Centralny system rozliczania VAT w gminie – propozycja rozwiązań księgowych

Wprowadzenie centralnego systemu rozliczania podatku od towarów i usług (dalej: VAT) wymaga opracowania i wdrożenia:

• ogólnych jednolitych zasad i procedur dotyczących rozliczeń z tytułu VAT dla czynności związanych ze sprzedażą,

• czynności związanych z zakupami dokonywanymi przez jednostki i zakłady budżetowe w ramach prowadzonej działalności.

Centralny system rozliczania VAT jednostek samorządu terytorialnego (dalej: JST) obejmie swym zasięgiem:

• jednostkę budżetową sporządzającą rejestry i deklarację cząstkową,

• zakład budżetowy sporządzający rejestry i deklarację cząstkową,

• urząd JST sporządzający całościowe rozliczenie VAT.

Polecamy książkę: VAT 2017. Komentarz

W takiej sytuacji wystąpi konieczność ustalenia procedur obowiązujących w zakresie zapewnienia poprawności i spójności rozliczeń VAT w gminie, w tym dostosowanie planu kont o dodatkowe konta, które służyć będą ewidencji tego podatku. W związku z tym, że w rozporządzeniu Ministra Finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont) nie przewidziano odrębnych kont służących do ewidencji VAT po wprowadzeniu centralizacji, każda jednostka sama musi dostosować swoje plany kont w tym zakresie.

Przykładowe konta mogące służyć rozliczaniu podatku od towarów i usług:

2-X-1 „Rozliczenie podatku VAT należnego w danym miesiącu”,

2-X-2 „Rozliczenie podatku VAT naliczonego w danym miesiącu”.

Należy przy tym pamiętać o wprowadzeniu analityki dla każdej jednostki.

Jednostki sporządzające deklarację całościową w swych zasadach polityki rachunkowości wskazują do ewidencji księgowej VAT konto 225 „Rozrachunki z budżetami”, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont, przy zastosowaniu odpowiedniej analityki wskazującej na rozliczenie VAT według jednostek organizacyjnych składających deklarację cząstkową.

Polecamy: Biuletyn VAT

ZAPAMIĘTAJ!

W jednostkach wykonujących czynności objęte podatkiem od towarów i usług konto 225 „Rozrachunki z budżetami” służy do rozrachunków z urzędem skarbowym z tytułu VAT oraz rozliczeń VAT naliczonego i należnego.

W celu udokumentowania wzajemnych rozliczeń z tytułu VAT pomiędzy jednostkami składającymi deklaracje cząstkowe w ramach konta 225 „Rozrachunki z budżetami” można dokonać wyodrębnienia konta 225-X-X na ewidencje rozliczeń VAT w jednostkach budżetowych i samorządowych zakładach budżetowych z jednostką rozliczającą podatek całościowo.

Na konto 225-X-X „Rozrachunki z budżetami – VAT scentralizowany” wyodrębnionym celowo na potrzeby rozliczenia podatku wynikającego z deklaracji cząstkowych z końcem miesiąca należy przeksięgować salda kont Zespołu 2 „Rozrachunki i rozliczenia”, w tym przykładowo:

• konto 2-X-1 „Rozliczenia podatku VAT należnego w danym miesiącu”,

• konto 2-X-2 „Rozliczenia podatku VAT naliczonego w danym miesiącu”.

Przykładowa ewidencja przeksięgowania podatku VAT na koniec miesiąca:

Przeksięgowanie zobowiązania z tytułu VAT należnego – podlegające wpłacie na konto urzędu skarbowego:

• Wn konto 2-X-1 „Rozliczenia podatku VAT należnego w danym miesiącu”,

• Ma konto 225-X-X „Rozrachunki z budżetami – VAT scentralizowany”.

---

Przeksięgowanie należności z tytułu odliczenia VAT naliczonego – podlegające odliczeniu od podatku należnego:

• Wn konto 225-X-X „Rozrachunki z budżetami – VAT scentralizowany”,

• Ma konto 2-X-2 „Rozliczenia podatku VAT naliczonego w danym miesiącu”.

RENATA NIEMIEC,  finansista, wieloletni pracownik wydziałów finansowych w jednostkach samorządu terytorialnego, autor licznych publikacji z zakresu rachunkowości i finansów publicznych, obecnie główny księgowy w jednostce budżetowej

PODSTAWA PRAWNA

• rozporządzenie Ministra Finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 289; ost.zm. Dz.U. z 2015 r. poz. 1954)

NOWE rozporządzenie w sprawie planów kont

Na dzień oddania „Rachunkowości Budżetowej” do druku w trakcie uzgodnień międzyresortowych jest projekt nowego rozporządzenia w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Nowelizacja dotychczasowych przepisów wynika z konieczności dostosowania zasad rachunkowości m.in. do:

• przepisów ustrojowych JST wprowadzonych ustawą z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (CUW),

• rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym (eIDAS).

Projektowane jest również nałożenie obowiązku sporządzania bilansu budżetu państwa.

Zmiany wynikające ze wspomnianej nowelizacji będziemy szczegółowo opisywać na łamach „Rachunkowości Budżetowej”.