Jaki VAT od umowy z biegłym sądowym zawartej przez gminę?

Odpowiedź

We wskazanej sytuacji usługa wykonana przez biegłego będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Zapewne jednak do faktycznego opodatkowania tej usługi podatkiem VAT nie dojdzie, gdyż najprawdopodobniej biegły objęty jest zwolnieniem, o którym mowa w art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT) podlegają przede wszystkim odpłatne dostawy towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (zob. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT), o ile czynności te są dokonywane przez podatników, którzy działają w charakterze podatników (zob. art. 2 ust. 1 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE). Przy czym podatnikami VAT są przede wszystkim osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności (zob. art. 15 ust. 1 ustawy o VAT), zaś działalność gospodarcza w rozumieniu VAT obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody (zob. art. 15 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o VAT).

Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą uznaje się przy tym między innymi czynności wykonywane przez biegłych sądowych na zlecenie sądów lub innych organów. Sądy administracyjne orzekały o tym wielokrotnie, czego przykładem mogą być wyroki NSA z dnia 4 listopada 2009 r. (sygn. I FSK 1187/08) oraz z dnia 15 czerwca 2010 r. (sygn. I FSK 1024/09). Jak czytamy w pierwszym z tych wyroków, „pomimo tego, iż czynności wykonywane przez biegłych sądowych wymienione zostały w art. 13 pkt 6 u.p.d.o.f. nie stanowiło to wystarczającej przesłanki do wyłączenia tych czynności z opodatkowania podatkiem od towarów i usług w oparciu o przepis art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT. W wyniku bowiem zlecenia sporządzenia opinii przez sąd (inny organ) nie dochodzi do przeniesienia odpowiedzialności na sąd za wyniki działania biegłego sądowego, zobowiązanego do samodzielnego sporządzenia opinii. W takiej sytuacji (…) nie występują niezbędne przesłanki z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT, wyłączające biegłego z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. W relacji pomiędzy biegłym a sądem nie zachodzi stosunek prawny zbliżony do stosunku pomiędzy pracownikiem a pracodawcą, ani co do wynagrodzenia, czy też co do odpowiedzialności wobec osób trzecich za wynik działania biegłego sądowego”.

Powoduje to, że we wskazanej sytuacji usługa wykonana przez biegłego będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Zapewne jednak do faktycznego opodatkowania tej usługi podatkiem VAT nie dojdzie, gdyż najprawdopodobniej biegły objęty jest zwolnieniem, o którym mowa w art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy o VAT (tzw. zwolnieniem podmiotowym). A zatem najbardziej prawdopodobny scenariusz jest taki, że czynności biegłego stanowić będą w przedstawionej sytuacji świadczenie usługi podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT, lecz zwolnionej od tego podatku.

Podstawa prawna:

art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2021 r. poz. 685)

Autor: Tomasz Krywan

Porada pochodzi z kompleksowej bazy wiedzy INFORLEX. Zamów bezpłatny 14-dniowy dostęp do INFORLEX >>