Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Udzielanie urlopów bez tworzenia planów urlopowych

Udzielanie urlopów bez tworzenia planów urlopowych./ fot. Fotolia
Udzielanie urlopów bez tworzenia planów urlopowych./ fot. Fotolia
Tworzenie planów urlopów i udzielanie wypoczynku zgodnie z nimi występuje w przepisach jako zasada. Jednak wielu pracodawców korzysta z możliwości rezygnacji z przygotowywania takich planów. Terminy wykorzystywania urlopów w tej sytuacji są ustalane przez pracodawcę po porozumieniu z pracownikiem.

Polecamy: Jak wypowiadać umowy o pracę. Procedura i wzory dokumentów

Urlopy wypoczynkowe powinny być udzielane zgodnie z ustalanym przez pracodawcę planem urlopów (art. 163 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy; dalej: k.p.). Przy ich tworzeniu powinien on brać pod uwagę wnioski pracowników oraz konieczność zapewnienia normalnego toku pracy.

Zasadniczo nie jest konieczne zawieranie porozumień z pracownikami przy tworzeniu planu. Terminy wskazane przez pracowników nie wiążą także pracodawcy w zakresie ustalania planu urlopów. Z tworzenia planów urlopowych można jednak zrezygnować (patrz: tabela 1). Rezygnacja może mieć miejsce u każdego pracodawcy niezależnie od stanu zatrudnienia i przynależności do sfery budżetowej lub pozabudżetowej.

Tabela 1. Rezygnacja z tworzenia planów urlopów

Działanie organizacji związkowej

Procedura

U pracodawcy działa organizacja związkowa

Istnieje konieczność uzyskania zgody związku zawodowego na rezygnację z tworzenia planu urlopów. Decyzja o nietworzeniu planu urlopów podjęta bez zgody organizacji związkowej jest nieważna.

Przepisy nie narzucają formy, w jakiej pracodawca występuje do związku zawodowego w kwestii nietworzenia planu urlopów, ani też formy, w jakiej związek zawodowy wyraża na to zgodę. Dla celów dowodowych należałoby jednak zachować tutaj formę pisemną. Może to nastąpić przez pisemne wystąpienie pracodawcy do związku zawodowego w tej kwestii, na które związek wyraża pozytywną odpowiedź. Najlepiej jednak, aby zostało zawarte porozumienie wskazujące na nietworzenie w zakładzie pracy planu urlopów. Porozumienie powinno być podpisane przez pracodawcę i umocowaną do reprezentowania związku zawodowego osobę

U pracodawcy nie działa organizacja związkowa

Decyzję podejmuje pracodawca bez konieczności konsultowania ani uzgadniania tego z przedstawicielami pracowników

Brak planów a termin wykorzystania urlopu

Po rezygnacji z tworzenia planów urlopowych terminy wykorzystywania urlopów ustalane są przez pracodawcę po porozumieniu z pracownikiem (art. 163 § 11 k.p.). Odpowiednie zastosowanie do tej sytuacji znajdują również pewne postanowienia dotyczące planów urlopowych - art. 163 § 1 k.p. zdanie drugie i trzecie. Zgodnie z ich dosłownym brzmieniem, plan urlopów ustala pracodawca, biorąc pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Ustalanie terminów wykorzystania urlopów nie obejmuje urlopu na żądanie.

Porozumienie z pracownikiem

Określenie "po porozumieniu z pracownikiem" pociąga za sobą pewne wątpliwości interpretacyjne. W przypadku tworzenia planów urlopowych ostateczna decyzja dotycząca konkretnych okresów urlopów należy do pracodawcy. Może on określić nawet inne terminy korzystania z urlopów niż takie, o jakie wnioskowali pracownicy. Decydujące znacznie ma tu wpływ nieobecności poszczególnych osób na prawidłowe funkcjonowanie zakładu pracy.

W przypadku braku planów urlopów można się zastanawiać , czy i w jakich przypadkach pracodawca może jednostronnie ustalić terminy korzystania przez pracownika z wypoczynku wówczas, gdy pracownik i pracodawca wskazują na różne terminy lub gdy pracownik w żaden sposób nie reaguje na prośbę o podanie propozycji terminu wykorzystania urlopu itp.

Wśród ekspertów pojawiają się dwie grupy opinii dotyczących znaczenia określenia "po porozumieniu z pracownikiem" użytego w art. 163 § 11 k.p. Zgodnie z pierwszą, pracodawca nie może w żadnej sytuacji (poza okresem wypowiedzenia oraz odnośnie do urlopu zaległego) narzucić terminu urlopu. Stanowisko to opiera się na dosłownym rozumieniu "porozumienia", czyli wskazuje na konieczność uzgodnienia z pracownikiem terminu urlopu, a nie samym skonsultowaniem z nim tego terminu. Pracodawca nie może przy braku porozumienia zdecydować o terminie wykorzystania urlopu. Dopiero w sytuacji, gdyby ustalenia terminów korzystania z urlopu przeciągnęły się na kolejny rok kalendarzowy, pracodawca nabywałby możliwość narzucenia terminu wykorzystania urlopu odnoszącą się do urlopu zaległego. Oznaczałoby to brak faktycznej możliwości wpływu pracodawcy na realne wykorzystywanie urlopów przez pracowników przy braku możliwości dojścia do porozumienia. Prowadziłoby to w części sytuacji do niezgodnego z prawem, notorycznego niewykorzystywania wypoczynku. Udzielanie zaś urlopów jest obowiązkiem pracodawcy, którego niewykonanie zagrożone jest karą grzywny (art. 282 § 1 pkt 2 k.p.).

Druga grupa ekspertów wskazuje, że "porozumienie" oznacza bardziej konsultacje niż konieczność ustalenia wspólnego stanowiska; ostateczną decyzję w zakresie terminów korzystania z urlopów podejmuje pracodawca, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia prawidłowego funkcjonowania zakładu pracy, ale również obowiązek udzielania urlopów wypoczynkowych. Dlatego może jednostronnie zobowiązać pracownika do skorzystania z urlopów w wyznaczonym przez niego okresie. Za możliwością narzucenia pracownikowi urlopu przemawia również konstrukcja przepisu. Skoro art. 163 § 11 k.p. odsyła do regulacji dotyczącej planów urlopowych, zgodnie z którą - pracodawca wyznacza termin urlopu, biorąc jedynie pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy, skłaniać się można do uznania, że po obowiązkowej próbie dojścia do porozumienia pracodawca ma jednak możliwość wyznaczenia jednostronnie terminu urlopu.

Pracodawca powinien dążyć do ustalenia terminu urlopu z pracownikiem. Pominięcie tego wymogu i jednostronne wskazanie dat wykorzystywania urlopów przez zatrudnione osoby może zostać zakwestionowane jako niezgodne z przepisami, a pracownik nie będzie zobligowany do wykorzystania urlopu we wskazanych w ten sposób terminach. Pracodawca może bowiem narzucić pracownikowi termin wykorzystania urlopu wypoczynkowego tylko w dwóch przypadkach (patrz: tabela 2).

Tabela 2. Jednostronne narzucenie terminu urlopu wypoczynkowego przez pracodawcę

Przypadek

Opis

Podstawa prawna

Urlop w okresie wypowiedzenia

Możliwość jednostronnego narzucenia terminu wykorzystania urlopu dotyczy zarówno wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę, jak i pracownika. Obejmuje cały należny urlop, tzn. zaległy oraz przysługujący w danym roku proporcjonalnie do okresu zatrudnienia.

Udzielenie pracownikowi urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia zależne jest jedynie od woli pracodawcy, której pracownik nie może się sprzeciwić (wyrok SN z 26 kwietnia 2011 r., sygn. akt II PK 302/10)

art. 1671 k.p.

Niewykorzystany urlop z poprzedniego roku kalendarzowego

Narzucenie w tym przypadku urlopu przez pracodawcę może nastąpić na podstawie interpretacji przepisów, m.in. wyroków Sądu Najwyższego z 24 stycznia 2006 r. (sygn. akt I PK 124/05) i z 2 września 2003 r. (sygn. akt I PK 403/02)

Brak wyraźnej podstawy prawnej. Taką możliwość można wywodzić z obowiązku pracodawcy wynikającego z art. 168 k.p.

Regulacje wewnętrzne dotyczące urlopów

W związku z omówionymi kontrowersjami dotyczącymi porozumienia w sprawie ustalenia terminu wykorzystania urlopu przez pracownika dobrym rozwiązaniem jest doregulowanie tej kwestii w przepisach wewnętrznych, czyli w regulaminie pracy. Tworzy on zasady organizacji i porządku w procesie pracy, które wiążą pracodawców i pracowników. Nieprzestrzeganie przez nich ustalonych w regulaminie procedur może wiązać się z odpowiedzialnością porządkową. Opierać się tu można na tym, że nieuzgodnienie terminu urlopu z winy pracownika prowadzi do zakłóceń w działaniu zakładu pracy, trudności z organizacją pracy, gromadzenia zaległych urlopów, co skutkować może odpowiedzialnością wykroczeniową pracodawcy. Istotnym argumentem za doregulowaniem tych kwestii jest również wyeliminowanie możliwości narastania zaległych urlopów, co może skutkować spiętrzeniem ich wykorzystania w kolejnym roku.

Na podstawie takich zapisów można wyegzekwować od pracownika ustalenie terminów urlopu i wyłączyć możliwość niepodejmowania próby porozumienia z jego strony.

Nie ma możliwości wprowadzenia wewnętrznej regulacji pozwalającej pracodawcy jednostronnie narzucać terminy korzystania przez pracowników z wypoczynku.

Wprowadzenie zapisów w regulaminie nie oznacza, że uda się usunąć całkowicie problemy praktyczne, które zawsze mogą wynikać z ustalania urlopów na bieżąco. W rzeczywistości ich minimalizowanie to zadanie kierownictwa danej komórki organizacyjnej i kwestia prawidłowego zarządzania personelem, połączonego z umiejętnością przeprowadzania z pracownikami niezbędnych uzgodnień.

Przy powtarzalnych problemach warto przemyśleć wprowadzenie tworzenia planu urlopów, który nie musi być niezmienny, a ostateczną decyzję co do terminów wprowadzanych do planu ma pracodawca.

Podstawa prawna

  • art. 163, art. 1671, art. 168 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 108; ost. zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 305)

Marek Rotkiewicz

prawnik, specjalista z zakresu prawa pracy, autor licznych publikacji prasowych oraz książkowych o tej tematyce, wykładowca, trener

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: Rachunkowość Budżetowa
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Interwencja NFZ: 350 mln zł na podwyżki w szpitalach
    Narodowy Fundusz Zdrowia przekaże dodatkowe 350 mln zł na sfinansowanie podwyżek minimalnych wynagrodzeń w szpitalach. "Zdecydowaliśmy się na podjęcie interwencji, by pomóc szpitalom w trudnym okresie transformacji" - poinformował we wtorek zastępca prezesa NFZ ds. medycznych Bernard Waśko.
    Jaki kod GTU przy usłudze polegającej na podwyższeniu standardu obsługi klienta
    Czy jeśli na fakturze sprzedażowej wpisuje się podwyższenie standardu obsługi klienta to oznaczam się to kodem GTU 12? Na podwyższenie standardów sprzedaży obsługi klienta składają się: montaż urządzenia, instruktarz przekazany klientowi, końcowa kontrola techniczna (chodzi tutaj głównie o sprzęty ogrodnicze: kosy, piły kosiarki, traktorki koszące itp.).
    Czy stosować oznaczenie TP przy sprzedaży dokonanej na rzecz spółki dominującej
    Czy spółka zależna dokonująca sprzedaży na rzecz swego udziałowca (spółki dominującej) powinna stosować oznaczenie TP? Podatkowa Grupa Kapitałowa składa się z trzech spółek miejskich, w których do dnia utworzenia PGK 100% udziałów posiadała gmina miejska. Warunkiem utworzenia PGK było przekazanie większości udziałów spółce dominującej. Czy należy stosować oznaczenie TP w JPK VAT przy sprzedaży na rzecz udziałowca (spółki dominującej), który ma 99% udziałów w spółce? Udziałowiec posiadający 99% udziałów w spółce jest spółka gminną, w której 100% udziałów posiada gmina.
    Jak zaksięgować różnice kursowe w jednostce budżetowej
    Jednostka budżetowa (Ministerstwo) dokonuje płatności w walutach obcych, gdzie powstają różnice kursowe wynikające z różnicy kursu waluty tj. zobowiązanie wyceniane jest wg kursu średniego z dnia poprzedzającego dzień operacji gospodarczej, a płatność wg kursu obowiązującego danego dnia. Jeśli chodzi o różnice kursowe ujemne sprawa jest oczywista księgowanie odbywa się WN751/201MA, natomiast różnice kursowe dodatnie, które są przychodami finansowymi księgujemy WN221/MA750 i teraz pytanie czy takie różnice stanowią dochód budżetu państwa i należy je odprowadzić na dochody, czy też odzwierciedlają sytuację finansową jednostki i prezentowane są w RZiS, a nie są odprowadzane na dochody?
    Wynajem nieruchomości na cele mieszkaniowe a VAT
    Spór co do zakresu stosowania zwolnienia od VAT w odniesieniu do usług w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania nieruchomości o charakterze mieszkalnym sprawiał, że VAT zawarty w czynszu najmu płaconym przez gminę na rzecz wynajmującego, jako związany z wykonaniem usługi zwolnionej nie podlegał odliczeniu i był cenotwórczy dla finalnego korzystającego.
    Po podwyżkach kierowca miejskiego autobusu zarabia 4400 zł na rękę. Chciałby 6500 zł netto + premia
    W Krakowie kierowcy miejskich autobusów zarabiają na rękę 4–4,3 tys. zł, a po pół roku pracy mogą liczyć na więcej o ok. 400 zł netto.
    Odliczenie VAT przy organizacji niebiletowanych imprez kulturalnych
    Lato to ten okres roku, który sprzyja organizacji imprez plenerowych i promowaniu działalności kulturalnej. Jest to szczególnie istotne w 2022 r., w którym po dwóch latach ograniczeń związanych z pandemią COVID-19 działalność ta ma szansę powrócić w szerszym zakresie. Niestety, wiąże się to także z powrotem problemów, które istniały już przed pandemią, a wśród nich odliczeniem przez instytucje kultury VAT związanego z organizacją imprez niebiletowanych.
    Klasyfikacja budżetowa: część rozwojowa subwencji dla samorządów [rozporządzenie z 15 lipca 2022 r.]
    ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 15 lipca 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych - poz. 1571
    Artur Soboń sugeruje: podwyżki w sferze budżetowej w 2023 r. będą wyższe niż 7,8 proc.
    Będziemy rozmawiać ze stroną społeczną o podwyżce dla urzędników w 2023 r. Na dziś nie powiedziałbym, że ta podwyżka skończy się na 7,8 proc. – powiedział w czwartek wiceminister finansów Artur Soboń, pytany podwyżki w sferze budżetowej.
    Soboń: dodatki do pelletu, oleju opałowego i gazu nie będą wynosiły 3000 zł. Każdy dodatek będzie miał inną wartość.
    Jeśli mamy różne paliwa, to oczywiście musi być zróżnicowanie - mówił wiceminister finansów Artur Soboń, pytany, czy dodatki dla gospodarstw ogrzewających się innym paliwem niż węgiel będą zróżnicowane. Jak dodał, nie ma żadnych przesłanek, by mówić, że czeka Polskę recesja.
    Jak uniknąć kary za niezłożenie deklaracji do CEEB do 30 czerwca 2022 r.?
    Ustawowy termin złożenia deklaracji dotyczących źródeł ciepła i spalania do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) minął 30 czerwca 2022 r. Ale zapominalscy właściciele lub zarządcy budynków mogą uniknąć kary.
    W 2023 r. chcemy 1000 zł podwyżki dla urzędnika, a nie 300 zł. Dlaczego tylko dyrektor ma mieć więcej o 1,5 tys. zł [Wywiad]
    Dla każdego urzędnika po 1 tys. zł od stycznia. Inaczej dojdzie do paraliżu państwa, bo ludzie lawinowo odchodzą, a w urzędach mamy po kilkadziesiąt wakatów. Niemal połowa ogłoszeń o naborach nie jest rozstrzygana, bo albo nikt się nie zgłasza, albo pojawia się osoba bez kwalifikacji.
    Kiedy mieszkańcy miast mogą otrzymać zwrot opłaty za śmieci?
    Opłaty śmieciowe do zwrotu; prokuratura zaleca samorządom stosowanie ordynacji podatkowej.
    Czy można przenieść decyzję o legalizacji samowoli budowlanej?
    Powszechna jest praktyka przenoszenia decyzji o legalizacji samowoli budowlanej na wniosek inwestora.
    Jakich błędów unikać w uchwałach o ułatwieniu handlu rolnikom?
    Od 1 stycznia 2022 r. samorządy zostały obciążone nowymi obowiązkami związanymi z ułatwieniami prowadzenia handlu w piątki i soboty przez rolników i ich domowników. Wiązało się to m.in. z podjęciem stosownych uchwał - w tym określających zasady prowadzenia takiego handlu.
    Czy gmina może pozyskać dane osobowe na temat ilości zużytej wody przez mieszkańca?
    Czy przedsiębiorstwo wodociągowe może udostępnić gminie dane osobowe na temat ilości zużytej wody przez mieszkańca?
    Ustawa o wynagrodzeniach w ochronie zdrowia - na czym polega nowelizacja przepisów?
    Ostatnia nowelizacja ustawy o wynagrodzeniach w ochronie zdrowia m.in. istotnie podwyższyła wskaźniki służące ustalaniu tych minimalnych wynagrodzeń.
    Morawiecki: 4 mld zł dla 1300 gmin w ramach programu dla terenów popegeerowskich
    Ponad 1300 gmin skorzysta na Programie Inwestycji Strategicznych dla terenów popegeerowskich. 4 mld złotych zostaną przeznaczone na wsparcie 1871 inwestycji na tych terenach.
    Pensja brutto 5500 zł, to netto 5078,81 zł z dopłatą 1000 zł do urlopu z ZFŚS
    Pytanie: Pensja brutto 5500 zł. Pracownik dostał dopłatę 1000 zł z ZFŚS do wypoczynku. Ile otrzyma pensji netto?
    Zakwaterowanie uchodźców a zwolnienie z podatku od nieruchomości
    Czasem, w którym wzrasta w gminach zainteresowanie tematyką podatków i opłat lokalnych, jest zazwyczaj przełom trzeciego i czwartego kwartału roku. Wówczas muszą one zdecydować, czy kierując się wzrostem stawek maksymalnych podatków i opłat lokalnych, podejmą nowe uchwały podatkowe na kolejny rok, a także, czy zdecydują się na wprowadzenie na swoim terenie fakultatywnych opłat albo nowych zwolnień przedmiotowych.
    Ewidencja księgowa gruntów w użytkowaniu wieczystym
    Jakie zastosować konto bilansowe lub pozabilansowe dla gruntów w użytkowaniu wieczystym, od których jednostka samorządu terytorialnego płaci do starostwa opłaty roczne?
    Wzory na obliczenie pensji netto z wynagrodzenia brutto [5 kroków. Przykład]
    Artykuł przedstawia ogólny wzór obliczania pensji netto z wynagrodzenia brutto wraz z przykładem zastosowania algorytmu obliczeń. Obliczeń dokonujemy w 5 krokach.
    Czy gmina może ustalić opłatę za eksploatację cmentarza?
    Czy wójt (burmistrz, prezydent miasta) w zarządzeniu w sprawie wysokości opłat za usługi cmentarne pobierane na terenie gminy (miasta) może ustalić opłaty "za eksploatację cmentarza" - m.in. przy pochówku, ekshumacji zwłok oraz przy pracach kamieniarskich dotyczących nagrobka?
    3800 brutto i nagroda jubileuszowa, to 5428,91 netto od 1 lipca 2022 r. [42 przykłady]
    Lista płac, gdy pracownik otrzymał nagrodę jubileuszową - to przykład nr 32 z poradnika Wydawnictwa Infor o przeliczaniu wynagrodzeń z brutto na netto od 1 lipca 2022 r. Pozostałe przykłady w poradniku.
    Jakie są zasady stosowania pełnomocnictw do sprawowania zarządu mieniem gminy
    Pytanie: Co zrobić w następującej sytuacji. Wójt gminy nie udzielił kierownikom podległych jednostek budżetowych (szkół, ośrodka pomocy społecznej) i samorządowych zakładów budżetowych (zakładu gospodarki komunalnej, zakładu gospodarki mieszkaniowej) pełnomocnictw do sprawowania zarządu mieniem gminy, w które wyposażono te jednostki organizacyjne. Kierownicy jednostek działali mimo to, zawierając umowy związane z bieżącym prowadzeniem działalności statutowej swoich jednostek - w tym dotyczące zbywania, nabywania, wynajmowania i wydzierżawiania składników mienia komunalnego.