Kategorie

Niewykorzystany urlop wypoczynkowy - skutki

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Niewykorzystany urlop wypoczynkowy - skutki/fot. Fotolia
Niewykorzystany urlop wypoczynkowy - skutki/fot. Fotolia
Pracodawca ma obowiązek udzielenia pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo. W przypadku niewykorzystania urlopu w tym czasie, staje się on urlopem zaległym. Jakie są skutki niewykorzystania urlopu w terminie? Czy zaległy urlop można zamienić na ekwiwalent?

Pracownik stale odkładający urlop na później może być zmuszony do jego wykorzystania w czasie narzuconym przez szefa. Albo w ogóle stracić do niego prawo

Czy pracodawca sam ustali termin urlopu

Pan Maciej planuje wyprawę turystyczną na antypody. Postanowił przez kilka lat nie brać urlopu wypoczynkowego, aby uzbierać odpowiednio długi czas wolny. Czy pracodawca może zmusić go, aby wykorzystał go wcześniej, nawet w niedogodnym dla niego terminie?

TAK

Generalnie pracownik powinien wykorzystać urlop w roku, w którym nabył do niego prawo, a pracodawca ma obowiązek w takim terminie go udzielić. Oczywiście zdarzają się sytuacje, w których musi być przesunięty na rok następny. Może to być wynikiem np. szczególnych potrzeb podwładnego lub pracodawcy, długiej nieobecności w pracy m.in. z powodu choroby lub korzystania z uprawnień rodzicielskich. Wszystkie te sytuacje wymienia kodeks pracy, ustalając przy tym ostateczny termin, w którym zaległy urlop wypoczynkowy musi być wykorzystany. Jest to 30 września kolejnego roku kalendarzowego.

Polecamy produkt: Kodeks pracy 2016 z komentarzem

Przepisy nie rozstrzygają jednak, co w sytuacji, gdy pracownik nie chce skorzystać z przysługującego mu wypoczynku. Dlatego jedni eksperci prawa pracy uznają, że jednostronne wyznaczenie terminu urlopu przez pracodawcę jest wtedy dopuszczalne. Zwłaszcza gdy wszelkie próby jego ustalenia w porozumieniu z pracownikiem są przez niego ignorowane. Inni taką możliwość wykluczają, uznając, że do urlopu zaległego należy stosować ogólną regułę udzielania wypoczynku, zgodnie z którą powinien być ustalany zawsze w porozumieniu z podwładnym. Sąd Najwyższy, jak się wydaje, opowiada się jednak za pierwszym z prezentowanych poglądów. Przypomniał, że zgodnie z art. 168 kp urlopu niewykorzystanego zgodnie z planem urlopów należy pracownikowi udzielić najpóźniej do końca pierwszego kwartału (obecnie do 30 września) następnego roku kalendarzowego. W takim przypadku, zdaniem SN, pracodawca nie ma obowiązku uzgadniania z pracownikiem terminu wykorzystania urlopu, lecz musi mu go udzielić w terminie określonym w powołanym przepisie. Podobnie SN orzekł z 25 stycznia 2005 r. uznając, że zastosowanie art. 168 k.p. nie jest zależne od zgody pracownika.

Z wyroków tych wynika więc, że w razie uchylania się pracownika od ustalenia terminu wykorzystania zaległego urlopu pracodawca sam może go ustalić (najlepiej aby zasady postępowania pracodawcy w takiej sytuacji były określone np. w regulaminie pracy). W efekcie pracownik może być zmuszony do wykorzystania go w terminie dla siebie niedogodnym.

Podstawa prawna

Art. 164–167, art. 168 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.).

Wyrok SN z 2 września 2003 r. (sygn. akt I PK 403/02, OSNAPiUS 2004 nr 18, poz. 310).

Wyrok SN z 25 stycznia 2005 r. (sygn. akt I PK 124/05, OSNAPiUS 2006 nr 23-24, poz. 354)

Czy zaległe wolne można zamienić na ekwiwalent

Pod koniec przyszłego roku zamierzam przejść na emeryturę – pisze pan Antoni. – W związku z tym postanowiłem nie wziąć urlopu w tym i przyszłym roku, aby na odejście dostać za niego ekwiwalent. Czy szef musi uszanować taką decyzję?

NIE

Pracodawca ma bowiem obowiązek udzielenia urlopu na bieżąco. Nie wolno mu pominąć w planie urlopów wypoczynku pracownika, i z góry zakładać, że przez dwa lata nie pójdzie on na urlop. Może się oczywiście zdarzyć, że z obiektywnych powodów nie wykorzysta on go w zaplanowanym terminie. Ale i w takiej sytuacji nie ma pewności, że uda mu się zamienić cały zaległy i bieżący urlop na ekwiwalent pieniężny. W okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracownik jest obowiązany wykorzystać przysługujący mu urlop, jeżeli w tym czasie pracodawca mu go udzieli. Od szefa zależy zatem, czy podwładny w okresie wypowiedzenia skorzysta z urlopu, czy na odejście dostanie ekwiwalent.

Wysłanie pracownika na przymusowy urlop możliwe jest jednak tylko w okresie wypowiedzenia (bez względu na to, która strona jest jego inicjatorem) i nie jest dopuszczalne w sytuacji, gdy do rozwiązania umowy o pracę dochodzi w innym trybie, np. na mocy porozumienia stron. Jeśli zatem pracownikowi uda się doprowadzić do rozwiązania umowy w tym trybie, pracodawca będzie musiał zapłacić mu za cały niewykorzystany urlop.

Podstawa prawna

Art. 1671, art.168 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.).

Zobacz serwis: Podatki

Czy jest możliwe, że wolne dni przepadną

Ze względu na długi czas przebywania na zwolnieniu lekarskim i inne usprawiedliwione nieobecności pani Urszula ma niewykorzystane urlopy z lat wcześniejszych. Teraz znów jest na zwolnieniu, a za pół roku rozpocznie urlop macierzyński. Czy może stracić prawo do urlopów za wcześniejsze lata?

TAK

Prawo do urlopu wypoczynkowego przedawnia się z upływem trzech lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym pracownik nabył prawo do niego lub najpóźniej od upływu terminu wykorzystania urlopu zaległego, jeżeli zostało ono przesunięte na następny rok z przyczyn leżących po stronie pracownika lub pracodawcy. Urlopu niewykorzystanego w danym roku należy pracownikowi udzielić najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego. Oznacza to, że urlop za 2013 r. przedawni się najpóźniej 30 września 2017 r., a np. za rok 2014 najpóźniej 30 września 2018 r.

Okres przebywania na zwolnieniu lekarskim lub na urlopie macierzyńskim i rodzicielskim nie mają wpływu na bieg przedawnienia roszczenia o urlop wypoczynkowy. Jeśli więc pracownica nie skorzysta z urlopu w odpowiednim czasie, może jej przepaść. Inaczej byłoby, gdyby była na urlopie wychowawczym. Wtedy bieg przedawnienia roszczenia o urlop wypoczynkowy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu.

Podstawa prawna

Art. 291 par. 1, art. 2931 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.).

Wyrok SN z 11 kwietnia 2001 r. (sygn. akt I PKN 367/2000, OSNP 2003/2/38).

Czy świadczenie urlopowe przejdzie na rok następny

Pan Łukasz pracuje w firmie, w której wypłacane jest tzw. świadczenie urlopowe, nie był na urlopie w ubiegłym roku. Teraz chciałby wziąć zarówno urlop zaległy, jak i bieżący. Czy dostanie takie świadczenie za dwa lata?

NIE

Świadczenie urlopowe przysługuje tylko raz w roku i pod warunkiem, że pracownik skorzysta z urlopu wypoczynkowego w wymiarze 14 kolejnych dni kalendarzowych. Nie chodzi tu jednak o wykorzystanie 14 kolejnych dni urlopu wypoczynkowego, ale o 14 kolejnych dni wypoczynku. Korzystanie z urlopu w danym roku w odpowiednim wymiarze jest więc warunkiem koniecznym. Nie ma znaczenia, czy podwładny korzysta z urlopu zaległego czy bieżącego. Natomiast osobie, która w danym roku nie była na urlopie, świadczenie takie nie przysługuje.

Pracownik w danym roku kalendarzowym mógłby otrzymać świadczenie urlopowe dwa razy tylko wtedy, gdy w trakcie roku po skorzystaniu z takiego uprawnienia u jednego pracodawcy zmienił pracę i trafił do nowej firmy, w której również spełnił warunki do jego otrzymania.

Podstawa prawna

Art. 3 ust. 2 i ust. 5 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 800).

Czy dni na żądanie muszę wykorzystać tym samym terminie

Pan Andrzej nie skorzystał w tym roku z przysługującego mu urlopu. Ostatnio uległ wypadkowi i nie będzie go w pracy do końca roku. Czy cały zaległy urlop będzie musiał wykorzystać do 30 września przyszłego roku?

NIE

Zgodnie ze stanowiskiem Głównego Inspektoratu Pracy urlop wypoczynkowy udzielany pracownikowi w terminie późniejszym niż rok kalendarzowy, w którym nabył do niego prawo, jest urlopem zaległym. Granicą czasową jego udzielenia jest koniec pierwszego kwartału (obecnie 30 września) następnego roku kalendarzowego, niezależnie od tego, czy przyczyny powodujące to przesunięcie leżą po stronie pracodawcy, czy pracownika.

Ten obowiązek nie dotyczy czterech dni urlopu na żądanie pracownika. Oznacza to, że do 30 września pracownicy mają obowiązek wykorzystać tylko zwykły urlop zaległy. Natomiast dni niewykorzystanego np. w 2016 r. urlopu na żądanie „przechodzą” na 2017 r., jako „normalny” urlop, ale pracodawca nie może domagać się wykorzystania ich do końca III kwartału 2017 r. W planie urlopów pracownik może więc wpisać dowolny termin ich wykorzystania i łączyć ten urlop z dniami zwykłego urlopu wypoczynkowego. ⒸⓅ

Podstawa prawna

Art. 168 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.).

Stanowisko Głównego Inspektoratu Pracy z 7 kwietnia 2008 r. w sprawie terminu udzielania pracownikom zaległego urlopu na żądanie (GPP-110-4560-170/08/pe).

Autor: Grzegorz Mitura

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    22 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zmiany w wynagrodzeniach pracowników samorządowych od 1 października 2021 r.

    Zmiany w wynagrodzeniach pracowników samorządowych – nowe stawki w kategoriach zaszeregowania. Zmiany wejdą w życie 1 października 2021 r.

    Dodatek wyjazdowy dla ratowników medycznych

    Dodatek wyjazdowy dla ratowników medycznych. W porozumieniu, które zawarliśmy z protestującymi, przywróciliśmy tzw. dodatek wyjazdowy – poinformował w środę wiceminister zdrowia Waldemar Kraska.

    Jaki VAT od umowy z biegłym sądowym zawartej przez gminę?

    Jako gmina chcemy powołać biegłego wpisanego na listę biegłych sądowych do wydania opinii. Czy czynności takiej osoby, która nie prowadzi działalności gospodarczej, stanowią działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, dlatego podlegają opodatkowaniu VAT?

    140 mln zł dla samorządów w związku z powrotem dzieci do szkół

    17 września 2021 r. Ministerstwo Finansów przekaże na rachunki JST ponad 140 mln zł z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Kiedy stosować oznaczenie TP w spółce będącej własnością gminy

    Nasza Spółka jest własnością Gminy w 100%. Zajmujemy się głównie dostawą wody i odbiorem ścieków. Forma prawna: Sp. z o.o. Od 01.07.2021 r. nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących dostaw towarów oraz świadczenia usług, gdy powiązanie wynika wyłącznie z powiązania z naszym właścicielem tj. Gminą (gdyż jest to jednostka samorządu terytorialnego). Nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących Burmistrza Gminy gdyż jest to powiązanie z jednostką samorządu terytorialnego. Natomiast uważamy, że mamy obowiązek oznaczenia „TP” nadal transakcji sprzedaży gdy nabywcą jest członek Zarządu Spółki, członek Rady Nadzorczej Spółki, prokurent Spółki, oraz członkowie rodzin ww. podmiotów (tj. w stosunku do małżonków oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia). Czy stanowisko naszej Spółki jest wg Państwa prawidłowe?

    Zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim

    Jak dokonać przesunięcia pracownika samorządowego na zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim?

    Polski Ład a finanse gmin - co się zmieni?

    Polski Ład a finanse gmin. 8 września Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o wsparciu jednostek samorządu terytorialnego (JST) w związku z Programem Polski Ład, przedłożony przez ministra finansów, funduszy i polityki regionalnej. Ministerstwo Finansów uważa, że zmiany, które wprowadzi Polski Ład przełożą się na sytuację finansową samorządów. Dlatego zostaną wprowadzone rozwiązania stabilizujące i wzmacniające finanse JST.

    Podwyżki dla funkcjonariuszy służb mundurowych 2022

    Podwyżki dla służb mundurowych 2022. Od 1 stycznia 2022 r. mają wzrosnąć wynagrodzenia funkcjonariuszy. O ile?

    Protest ratowników i środowisk medycznych

    Protest ratowników i środowisk medycznych. Czy będą podwyżki dla medyków?

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego - projekt zmian

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego. W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy mają w szczególności umożliwić zrekompensowanie gminom ubytku dochodów spowodowanego wdrożeniem zmian podatkowych (głównie w PIT) w ramach tzw. Polskiego Ładu. Co się zmieni w dochodach samorządowych?

    Ile jesteśmy winni instytucjom oświaty?

    Krajowy Rejestr Długów przeanalizował, ile jesteśmy winni instytucjom oświaty. Wśród dłużników oprócz studentów i absolwentów są też przedsiębiorcy.

    Projekt budżetu państwa na 2022 rok - dochody

    Dochody budżetu w 2022 r. wyniosą 475,6 mld zł i będą wyższe od przewidywanych dochodów uzyskanych w roku 2021 o 0,4 proc. W ujęciu realnym dochody budżetu spadną o 2,8 proc. – wynika z projektu ustawy budżetowej na 2022 r.

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów. Z wyliczeń Ministerstwa Finansów wynika, że zmiany podatkowe wprowadzane Polskim Ładem będą kosztować samorządy ok. 150 mld zł w ciągu 10 lat. Trwają prace nad rozwiązaniami legislacyjnymi, które mają te straty zrekompensować. Proponowane zmiany to gwarancja dochodów i subwencja rozwojowa dla aktywnych inwestycyjnie gmin. W efekcie dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST) mają być o ok. 10 proc. wyższe niż prognozowane. – Zarówno w trakcie pandemii, jak i obecnie samorządy bardzo dobrze poradziły sobie, jeżeli chodzi o stronę budżetową – mówi Sebastian Skuza, wiceminister finansów.

    Czy nauczyciele masowo uciekają na emerytury?

    Od czasów pandemii spada liczba nauczycieli odchodzących na emeryturę i świadczenia kompensacyjne. Tak wynika z danych ZUS.

    Rower publiczny jednak z odliczeniem VAT

    Prawo do odliczenia VAT od inwestycji w system rowerów publicznych od kilku lat było źródłem sporów pomiędzy gminami (miastami) a organami podatkowymi.

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej. Osoba została powołana na stanowisko dyrektora gminnej biblioteki. Zgodnie z ustawą o prowadzeniu i organizowaniu działalności kulturalnej wójt gminy wysłał prośbę do kilku stowarzyszeń o wydanie opinii. Jednak nie otrzymał informacji zwrotnej od żadnego stowarzyszenia. Czy w przypadku braku odpowiedzi ze strony stowarzyszenia można uznać, że opinia jest pozytywna?

    Przekształcenie zakładu komunalnego w spółkę - czy to przejęcie zakładu pracy

    Gminne jednostki organizacyjne realizujące zadania komunalne, każda w wąskim zakresie, z początkiem przyszłego roku mają zostać przekształcone w spółkę prawa handlowego. Dotychczasowi dyrektorzy przekształcanych zakładów komunalnych mają stać się kierownikami poszczególnych komórek organizacyjnych w nowo powołanej spółce gminnej.

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego za czas choroby i innych nieobecności w obliczeniach

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego. Jak obliczyć kwotę dodatku, jeżeli pracownik nie przepracował całego miesiąca z innego powodu niż choroba? Czy kwotę dodatku dzieli się przez liczbę dni w danym miesiącu, czy przez liczbę godzin do przepracowania w danym miesiącu? Czy dodatek powinien być wypłacony w całości, w sytuacji gdy pracownik przebywa część miesiąca na zwolnieniu lekarskim?

    Program "Centra opiekuńczo-mieszkalne" a rozliczenia VAT

    Program "Centra opiekuńczo-mieszkalne" a rozliczenia VAT. Czy gminy i powiaty, świadcząc usługi w ramach programu, działają w charakterze podatników VAT? Czy VAT związany z wydatkami na tworzenie i utrzymanie centrum jest kosztem kwalifikowalnym?

    Kiedy zamawiający może odstąpić od zawartej umowy w trybie zamówień publicznych

    Kiedy zamawiający może odstąpić od umowy w trybie zamówień publicznych? Czy gmina może wycofać się z umowy i czy potrzebna jest zgoda wykonawcy (w umowie nie było warunków odstąpienia)?

    Zmiany w klasyfikacji budżetowej - rozporządzenie z 26 lipca 2021 r.

    Klasyfikacja budżetowa. Ustawodawca przygotował obszerne zmiany w rozporządzeniu dotyczącym klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych, pojawiły się m.in. nowe paragrafy dla oświaty: 479 „Wynagrodzenia osobowe nauczycieli” oraz 480 „Dodatkowe wynagrodzenie roczne nauczycieli”. Zmiany co do zasady wejdą w życie 1 stycznia 2022 r., przy czym część zmian obowiązuje z mocą wsteczną od 1 stycznia 2021 r. Na jakie dokładnie zmiany muszą być przygotowane organy administracji samorządowej?

    Ile zarabiają parlamentarzyści w UE?

    Zarobki parlamentarzystów w UE - najwięcej zarabiają Włosi i Niemcy. Hiszpanie i Portugalczycy otrzymują aż 14 wypłat.

    Spłata zadłużenia gminy z rezerwy celowej

    Spłata zadłużenia gminy ze środków pochodzących z rezerwy celowej - czy jest możliwa?

    Podwyżki dla najwyższych urzędników państwowych 2021

    Podwyżki dla najwyższych urzędników państwowych od 1 sierpnia 2021 r. - premiera, marszałków Sejmu i Senatu, rządu, posłów, senatorów, rzeczników itd. Ile będą zarabiać?

    Reorganizacja struktury szkoły i związana z tym likwidacja stanowiska

    W związku z licznymi zmianami struktury pracy w szkole przewidujemy likwidację jednego stanowiska sprzątaczki oraz stanowiska referenta. Wszyscy pracownicy administracji i obsługi zatrudnieni są na czas nieokreślony. Jakie regulacje obowiązują szkołę przy wypowiadaniu takich umów?