Obowiązek wyjaśnienia okoliczności rażąco niskiej ceny

Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 poz. 907 z późń. zm.) zamawiający w celu ustalenia, czy oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, zwraca się do wykonawcy o udzielenie w określonym terminie wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny.

Krajowa Izba Odwoławcza przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych w wyroku z dnia 5 maja 2014 r., sygn. akt KIO 778/14 (LEX nr 1463481) stwierdziła, iż: „nie w każdym przypadku i nie w każdej sytuacji istnieje obowiązek wzywania wykonawcy o wyjaśnienia w trybie art. 90 ust. 1 ustawy P.z.p., jedynie gdy zaistnieją uzasadnione wątpliwości, że zaoferowana cena jest rażąco niska. Wezwanie w trybie art. 90 ust. 1 ustawy P.z.p. nie następuje z automatyzmu, w każdej sytuacji, a jedynie, gdy istnieją do tego obiektywne przesłanki.”

Polecamy serwis: Zamówienia publiczne

Wyżej cytowane orzeczenie potwierdza dotychczasowe stanowisko Krajowej Izby Odwoławczej, m.in. wyrażone przez KIO w wyroku z dnia 12 sierpnia 2009 r. sygn. akt: KIO/UZP 963/09, zgodnie z którym „przepis art. 90 ust. 1 p.z.p. upoważnia zamawiającego do wszczęcia procedury wyjaśniającej, jeżeli poweźmie on uzasadnione wątpliwości dotyczące ceny oferty. Przepis ten nie nakłada żadnych warunków, kiedy postępowanie takie może być zasadnie zainicjowane, pozostaje to w sferze decyzji zamawiającego". Podobnie Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła w wyroku z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt: KIO 1609/11, tj. „z przepisu art. 90 ust. 1 p.z.p. wynika, że tryb przewidziany w tym przepisie wszczyna Zamawiający, gdy dokonując oceny ofert zajdą wątpliwości, czy cena jest "rażąco niska". Wnioskując a contrario postępowania w tym przedmiocie nie wszczyna się, gdy Zamawiający nie ma wątpliwości, że oferta nie zawiera ceny "rażąco niskiej."

Kierując się literalnym brzmieniem art. 90 ust. 1 w/w ustawy, można wysnuć wniosek, iż zamawiający zobligowany jest każdorazowo wzywać wykonawcę o udzielenie wyjaśnienia w celu ustalenia, czy oferta tego ostatniego zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. Jednakże jak wynika to z wyżej cytowanych orzeczeń, zamawiający zobowiązany jest wezwać wykonawcę o wyjaśnienia, jedynie w przypadku, gdy zaistnieją w jego ocenie uzasadnione wątpliwości, że zaoferowana przez wykonawcę cena jest rażąco niska. Zatem wezwanie to uzależnione jest od subiektywnego przekonania zamawiającego. Nie musi on każdorazowo wzywać wykonawcę o wyjaśnienia, pomimo iż oceniając ofertę obiektywnie osoba trzecia mogłaby uznać ją za „rażąco niską”. Czyli wezwanie to uzależnione jest wyłącznie od oceny zamawiającego, który nie musi się kierować żadnymi obiektywnymi kryteriami oceny oferty wykonawcy.

Autor: Przemysław Naworol - aplikant adwokacki

Zobacz również: Zamówienie na usługi niepriorytetowe