Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kiedy pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie mimo niewykonywania pracy

Rafał Krawczyk
inforCMS
Przepisy prawa pracy przewidują sytuacje, gdy za czas nieświadczenia pracy pracownik otrzyma wynagrodzenie, np. za urlop wypoczynkowy czy opiekę nad dzieckiem.

Czy opieka nad dzieckiem jest płatna

Pracownica poinformowała pracodawcę, że przez dwa dni będzie sprawować opiekę nad 10-letnim synem. Podczas wypłaty wynagrodzenia okazało się, że pracodawca potrącił pracownicy wynagrodzenie za dwa dni robocze. Czy może ona skutecznie domagać się wypłaty potrąconego wynagrodzenia?

TAK

Pracownik ma prawo do zwolnienia od pracy w związku z wychowywaniem przez niego dziecka. Przysługuje ono w wymiarze dwóch dni w każdym roku kalendarzowych z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Warunkiem skorzystania z tego uprawnienia jest to, aby dziecko było wychowywane przez pracownika oraz miało nie więcej niż 14 lat. Przysługuje ono nie tylko rodzicom dziecka, ale także jego opiekunom. Jednak może z niego skorzystać tylko jeden rodzic lub opiekun dziecka. Dwa dni płatnego zwolnienia przysługuje niezależnie od liczby dzieci pozostających na wychowaniu.

Podstawa prawna

• Art. 188, art. 1891 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Czy po przywróceniu przysługuje pensja

Pracodawca podał nieprawdziwą przyczynę rozwiązania umowy o pracę. W tej sytuacji pracownik wniósł pozew do sądu, w którym domagał się przywrócenia do pracy. Sąd podzielił jego stanowisko, wówczas pracownik złożył przeciwko pracodawcy kolejny pozew, w którym żądał wypłaty przez pracodawcę wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, argumentując to tym, iż pracownik w okresie po rozwiązaniu stosunku pracy otrzymywał wynagrodzenie na podstawie umów cywilnoprawnych i krótkoterminowej umowy o pracę zawartej z innym pracodawcą. Czy sąd uwzględni powództwo?

TAK

Pracownik, któremu bezprawnie wypowiedziano umowę bądź z naruszeniem przepisów prawa rozwiązano umowę bez wypowiedzenia, ma prawo żądać wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Wynagrodzenie to przysługuje zatem za pracę, której pracownik faktycznie nie wykonywał. Podstawową przesłanką jego zasądzenia jest przywrócenie do pracy. Kolejną przesłanką konieczną do zasądzenia wynagrodzenia jest to, aby pracownik przywrócony do pracy pozostawał bez pracy w okresie pomiędzy bezprawnym rozwiązaniem umowy a ponownym podjęciem pracy u dotychczasowego pracodawcy.

W orzecznictwie reprezentowany jest pogląd, iż przez pozostawanie bez pracy należy rozumieć pozostawanie bez pracy u pracodawcy, którego dotyczy wyrok przywracający do pracy. Pracownik, który po niesłusznym zwolnieniu domaga się wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, może natomiast pracować w innej firmie, nie powoduje to bowiem utraty prawa do zaległej pensji. (por. wyrok SN z 27 lutego 2007 r., II PK 211/06, Monitor Prawa Pracy 2007/8/392).

Na prawo do wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy nie ma wpływu wynagrodzenie otrzymywane z umów o charakterze cywilnoprawnym uzyskiwane w okresie pozostawania przez pracownika bez pracy. Pracownik ma prawo żądać wynagrodzenia za okres faktycznego pozostawania bez pracy, jednak nie więcej niż za okres dwóch miesięcy, gdy okres wypowiedzenia był krótszy od trzech miesięcy i nie więcej niż za jeden miesiąc, gdy okres wypowiedzenia wynosił trzy miesiące. Pracownikom, z którymi rozwiązano umowę bez wypowiedzenia, wynagrodzenie przysługuje nie mniej niż za okres jednego miesiąca i nie więcej niż za trzy miesiące. Limity należnego wynagrodzenia nie dotyczą pracowników podlegających szczególnej ochronie (np. kobiet w ciąży). W tym przypadku wynagrodzenie przysługuje za cały czas pozostawania bez pracy.

Warto podkreślić, że warunkiem otrzymania przez pracownika wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy po przywróceniu do pracy jest zgłoszenie przez niego gotowości jej podjęcia.

Podstawa prawna

• Art. 47, art. 57 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Czy udział w konsultacjach jest bezpłatny

Pracodawca wezwał wszystkich pracowników na konsultacje związane z bezpieczeństwem i higieną pracy. Miały one dotyczyć przydzielania pracownikom środków ochrony indywidualnej, odzieży i obuwia roboczego, oraz szkolenia pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Konsultacje trwały przez cztery godziny. W tym czasie pracownicy nie wykonywali pracy. Czy pracodawca może zmniejszyć wynagrodzenie za czas nieprzepracowany przez pracowników?

NIE

Pracodawca konsultuje z pracownikami lub ich przedstawicielami wszystkie działania związane z bezpieczeństwem i higieną pracy. W czasie ich trwania pracownicy lub ich przedstawiciele mogą przedstawiać pracodawcy wnioski w sprawie eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zawodowych. Pracodawca ma obowiązek zapewnienia odpowiednich warunków do przeprowadzenia konsultacji. Powinny odbywać się one w godzinach pracy. W tym czasie pracownicy faktycznie nie wykonują pracy, jednak kodeks pracy zapewnia im prawo do wynagrodzenia za czas, który spędzili oni na konsultacjach. Pracodawca nie ma zatem możliwości zmniejszenia pracownikom wynagrodzenia z tego tytułu.

Podobne rozwiązanie zastosowano do pracowników biorących udział w pracach komisji BHP. Pracodawcy, którzy zatrudniają powyżej 250 pracowników mają obowiązek powołać komisję BHP jako organ doradczy i opiniodawczy. Posiedzenia komisji BHP odbywają się w godzinach pracy, nie rzadziej niż raz na kwartał. Jeżeli pracownik uczestniczy w jej posiedzeniu, wówczas zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Pracownicy mogą także brać udział w pracach komisji pojednawczej, której zadaniem jest ugodowe załatwianie sporów pomiędzy pracownikami a pracodawcą. Jest to funkcja społeczna. Jednak również w tym przypadku posiedzenia komisji mogą odbywać się w czasie pracy, dlatego pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas nieprzepracowany podczas jej posiedzeń.

Podstawa prawna

• Art. 23711a par. 3, art. 23713 par. 2, art. 257 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Czy można nie wypłacić pensji za urlop

Pracownik podpisał z pracodawcą umowę o pracę, w której ustalono, że pracodawca nie będzie wypłacał pracownikowi wynagrodzenia za czas przysługującego mu urlopu wypoczynkowego. W trakcie zatrudnienia pracodawca zgodnie z umową nie płacił pracownikowi pensji za czas urlopu. Po rozwiązaniu stosunku pracy pracownik wystąpił do sądu o zasądzenie wynagrodzenia za czas urlopu. Czy pracodawca może w trakcie procesu powoływać się na treść umowy o pracę?

NIE

Jedną z podstawowych gwarancji wykorzystania urlopu wypoczynkowego przez pracownika jest zapewnienie mu wypłaty wynagrodzenia za czas urlopu. Pracodawca zatem jest zobowiązany wypłacić pracownikowi pensję, jaką by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Aby zapewnić możliwie pełną realizację tej zasady, przepisy kodeksu pracy przewidują, iż zmienne składniki wynagrodzenia mogą być obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia pracownika z okresu trzech miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu. W przypadkach znacznego wahania wysokości wynagrodzenia okres ten może być przedłużony do 12 miesięcy.

Uprawnienie pracownika do wynagrodzenia za okres urlopu ma charakter bezwzględnie obowiązujący, podobnie jak samo prawo do urlopu wypoczynkowego. Oznacza to, iż zapisy umowy o pracę nie mogą być w tym zakresie mniej korzystne niż przepisy prawa pracy. Jeżeli umowa o pracę przewiduje, że wynagrodzenie za czas urlopu nie będzie wypłacane pracownikowi przez pracodawcę, wówczas jest ona w tej części nieważna. W takim przypadku stosunek pracy jest regulowany przez przepisy kodeksu pracy.

Podstawa prawna

• Art. 84, art. 152, art. 172 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Czy za przestój należy wypłacić wynagrodzenie

Pracownicy warsztatu samochodowego przyszli do pracy. Nie mogli jednak jej rozpocząć, ponieważ pracodawca zgubił klucz od warsztatu. Przestój trwał przez cały dzień. Czy pracodawca musi wypłacić pracownikom wynagrodzenie za czas kiedy nie wykonywali oni pracy z jego winy?

TAK

Przepisy prawa pracy chronią przed utratą wynagrodzenia pracowników, którzy nie mogli wykonywać pracy. Pracownik może w takiej sytuacji otrzymać wynagrodzenie po łącznym spełnieniu kilku warunków. Po pierwsze, niewykonywanie pracy musi nastąpić z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, np. niedostarczenie przez niego surowców, materiałów potrzebnych do wykonania produktów. Przestój nie może wynikać zatem z winy pracownika.

Drugim warunkiem wypłaty wynagrodzenia jest gotowość pracownika do wykonywania pracy. Oznacza to, że pracownik powinien pozostawać do dyspozycji pracodawcy w miejscu wykonywania pracy lub w innym umówionym miejscu. Wynagrodzenie za czas przestoju przysługuje w wysokości wynikającej z osobistego zaszeregowania pracownika, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60 proc. wynagrodzenia. W każdym przypadku wynagrodzenie to nie może być jednak niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów. Odmienne uregulowania dotyczą pracowników zatrudnionych przy pracach uzależnionych od warunków atmosferycznych. Za czas przestoju spowodowanego warunkami atmosferycznymi przysługuje im wynagrodzenie tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią.

Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego postanowienie umowy o pracę, które wyłączałoby uprawnienie pracownika do wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, jest nieważne (por. uchwała SN z 18 października1977 r., I PZP 23/77, OSNC 1978/4/67).

Pracownik musi mieć jednak świadomość tego, iż pracodawca może na czas przestoju powierzyć mu inną odpowiednią pracę, za której wykonanie przysługuje wynagrodzenie przewidziane za tę pracę, nie niższe jednak od wynagrodzenia opisanego powyżej. Może to być również praca innego rodzaju niż umówiona. Powinna być jednak zgodna z kwalifikacjami posiadanymi przez pracownika.

Podstawa prawna

• Art. 81 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

RAFAŁ KRAWCZYK

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

 

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Kiedy korekta w rachunkowości budżetowej?
    PYTANIE - W 2015 roku sporządzono aneks do umowy (chodzi o umowę na usługę), w którym wskazany został obowiązek waloryzacji, ale nie był on realizowany z powodu przeoczenia. Na jaki okres wstecz powinniśmy dokonać korekt i w jaki sposób (czy powinniśmy wystawić 12 korekt na każdy rok począwszy od roku 2016, kiedy ten obowiązek powinien być realizowany czy w inny sposób) i do jakiego okresu zaliczyć przychody z tego tytułu?
    Czy wydatki na środki trwałe, które podlegają jednorazowemu spisaniu w koszty, to inwestycja – odpowiedź MF na interpelację poselską
    Stanowisko MF: „wydatki na środki trwałe, które podlegają jednorazowemu spisaniu w koszty (w rozumieniu prawa bilansowego) nie są inwestycją.”
    W jaki sposób zaksięgować przypis dofinansowania na dziecko w żłobku?
    PYTANIE: W związku z otrzymaną informacją z ZUS obniżymy opłatę stałą za pobyt dzieci w żłobku, które otrzymały dofinansowanie. Środki za maj ZUS przeleje do dnia 20 czerwca na rachunek gminy, a gmina je nam przekaże. Po dokonaniu rozliczenia w księgach rachunkowych powinniśmy oddać środki do gminy jako dochody budżetowe W jaki sposób zaksięgować przypis dofinansowania: na dziecko czy na ZUS? Rozliczenie ma być z ZUS-em czy z gminą?
    Szkolenia online: Akademia budżetowa
    Zapraszamy na szkolenia online z cyklu "Akademia budżetowa", na których przybliżone zostaną najważniejsze zagadnienia z zakresu rachunkowości oraz sprawozdawczości obowiązujące i planowane od 2023 r. Szkolenia odbędą się w miesiącach wrzesień-grudzień 2022 r. Zapisz się już dziś!
    Grupa VAT w samorządzie terytorialnym - korzyści i zagrożenia
    Przepisy unijne umożliwiają państwom członkowskim wprowadzenie pewnych fakultatywnych regulacji prawnych, odnoszących się do definiowania podatników. W Polsce do tej pory w zasadzie ustawodawca z tego nie korzystał. Dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej zezwala państwom członkowskim na wprowadzenie (pod warunkiem konsultacji z Komitetem ds. Podatku od Wartości Dodanej) w poszczególnych państwach członkowskich tzw. grup podatkowych.
    Czy gmina może umorzyć opłaty za odbiór śmieci mieszkańcom pomagającym uchodźcom?
    W gminach stosujących metodę naliczania opłaty śmieciowej od liczby osób zamieszkujących nieruchomość pojawia się następujący problem. Udzielenie zakwaterowania uchodźcom zwiększa wartość opłat za zagospodarowanie odpadami komunalnymi. Czy gmina może umorzyć osobom pomagającym uciekinierom te opłaty?
    Czy gmina może zwolnić z podatku od nieruchomości budynki zamieszkałe przez uchodźców?
    Odpowiedzi na to pytanie udzieliła RIO w Kielcach (znak WI.54.19.2022)
    MF: Jak wykazać w Rb-27S wpłaty na przełomie dwóch miesięcy albo lat?
    Oprócz dochodów wykonanych na podstawie ewidencji analitycznej do rachunku bieżącego należy też doliczyć „środki w drodze” – tłumaczy MF odpowiadając na wątpliwości dotyczące wykazywania w sprawozdaniach dochodów zaksięgowanych na przełomie miesięcy lub roku.
    Czy wyjazd studyjny nauczyciela można pokryć z doskonalenia nauczycieli
    Czy wyjazd studyjny nauczyciela do Brukseli, który jest realizacją wygranej nagrody głównej w konkursie "Cześć Europo", można pokryć z doskonalenia nauczycieli z § 442?
    Ewidencja księgowa środków pochodzących z dotacji
    Jak prawidłowo zaksięgować wpływ środków z dotacji (np. na aktualizację stałego rejestru wyborców, na zwrot akcyzy), jeżeli jest jedno konto bankowe dla urzędu i organu?
    „Aktywna tablica”: 70 mln zł dla szkół. [Wnioski do 15 i 31 maja 2022 r.]
    Szkoły podstawowe, ponadpodstawowe oraz placówki kształcące uczniów ze specjalnymi potrzebami mogą wnioskować o dofinansowanie na zakup pomocy dydaktycznych w ramach programu „Aktywna tablica”.
    MF: Jak gminy powinny rozliczać środki z Funduszu Pomocy na zadania oświatowe
    Ministerstwo Finansów we współpracy z Ministerstwem Edukacji i Nauki przygotowało wyjaśnienia dotyczące środków z Funduszu Pomocy dla jednostek samorządu terytorialnego na dodatkowe zadania oświatowe.
    Deficyt w 2022 r. zwiększony z 1,8% na 4,3%. Jak sfinansować ten dług?
    Soboń: deficyt sektora wyniesie 4,3 proc. PKB.
    Ewidencja obciążenia pracownika za prywatne rozmowy telefoniczne
    Jak ująć notę księgową wystawioną pracownikowi za prywatne rozmowy telefoniczne?
    Kiedy można pozbawić nauczyciela dodatku za prowadzenie zajęć w warunkach trudnych lub uciążliwych
    Nie można pozbawić nauczyciela dodatku za warunki pracy, gdy w zdalny lub inny przyjęty sposób zrealizował zajęcia w warunkach trudnych lub uciążliwych. Prawo do tego świadczenia potwierdza Regionalna Izba Obrachunkowa w Olsztynie.
    Jaka stawka ryczałtu dla usługi opieki nad osobami starszymi
    Jaką stawką ryczałtu objęta jest usługa opieki nad osobami starszymi, bez zakwaterowania, świadczona przez jednoosobową działalność PKWIu 88.10.12, świadczona w domach?
    Jaka klasyfikacja budżetowa wydatków na podpis elektroniczny
    Jednostka sektora finansów publicznych prowadzi pełną księgowość. W zeszłym roku odnowiła pracownikowi podpis kwalifikowany (faktura została wystawiona na firmę) za okres od maja 2021 r. do kwietnia 2022 r. kwota faktury rozliczana jest w czasie poprzez konto „Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów”. Pracownik rozwiązał umowę o pracę z końcem stycznia 2022 r. Czy kwotę faktury za okres od lutego do kwietnia 2022 r. można zaksięgować w koszty rodzajowe, czy jednak należy tą kwotę przeksięgować na pozostałe koszty operacyjne?
    Czy przysługuje ekwiwalent za udział w działaniach ratowniczych dla kierowcy-konserwatora OSP
    Czy za udział w działaniach ratowniczych, strażakom ratownikom OSP zatrudnionym jako kierowca-konserwator samochodu strażackiego w urzędzie gminy na umowie o pracę lub umowie zlecenia należy wypłacić ekwiwalent pieniężny niezależnie od wynagrodzenia?
    Kiedy wójt nie musi ujawniać wysokości nagród pracowników urzędu?
    Instytucje samorządowe wciąż otrzymują wnioski o ujawnienie informacji publicznej o wysokości nagród wypłaconych poszczególnym pracownikom samorządowym.
    RIO: gmina może zwolnić z podatku nieruchomości zajmowane przez uchodźców
    Czy rada miejska może zwolnić z podatku od nieruchomości budynki lub ich części, zajęte na zakwaterowanie ludności uchodźczej z terenu objętego konfliktem zbrojnym, która znalazła się na terytorium Rzeczpospolitej od 24 lutego 2022 roku?
    MF: dochody JST z PIT w I kw. wyższe o 573 mln zł
    Dochody samorządów z PIT po I kwartale 2022 roku, w wyniku wprowadzenia gwarantowanego mechanizmu równych miesięcznych rat, były o około 573 mln zł większe niż gdyby obowiązywał system poprzedni – poinformowało Ministerstwo Finansów.
    Nadodrzański Oddział Straży Granicznej prowadzi nabór
    Nadodrzański Oddział Straży Granicznej prowadzi ciągły nabór do służby w Straży Granicznej. W 2022 r. przyjął 20 nowych funkcjonariuszy, a na kolejnych chętnych czeka jeszcze w tym roku 50 etatów – poinformowała rzeczniczka Nadodrzańskiego Oddziału SG Joanna Konieczniak.
    Narzucenie pracownikom zaległych urlopów wypoczynkowych
    Urlopy wypoczynkowe powinny być co do zasady wykorzystywane w roku, w którym przysługują. Tak się jednak nie zawsze dzieje z wielu powodów - przerwania urlopu, przesunięcia terminu wypoczynku, czy po prostu niewnioskowania o cały urlopu - i część pracowników pozostaje z końcem roku z większą lub mniejszą częścią niewykorzystanego wypoczynku. Powstaje tzw. urlop zaległy, którego udzielenie rządzi się swoimi prawami - termin urlopu nie musi być uzgadniany z pracownikiem, zaś wypoczynek z poprzedniego roku powinien zostać udzielony co do zasady do końca września.
    Dofinansowanie z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych a VAT
    Gminy i powiaty, w celu przeciwdziałania skutkom społeczno-gospodarczym pandemii, mogły i dalej mogą ubiegać się o dofinansowanie projektów inwestycyjnych ze środków Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych (dalej: RFIL). Ze środków RFIL mogą zostać dofinansowane w szczególności inwestycje dotyczące budowy lub przebudowy infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, dróg, chodników, obiektów sportowych, świetlic, bibliotek itp.
    Odsetki od nieterminowych wpłat za posiłki w przedszkolu
    Kiedy i w jakiej wysokości powinno naliczać się odsetki od nieterminowych wpłat za pobyt w przedszkolu oraz za żywienie?