Kiedy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia? Czy pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia?

• Kiedy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia?
• Czy pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia?

W art. 30 Kodeksu pracy wskazano jak można rozwiązać umowę o pracę. Zgodnie z tym art. umowę o pracę można rozwiązać:

• na mocy porozumienia stron,
• przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia, inaczej rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem ( może go dokonać każda ze stron, rozwiązanie umowy o pracę następuje z upływem okresu wypowiedzenia),
• przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia, inaczej rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia,
• z upływem czasu, na który była zawarta.

W przypadku umów na okres próbny, umowy te rozwiązują się z upływem tego okresu, a w przypadku, gdy chce się je zakończyć przez jego upływem, rozwiązuje się je za wypowiedzeniem.

Należy pamiętać o tym, że oświadczenie każdej ze stron o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinno nastąpić na piśmie. W oświadczeniu pracodawcy dotyczącym wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony lub na czas nieokreślony, a także w oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy. Dodatkowo, w oświadczeniu powinno znaleźć się pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania do sądu pracy.

Kiedy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia?

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia może nastąpić z winy pracownika lub bez winy pracownika. Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w trzech przypadkach. W przypadku ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych, popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem lub w przypadku zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku. Takie rozwiązanie umowy o pracę nie może nastąpić po upływie 1 miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy. Pracodawca przed podjęciem decyzji powinien skonsultować się z organizacją związkową reprezentującą pracownika.

Pracodawca – jak już wcześniej zostało wspomniane – może także rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, bez winy pracownika. Z takiego rozwiązania może skorzystać w momencie gdy niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa:

1. dłużej niż 3 miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy,
2. dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową.

Może także rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia w razie usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy z innych przyczyn niż wymienione powyżej, która trwa powyżej jednego miesiąca. Należy pamiętać, ze rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia nie może nastąpić w razie nieobecności pracownika w pracy z powodu sprawowania opieki nad dzieckiem - w okresie pobierania z tego tytułu zasiłku, a w przypadku odosobnienia pracownika ze względu na chorobę zakaźną - w okresie pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku. Nie może także nastąpić w przypadku, gdy pracownik stawi się do pracy w związku z ustaniem przyczyny nieobecności.

Czy pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia?

Pracownik także może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia. Pracownik w pisemnym oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinien wskazać przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy. Pracownik może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia w przypadku, gdy:

• zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika, a pracodawca nie przeniesie go w terminie wskazanym w orzeczeniu lekarskim do innej pracy, odpowiedniej ze względu na stan jego zdrowia i kwalifikacje zawodowe.
• pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika; w takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia.

Jak liczyć termin okresu wypowiedzenia? Jakie są okresy wypowiedzenia poszczególnych umów? Więcej informacji na temat wypowiedzeń można znaleźć w naszej bazie wiedzy oraz w publikacji Kodeks pracy 2025. Praktyczny komentarz z przykładami