia na podstawie umowy terminowej:

● na zastępstwo (na czas nieobecności zastępowanego),

● na czas pełnienia funkcji przez kierownika urzędu (na stanowisku doradcy lub asystenta),

● na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy – w przypadku osób podejmujących po raz pierwszy pracę na stanowisku urzędniczym.

ZAPAMIĘTAJ!

U pracowników samorządowych odpowiednikiem zatrudnienia na okres próbny jest zatrudnienie na czas określony z równoległym odbywaniem służby przygotowawczej.

W przypadku zatrudnienia osoby w jednostce samorządu terytorialnego pierwszy raz, ustawodawca przewidział obowiązek zawarcia z nią umowy o pracę na czas określony. W przypadku osób podejmujących po raz pierwszy pracę na stanowisku urzędniczym (w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym) umowę o pracę zawiera się na czas określony, nie dłuższy niż 6 miesięcy. Umowę tę można rozwiązać wcześniej za dwutygodniowym wypowiedzeniem (art. 16 ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych). Przepis ten stanowi szczególną regulację dotyczącą wypowiadania umowy terminowej trwającej nie dłużej niż 6 miesięcy. Według zasad ogólnych (określonych w art. 33 k.p.) wypowiedzenie umowy o pracę na czas określony jest dopuszczalne w sytuacji łącznego spełnienia dwóch przesłanek – zawarcia umowy na okres dłuższy niż 6 miesięcy i zamieszczenia przy zawieraniu umowy w jej treści klauzuli przewidującej możliwość dwutygodniowego wypowiedzenia. Regulacje zawarte w ustawie o pracownikach samorządowych przewidują natomiast możliwość rozwiązania umowy o pracę trwającej nie dłużej niż 6 miesięcy za dwutygodniowym wypowiedzeniem – i to bez konieczności wpisywania do umowy odpowiedniej klauzuli.

Za osobę podejmującą po raz pierwszy pracę uznaje się osobę, która nie była wcześniej zatrudniona w jednostkach samorządowych na czas nieokreślony albo na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, i nie odbyła służby przygotowawczej zakończonej zdaniem egzaminu z wynikiem pozytywnym (art. 16 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych). Z przepisu tego wynika, że w celu oceny, czy praca podejmowana jest po raz pierwszy, istotne jest wyłącznie wcześniejsze zatrudnienie u pracodawcy samorządowego na warunkach określonych w tym przepisie. Oznacza to zatem, że np. urzędnik służby cywilnej może być zatrudniony na stanowisku urzędniczym w jednostce organizacyjnej samorządu terytorialnego wyłącznie na czas określony, jako „podejmujący pracę po raz pierwszy” – podobnie zresztą jak wieloletni urzędnik samorządowy, który nie zdał lub nie zdawał egzaminu. Definicja ta nie określa minimalnego okresu zatrudnienia, którego upływ wyklucza traktowanie kandydata do stanowiska urzędniczego jako podejmującego pracę po raz pierwszy. Wspomina jedynie, że wcześniejsze zatrudnienie powinno nastąpić na czas nieokreślony lub określony dłuższy niż 6 miesięcy. Tym większego znaczenia nabiera zatem drugi z wymogów określonych w tym przepisie – czyli konieczność odbycia służby przygotowawczej.

PODSTAWA PRAWNA

• Ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 223, poz. 1458; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. Nr 229, poz. 1494)