Jak oskładkowane są badania profilaktyczne pracownika

Tak, poniesione koszty badań lekarskich przez zleceniodawcę, są doliczane do dochodu z umowy zlecenia i podlegają składkom na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Zgodnie z przepisami prawa pracy pracodawca ma obowiązek kierowania na profilaktyczne badania lekarskie tylko pracowników. Natomiast obowiązek odbycia przez zleceniobiorcę wstępnych badań oraz szkoleń można uzależnić od rodzaju powierzonej pracy, a także warunków w jakich praca jest świadczona.

Dlatego to, czy należy przeprowadzać badania lekarskie, szkolenia bhp i ocenę ryzyka zawodowego dla zleceniobiorców, zależy od rodzaju wykonywanej przez nich pracy. Jeśli rodzaj wykonywanej pracy i stopień zagrożeń związanych z warunkami pracy (ryzyko wypadku przy pracy, występowanie czynników szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych) wskazuje na celowość dopuszczenia do pracy wyłącznie osób posiadających odpowiedni stan zdrowia i przeszkolonych w zakresie bhp, zleceniodawca może wymagać od osoby, z którą zawiera umowę cywilnoprawną, poddania się badaniu lekarskiemu lub szkoleniu bhp. Jeśli jest to uzasadnione warunkami wykonywania pracy, zleceniodawca może też zdecydować o zapoznaniu zleceniobiorcy z oceną ryzyka zawodowego na stanowisku pracy. Taki pogląd w tej sprawie wyraził Departament Prawny GIP w piśmie nr GNP/426/ 4560-364/07/PE.

Polecamy serwis: ZUS

Należy pamiętać, że zgodnie z art. 304 k.p. pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy nie tylko pracownikom, ale również osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy. Przede wszystkim pracodawca ma obowiązek (art. 207 § 2 k.p.):

• organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy,
• zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bhp,
• wydawać polecenia usunięcia uchybień w zakresie bhp oraz kontrolować wykonanie tych poleceń.

Natomiast według art. 3041 k.p. powinności pracownicze wymienione w art. 211 k.p. obejmują także osoby fizyczne wykonujące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy jedynie w zakresie określonym przez pracodawcę.

Przypominamy, że wynikający z art. 211 k.p. katalog obowiązków ciążących na pracowniku z dziedziny bhp obejmuje w szczególności:

• branie udziału w szkoleniu i instruktażu,
• stosowanie środków ochrony zbiorowej,
• używanie środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, zgodnie z ich przeznaczeniem,
• poddawanie się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym badaniom lekarskim i stosowanie się do wskazań lekarskich.

Jeśli zleceniodawca podejmie decyzję o skierowaniu zleceniobiorcy na badania lekarskie i szkolenia bhp, zleceniobiorca musi się poddać badaniom i szkoleniu zgodnie z zakresem wskazanym przez zleceniodawcę.

Zawierając umowę zleceniodawcy mogą zobowiązać wykonawców do przeprowadzenia wstępnych badań profilaktycznych oraz szkoleń stanowiskowych z zakresu bhp.

Strony umowy mogą kwestie kosztów szkoleń bhp i badań wstępnych określić dowolnie w treści umowy cywilnoprawnej.

Jeśli umowa tego nie rozstrzyga, należy przyjąć, że pracodawca jako podmiot zobowiązany do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków podczas świadczenia usług przez zleceniobiorcę, ponosi również związane z tym koszty, które są doliczane do dochodu z umowy zlecenia otrzymywanego przez zleceniobiorcę.

Podstawa prawna:

Art. 211, art. 207, art. 3041 ustawy kodeks pracy (Dz. U. 2014 r. poz. 1502)

Joanna Skrobisz, prawnik, specjalista prawa pracy i ubezpieczeń społecznych

Zobacz również: Składki zdrowotne w jednostkach i zakładach budżetowych