Kategorie

Zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej a utrata stanowiska skarbnika gminy

Zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej a utrata stanowiska skarbnika gminy./ fot. Fotolia
Zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej a utrata stanowiska skarbnika gminy./ fot. Fotolia
Fotolia
Zdaniem NSA zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej przed jej faktycznym rozpoczęciem przemawia przeciwko utracie stanowiska skarbnika gminy.

Wyrokiem z dnia 6 marca 2018 roku (sygn. II OSK 3186/17) Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił z przyczyn proceduralnych skargę kasacyjną Wojewody Zachodniopomorskiego od wyroku WSA w Szczecinie, uchylając jednocześnie zarządzenie zastępcze Wojewody w przedmiocie odwołania osoby ze stanowiska skarbnika gminy. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym.

W maju 2015 roku Rada Gminy powołała z dniem 1 czerwca 2015 roku nowego skarbnika gminy. Osoba ta zarejestrowała działalność gospodarką polegającą na prowadzeniu biura rachunkowego określając termin rozpoczęcia jej prowadzenia na dzień 1 października 2015 roku rozpoczęła działalność gospodarczą w postaci biura rachunkowego. Działalność ta z tym samym dniem została zawieszona.

Z uwagi na powyższe okoliczności w maju 2017 roku Wojewoda Zachodniopomorski wydał zarządzenie zastępcze w przedmiocie odwołania osoby ze stanowiska skarbnika gminy. Zdaniem organu nadzoru zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej nie wpływa na ocenę naruszenia przepisów ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. W jego ocenie „nie powoduje to zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przede wszystkim dlatego, że w okresie zawieszenia przedsiębiorca ma prawo i obowiązek wykonywać czynności określone w art. 14a ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.”. Zgodnie z tym przepisem w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca:

  1. ma prawo wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów;

  2. ma prawo przyjmować należności lub obowiązek regulować zobowiązania, powstałe przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej;

  3. ma prawo zbywać własne środki trwałe i wyposażenie;

  4. ma prawo albo obowiązek uczestniczyć w postępowaniach sądowych, postępowaniach podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością gospodarczą wykonywaną przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej;

  5. wykonuje wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa;

  6. ma prawo osiągać przychody finansowe, także z działalności prowadzonej przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej;

  7. może zostać poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców

wykonujących działalność gospodarczą.

W konsekwencji Wojewoda uznał, iż zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej nie jest równoznaczne z jej zakończeniem. To z kolei zdaniem Wojewody prowadzi do wniosku, iż osoba, która zawiesiła działalność gospodarczą, nadal ją prowadzi co jest sprzeczne z ustawą o graniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne i prowadzi do utraty zajmowanego stanowiska.

Powyższe zarządzenie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przez odwołaną skarbniczkę. Wskazała ona, iż jeszcze przed podjęciem uchwały o powołaniu jej na funkcję skarbnika złożyła wniosek o wpis Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej działalności gospodarczej, wskazując jako dzień jej rozpoczęcia 1 październik 2015 r. Następnie po rozmowie z Burmistrzem w sprawie objęcia stanowiska skarbnika gminy 11 maja 2015 r. złożyła wniosek do tej ewidencji o wpisanie zawieszenia działalności gospodarczej, także z dniem 1 października 2015 roku.

WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia  z 21 września 2017 r. (sygn. akt II SA/Sz 796/17) w całości uwzględnił skargę i stwierdził nieważność (sic!) zarządzenia zastępczego. W ocenie Sądu „skarżąca nie rozpoczęła prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż powstrzymała się od wykonywania działalności gospodarczej, którą miała rozpocząć w dniu 1 października 2015 r. albowiem z tym samym dniem tę działalność zawiesiła". Jednocześnie zdaniem Sądu I instancji Wojewoda „wszczynając procedurę odwołania skarżącej ze stanowiska skarbnika gminy R., nie poczynił żadnych ustaleń faktycznych zmierzających do wyjaśnienia, czy skarżąca naruszyła art. 4 pkt 6 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne i rzeczywiście prowadziła działalność gospodarczą oraz czy zawieszenie wykonywania tej działalności skutkowałoby możliwością wykonywania czynności w oparciu o art. 14a ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.”. Jednocześnie Sąd wskazał, że wobec nierozpoczęcia przez skarżącą działalności gospodarczej nie korzystała z przysługujących jej praw, jak też nie ciążyły na niej obowiązki wynikające z art. 14a ust. 4 przywoływanej powyżej ustawy albowiem brak było jakiejkolwiek działalności, do której te prawa i obowiązki można by odnieść.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Wojewoda zarzucając mu naruszenie:

  1. art. 4 pkt 6 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej nie jest tożsame z prowadzeniem działalności gospodarczej i nie narusza zakazu wyrażonego w powołanym przepisie,

  2. art. 98a ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym poprzez błędne uznanie, że Wojewoda powinien był poczynić dodatkowe ustalenia faktyczne zmierzające do wyjaśnienia, czy skarżąca faktycznie w okresie zawieszenia działalności gospodarczej wykonywała czynności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i tym samym naruszyła art. 4 pkt 6 ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne,

  3. art. 148 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia zastępczego, mimo że w powołanym przepisie mowa jest o uchyleniu aktu nadzoru.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 marca 2018 roku (sygn. II OSK 3186//17) rozpoznając sprawę w granicach podniesionych zarzutów kasacyjnych stwierdził wadliwość zaskarżonego wyroku i uchylił go. Jednocześnie dokonując oceny merytorycznej oceny zaskarżonego zarządzenia zastępczego uznał – podobnie jak Sąd I instancji - jego wadliwość i uchylił je w całości.

Przyczyną uchylenia zaskarżonego wyroku było naruszenie art. 148 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt.

Zdaniem NSA przepis ten – pomimo literalnego brzmienia – znajduje także zastosowanie w sytuacji zaskarżenia aktu nadzoru przez inny podmiot niż jednostka samorządu terytorialnego, z czym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Podstawą prawną dopuszczalności skargi skarżącej na akt nadzoru w przedmiotowej sprawie był art. 98a ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, w którym stanowi się, że w przypadku zarządzeń zastępczych art. 98 powołanej ustawy stosuje się odpowiednio, z tym że uprawniona do złożenia skargi jest również osoba, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy zarządzenie zastępcze. Z kolei art. 98 ustawy o samorządzie gminnym reguluje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego aktów nadzoru, przyznając legitymację do wniesienia takiej skargi gminie i związkowi międzygminnemu, a także w szczególnych okolicznościach radzie gminy.

Na podstawie ww. przepisów NSA przyjął, że w przypadku zarządzenia zastępczego osoba, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy zarządzenie zastępcze jest uprawniona do zaskarżenia tego aktu nadzoru tak jak jednostka samorządu terytorialnego.

Powyższa teza uzasadnia w ocenie NSA przyjęcie stanowiska, że art. 148 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku skargi wniesionej na zarządzenie zastępcze nie przez jednostkę samorządu terytorialnego, lecz przez osobę, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy zarządzenie zastępcze.

Zdaniem Sądu II instancji za taką wykładnią przemawia także brak innych przepisów, które wskazywałaby sposób rozstrzygnięcia w przypadku uwzględnienia skargi wniesionej na akt nadzoru nie przez jednostkę samorządu terytorialnego tylko przez uprawnioną osobę fizyczną.

W konsekwencji NSA uznał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu nadzoru, w sytuacji gdy p.p.s.a. przewiduje w tym zakresie uchylenie takiego aktu na skutek uwzględnienia skargi.

Jednocześnie NSA wskazał, iż „nie jest potrzebne stwierdzenie w takim przypadku nieważności aktu nadzoru. Z art. 98a ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym wynika bowiem, że do zarządzeń zastępczych stosuje się wszystkie przepisy art. 98 ustawy o samorządzie gminnym, a więc także te, które stanowią o tym, że zarządzenie zastępcze staje się prawomocne dopiero z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd (art. 98 ust. 5)”.

Odnosząc się do meritum przedmiotowej sprawy NSA wskazał, iż „w rozpoznawanej sprawie w istocie nie doszło do zawieszenia podjętej działalności, lecz planowana działalność gospodarcza nigdy nie została podjęta.”. W konsekwencji Sąd uznał, iż art. 14a ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej pozostaje bez znaczenia dla oceny przedmiotowej sytuacji.

Wyrok NSA jest prawomocny.

Maciej Kiełbus

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, Partner, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, w szczególności prawa samorządowego

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Więcej na ten temat przeczytasz w naszej publikacji
Komplet: Kodeks pracy 2021 + Dokumentacja kadrowa 2021
Komplet: Kodeks pracy 2021 + Dokumentacja kadrowa 2021
Tylko teraz
148,20 zł
228,00
Przejdź do sklepu
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    23 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zmiany w wynagrodzeniach pracowników samorządowych od 1 października 2021 r.

    Zmiany w wynagrodzeniach pracowników samorządowych – nowe stawki w kategoriach zaszeregowania. Zmiany wejdą w życie 1 października 2021 r.

    Dodatek wyjazdowy dla ratowników medycznych

    Dodatek wyjazdowy dla ratowników medycznych. W porozumieniu, które zawarliśmy z protestującymi, przywróciliśmy tzw. dodatek wyjazdowy – poinformował w środę wiceminister zdrowia Waldemar Kraska.

    Jaki VAT od umowy z biegłym sądowym zawartej przez gminę?

    Jako gmina chcemy powołać biegłego wpisanego na listę biegłych sądowych do wydania opinii. Czy czynności takiej osoby, która nie prowadzi działalności gospodarczej, stanowią działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, dlatego podlegają opodatkowaniu VAT?

    140 mln zł dla samorządów w związku z powrotem dzieci do szkół

    17 września 2021 r. Ministerstwo Finansów przekaże na rachunki JST ponad 140 mln zł z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Kiedy stosować oznaczenie TP w spółce będącej własnością gminy

    Nasza Spółka jest własnością Gminy w 100%. Zajmujemy się głównie dostawą wody i odbiorem ścieków. Forma prawna: Sp. z o.o. Od 01.07.2021 r. nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących dostaw towarów oraz świadczenia usług, gdy powiązanie wynika wyłącznie z powiązania z naszym właścicielem tj. Gminą (gdyż jest to jednostka samorządu terytorialnego). Nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących Burmistrza Gminy gdyż jest to powiązanie z jednostką samorządu terytorialnego. Natomiast uważamy, że mamy obowiązek oznaczenia „TP” nadal transakcji sprzedaży gdy nabywcą jest członek Zarządu Spółki, członek Rady Nadzorczej Spółki, prokurent Spółki, oraz członkowie rodzin ww. podmiotów (tj. w stosunku do małżonków oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia). Czy stanowisko naszej Spółki jest wg Państwa prawidłowe?

    Zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim

    Jak dokonać przesunięcia pracownika samorządowego na zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim?

    Polski Ład a finanse gmin - co się zmieni?

    Polski Ład a finanse gmin. 8 września Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o wsparciu jednostek samorządu terytorialnego (JST) w związku z Programem Polski Ład, przedłożony przez ministra finansów, funduszy i polityki regionalnej. Ministerstwo Finansów uważa, że zmiany, które wprowadzi Polski Ład przełożą się na sytuację finansową samorządów. Dlatego zostaną wprowadzone rozwiązania stabilizujące i wzmacniające finanse JST.

    Podwyżki dla funkcjonariuszy służb mundurowych 2022

    Podwyżki dla służb mundurowych 2022. Od 1 stycznia 2022 r. mają wzrosnąć wynagrodzenia funkcjonariuszy. O ile?

    Protest ratowników i środowisk medycznych

    Protest ratowników i środowisk medycznych. Czy będą podwyżki dla medyków?

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego - projekt zmian

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego. W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy mają w szczególności umożliwić zrekompensowanie gminom ubytku dochodów spowodowanego wdrożeniem zmian podatkowych (głównie w PIT) w ramach tzw. Polskiego Ładu. Co się zmieni w dochodach samorządowych?

    Ile jesteśmy winni instytucjom oświaty?

    Krajowy Rejestr Długów przeanalizował, ile jesteśmy winni instytucjom oświaty. Wśród dłużników oprócz studentów i absolwentów są też przedsiębiorcy.

    Projekt budżetu państwa na 2022 rok - dochody

    Dochody budżetu w 2022 r. wyniosą 475,6 mld zł i będą wyższe od przewidywanych dochodów uzyskanych w roku 2021 o 0,4 proc. W ujęciu realnym dochody budżetu spadną o 2,8 proc. – wynika z projektu ustawy budżetowej na 2022 r.

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów. Z wyliczeń Ministerstwa Finansów wynika, że zmiany podatkowe wprowadzane Polskim Ładem będą kosztować samorządy ok. 150 mld zł w ciągu 10 lat. Trwają prace nad rozwiązaniami legislacyjnymi, które mają te straty zrekompensować. Proponowane zmiany to gwarancja dochodów i subwencja rozwojowa dla aktywnych inwestycyjnie gmin. W efekcie dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST) mają być o ok. 10 proc. wyższe niż prognozowane. – Zarówno w trakcie pandemii, jak i obecnie samorządy bardzo dobrze poradziły sobie, jeżeli chodzi o stronę budżetową – mówi Sebastian Skuza, wiceminister finansów.

    Czy nauczyciele masowo uciekają na emerytury?

    Od czasów pandemii spada liczba nauczycieli odchodzących na emeryturę i świadczenia kompensacyjne. Tak wynika z danych ZUS.

    Rower publiczny jednak z odliczeniem VAT

    Prawo do odliczenia VAT od inwestycji w system rowerów publicznych od kilku lat było źródłem sporów pomiędzy gminami (miastami) a organami podatkowymi.

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej. Osoba została powołana na stanowisko dyrektora gminnej biblioteki. Zgodnie z ustawą o prowadzeniu i organizowaniu działalności kulturalnej wójt gminy wysłał prośbę do kilku stowarzyszeń o wydanie opinii. Jednak nie otrzymał informacji zwrotnej od żadnego stowarzyszenia. Czy w przypadku braku odpowiedzi ze strony stowarzyszenia można uznać, że opinia jest pozytywna?

    Przekształcenie zakładu komunalnego w spółkę - czy to przejęcie zakładu pracy

    Gminne jednostki organizacyjne realizujące zadania komunalne, każda w wąskim zakresie, z początkiem przyszłego roku mają zostać przekształcone w spółkę prawa handlowego. Dotychczasowi dyrektorzy przekształcanych zakładów komunalnych mają stać się kierownikami poszczególnych komórek organizacyjnych w nowo powołanej spółce gminnej.

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego za czas choroby i innych nieobecności w obliczeniach

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego. Jak obliczyć kwotę dodatku, jeżeli pracownik nie przepracował całego miesiąca z innego powodu niż choroba? Czy kwotę dodatku dzieli się przez liczbę dni w danym miesiącu, czy przez liczbę godzin do przepracowania w danym miesiącu? Czy dodatek powinien być wypłacony w całości, w sytuacji gdy pracownik przebywa część miesiąca na zwolnieniu lekarskim?

    Program "Centra opiekuńczo-mieszkalne" a rozliczenia VAT

    Program "Centra opiekuńczo-mieszkalne" a rozliczenia VAT. Czy gminy i powiaty, świadcząc usługi w ramach programu, działają w charakterze podatników VAT? Czy VAT związany z wydatkami na tworzenie i utrzymanie centrum jest kosztem kwalifikowalnym?

    Kiedy zamawiający może odstąpić od zawartej umowy w trybie zamówień publicznych

    Kiedy zamawiający może odstąpić od umowy w trybie zamówień publicznych? Czy gmina może wycofać się z umowy i czy potrzebna jest zgoda wykonawcy (w umowie nie było warunków odstąpienia)?

    Zmiany w klasyfikacji budżetowej - rozporządzenie z 26 lipca 2021 r.

    Klasyfikacja budżetowa. Ustawodawca przygotował obszerne zmiany w rozporządzeniu dotyczącym klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych, pojawiły się m.in. nowe paragrafy dla oświaty: 479 „Wynagrodzenia osobowe nauczycieli” oraz 480 „Dodatkowe wynagrodzenie roczne nauczycieli”. Zmiany co do zasady wejdą w życie 1 stycznia 2022 r., przy czym część zmian obowiązuje z mocą wsteczną od 1 stycznia 2021 r. Na jakie dokładnie zmiany muszą być przygotowane organy administracji samorządowej?

    Ile zarabiają parlamentarzyści w UE?

    Zarobki parlamentarzystów w UE - najwięcej zarabiają Włosi i Niemcy. Hiszpanie i Portugalczycy otrzymują aż 14 wypłat.

    Spłata zadłużenia gminy z rezerwy celowej

    Spłata zadłużenia gminy ze środków pochodzących z rezerwy celowej - czy jest możliwa?

    Podwyżki dla najwyższych urzędników państwowych 2021

    Podwyżki dla najwyższych urzędników państwowych od 1 sierpnia 2021 r. - premiera, marszałków Sejmu i Senatu, rządu, posłów, senatorów, rzeczników itd. Ile będą zarabiać?

    Reorganizacja struktury szkoły i związana z tym likwidacja stanowiska

    W związku z licznymi zmianami struktury pracy w szkole przewidujemy likwidację jednego stanowiska sprzątaczki oraz stanowiska referenta. Wszyscy pracownicy administracji i obsługi zatrudnieni są na czas nieokreślony. Jakie regulacje obowiązują szkołę przy wypowiadaniu takich umów?