Kategorie

Definicja samotnego rodzica - kontrowersyjny wyrok WSA w Krakowie

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Definicja samotnego rodzica - kontrowersyjny wyrok WSA w Krakowie./ fot. Fotolia
Definicja samotnego rodzica - kontrowersyjny wyrok WSA w Krakowie./ fot. Fotolia
Gminy są zaskoczone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W wyroku WSA uznał, że rodzic dziecka zawierający związek małżeński z nowym partnerem nie traci statusu samotnego rodzica.

Sąd orzekł, że prawo do świadczenia wychowawczego powinno być ustalone na podstawie dochodów matki i dziecka, ale nie męża. Gminy są zaskoczone tym rozstrzygnięciem

Dziecko w rodzinie powstałej w wyniku zawarcia związku małżeńskiego rodzica z nowym partnerem nie traci statusu osoby samotnie wychowywanej. Taką wykładnię przepisów przedstawił Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Krakowie, który rozpatrywał sprawę dotyczącą świadczenia wychowawczego (Rodzina 500+). Wśród samorządów budzi to zastrzeżenia i kontrowersje, bo jest sprzeczne z definicją samotnego rodzica, którym nie jest osoba mająca małżonka.

Problematyczny dodatek

Reklama

Rozstrzygnięcie, które zapadło przed WSA, dotyczyło uprawnień do 500 zł na pierwsze dziecko w rodzinie, gdzie obowiązuje kryterium dochodowe. Wniosek o jego przyznanie złożyła matka, która przysposobiła syna swojej pozbawionej praw rodzicielskich córki (jego ojciec zmarł). Gmina wydała jednak decyzję odmawiającą wsparcia ze względu na to, że dochód uzyskany przez matkę, jej męża oraz dziecko, mające prawo do renty rodzinnej, przekracza kryterium pozwalające na uzyskanie 500 zł. Skarżąca nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem, wskazując, że powinna być traktowana jako osoba samotnie wychowująca dziecko, bo jej mąż nie jest ani rodzicem, ani nie adoptował jej syna. Jego dochody nie powinny więc być uwzględniane do kryterium.

Samorządowe kolegium odwoławcze (SKO) utrzymało w mocy decyzję gminy. Podkreśliło, że matka nie może być uznana za samotnego rodzica, gdyż nie spełnia definicji takiej osoby, która jest zawarta w art. 2 pkt 13 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. poz. 195 ze zm.). Zgodnie z nią samotnym rodzicem jest panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji lub rozwiedziona, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.

Zobacz również: ZUS

Po tej decyzji matka złożyła skargę do WSA w Krakowie. Jej pełnomocnik powoływał się na orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach dotyczących dodatku do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, przysługującego na podstawie ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.). W jej art. 3 pkt 17a określona jest taka sama definicja osoby samotnie wychowującej dziecko, a sądy od kilku lat interpretują ją – na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 czerwca 2008 r. (sygn. akt P 18/06) – w ten sposób, że dziecko wychowujące się w tzw. rodzinie rekonstruowanej nie traci statusu wychowywanego samotnie. Dla takiej oceny nie ma znaczenia fakt, że rodzic ubiegający się o świadczenie pozostaje w związku z osobą niebędącą biologicznym ojcem dziecka. To zaś oznacza, że za osobę samotnie wychowującą potomka należy uznać taką, która zajmuje się nim bez udziału drugiego z rodziców. W konsekwencji sądy zobowiązują gminy, które odmawiają dodatku z tytułu samotności małżonkom, aby im go wypłacały.

Wątpliwa analogia

Reklama

SKO, które podtrzymało swoje argumenty, chciało oddalenia skargi, ale WSA uznał, że zasługiwała ona na uwzględnienie. W związku z tym uchylił zarówno decyzję kolegium, jak i tę wydaną wcześniej przez gminę. Wprawdzie przyznał, że matka literalnie jako mężatka nie spełnia kryteriów definicji zawartej w art. 2 pkt 13 ustawy z 11 lutego 2016 r., ale w jej przypadku słuszne jest stosowanie prokonstytucyjnej wykładni przepisów wynikającej z wyroku TK. Zdaniem WSA jest to uzasadnione właśnie ze względu na analogiczną do tej z ustawy o świadczeniach rodzinnych definicję samotnego rodzica przyjętą na potrzeby przyznawania 500 zł na dziecko. Dodał, że celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokajaniem jego potrzeb. To więc małoletni, a nie jego rodzic, jest faktycznym beneficjentem otrzymywanego wsparcia. Dlatego sąd orzekł, że w ponownym postępowaniu organy powinny przeliczyć dochód rodziny skarżącej, przyjmując, że jest dwuosobowa.

– To dyskusyjny wyrok, bo przepisy są w tej kwestii jednoznaczne i wyraźnie określają, kto jest samotnym rodzicem, a kto nim nie jest – twierdzi Bogumiła Podgórska, kierownik działu świadczeń rodzinnych MOPS w Katowicach.

Piotr Spiżewski, kierownik działu świadczeń rodzinnych MOPS w Puławach, dodaje, że przywoływany wyrok TK odnosił się wprawdzie do definicji samotnego rodzica z ustawy o świadczeniach rodzinnych, ale w odniesieniu do zaliczki alimentacyjnej. To była zaś forma wsparcia dla osób, które nie mogą wyegzekwować należnych alimentów na dziecko, a więc o zupełnie innej funkcji niż dodatek dla samotnego rodzica i środki z programu 500+.

– Co istotne, orzecznictwo WSA w odniesieniu do dodatku do zasiłku dla samotnego rodzica nie kwestionowało tego, że mąż należy do składu rodziny. Natomiast w tym przypadku sąd poszedł o krok dalej, bo zobligował do uznania, że rodzina jest dwuosobowa, choć stan prawny jest inny – podkreśla.

Z kolei Eliza Dygas, kierownik działu świadczeń rodzinnych MOPS w Płocku, zwraca uwagę, że chociaż wyrok jest wiążący w konkretnej sprawie, to może zachęcać innych rodziców do dochodzenia swoich uprawnień do 500 zł na dziecko (tak stało się w przypadku dodatku do zasiłku z tytułu samotnej opieki). ⒸⓅ

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    25 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Termin na wykonanie wydatków niewygasających

    Czy uchwała rady gminy może przedłużyć termin na wykonanie wydatków niewygasających wynikający z art. 263 uofp?

    Inwestycje w OZE - rozliczanie dotacji na gruncie VAT

    Opodatkowanie VAT dotacji, w tym w szczególności dotacji na finansowanie inwestycji w OZE, niezmiennie budzi wątpliwości. Organy podatkowe prezentują w tym zakresie stanowisko niekorzystne dla gmin, a sądy administracyjne nie prezentują w wydawanych orzeczeniach jednolitej linii orzeczniczej. Wątpliwości związane ze sposobem traktowania dotacji stały się powodem tego, że 16 kwietnia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował się wystąpić do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym tej problematyki. Na wyrok TSUE przyjdzie poczekać zapewne co najmniej do 2023 r., jednak już teraz warto zwrócić uwagę na to, jakie może on pociągnąć za sobą konsekwencje.

    Terminowe rozliczanie sum depozytowych - procedura

    Rozliczanie sum depozytowych - jak to zrobić w terminie? Przedstawiamy instruktaż dla księgowych.

    Zmiany w zasadach wystawiania faktur w 2021 r.

    Zasady wystawiania faktur. Od 1 lipca 2021 r. obowiązują zmiany w rozporządzeniu w sprawie wystawiania faktur. Nowości dotyczą uznania za fakturę biletów jednorazowych. Zniesiony został limit 50 km.

    W jaki sposób oblicza się termin 3 miesięcy zatrudnienia do celów PPK?

    Jeśli pracownik nie złoży deklaracji o nieprzystępowaniu do PPK, to w jakim terminie należy zawrzeć w jego imieniu umowę o prowadzenie PPK?

    Jak ująć w ewidencji księgowej częściowo umorzony, a następnie zwrócony do reklamacji środek trwały

    Środek trwały został zakupiony w 2019 r. i rozpoczęto jego umorzenie. Pod koniec 2019 r. został zareklamowany i w grudniu 2020 r. zwrócony do dostawcy, co potwierdzone jest fakturą korygującą na 100% jego wartości. Jak rozliczyć taką operację w księgach rachunkowych? W przypadku likwidacji środka trwałego jego wartość netto jest księgowana zapisem 800/011, a dotychczasowe umorzenie 071/011. W opisanym przypadku umorzenie z 2019 r. powinno być przeksięgowane na pozostałe przychody operacyjne (w 2020 r. odpisy nie były dokonywane).

    Reforma wynagrodzeń w administracji publicznej

    Reforma wynagrodzeń w administracji publicznej - wiceminister finansów Piotr Patkowski w trakcie posiedzenia prezydium Rady Dialogu Społecznego zadeklarował chęć rozmów o podwyżkach w budżetówce.

    Spółka komunalna ponosi opłatę za zajęcie pasa drogi

    Spółka ze 100-proc. udziałem gminy realizuje zadanie polegające na przebudowie wodociągu w pasie drogi gminnej. Czy w sytuacji, w której gmina jest właścicielem tego wodociągu, a spółka jest dzierżawcą, gmina powinna naliczyć wobec spółki opłatę za umieszczenie urządzeń wodociągowych w pasie drogowym? Czy spółka komunalna w ogóle jest zobowiązana do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego?

    Jak windykować Dokument Obliczenia Opłaty

    Czy Dokument Obliczenia Opłaty, wystawiany na podstawie art. 40e ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, może być windykowany, jeśli nie został opłacony? Czy bez okazania dowodu opłaty nie powinien był zostać wydany wnioskodawcy?

    Gmina nie może odstąpić od naliczenia opłaty prolongacyjnej

    Czy należy naliczyć opłatę prolongacyjną w okresie stanu pandemii, jeśli gmina nie podjęła uchwały o nienaliczaniu opłaty prolongacyjnej w okresie pandemii?

    Sprawozdania w II kwartale 2021 r. - terminy

    Sprawozdania w II kwartale 2021 r. - przedstawiamy terminy sprawozdań, które powinny złożyć w lipcu jednostki samorządu terytorialnego.

    Podwyżka dla lekarzy stażystów od 1 lipca 2021 r.

    Podwyżka dla lekarzy stażystów od 1 lipca 2021 r. O ile wzrosną wynagrodzenia młodych lekarzy?

    Aport wodociągu a opodatkowanie VAT

    Czy wniesienie aportem sieci kanalizacyjnych i wodociągowych w zamian za podwyższenie ilości udziałów gminy w spółce będzie podlegało opodatkowaniu, czy będzie korzystało ze zwolnienia od VAT z uwagi na to, że od momentu oddania do użytkowania do momentu wniesienia aportem minęły już 2 lata?

    Podwyższone koszty w czasie pracy zdalnej

    W związku z obowiązującymi obostrzeniami związanymi z epidemią COVID-19 część pracowników urzędu gminy świadczy pracę zdalnie. Niektórzy z nich mieszkają poza miejscowością, w której znajduje się urząd i stosowane są wobec nich podwyższone koszty uzyskania przychodów. Czy można je stosować także w okresie pracy zdalnej, gdy pracownicy nie dojeżdżają do pracy?

    Czy w roku 2021 wydatki bieżące mogą przewyższyć dochody bieżące

    Czy w roku 2021 obowiązuje przepis, na podstawie którego wydatki bieżące nie mogą być wyższe niż dochody bieżące, z wyłączeniem wydatków covidowych?

    Błąd w wykazaniu podatku na paragonie można skorygować

    Czy podatek wynikający z nieprawidłowego zaewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej (23% VAT zamiast ZW) należy odprowadzić do urzędu skarbowego?

    Czy pracownik samorządowy musi skorzystać z ciągłego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 14 dni

    Pracownik nie chce skorzystać z dwutygodniowego wypoczynku, mimo że zostało to określone w sporządzonym w styczniu planie urlopowym. Czym pracodawca powinien się podeprzeć, aby pracownik obowiązkowo skorzystał z urlopu w wyznaczonym terminie i we wskazanym wymiarze?

    Jak rozliczyć w księgach rachunkowych nadpłatę z tytułu użytkowania wieczystego

    Użytkownik wniósł opłatę z tytułu użytkowania wieczystego na rachunek bankowy powiatu w roku 2019. Powiat przekazał zebrane dochody odpowiednio: 75% udział Skarbu Państwa - urząd marszałkowski, 25% udział powiatu. W roku 2021 po weryfikacji dokumentów przez wydział geodezji wpłacona przez użytkownika kwota okazała się nadpłatą i podlega zwrotowi. Użytkownik wystąpił do powiatu o zwrot nadpłaconej kwoty. Czy prawidłowe jest występowanie do urzędu wojewódzkiego o zwrot przekazanej kwoty, czy należy pomniejszać o zwrot dochody zebrane przez powiat w 2021? Jak należy zaksięgować zwrot nadpłaty, w przypadku gdy kwota zostanie zwrócona do powiatu przez urząd wojewódzki w wysokości 75%? Z jakiego paragrafu należy zwrócić użytkownikowi 25% udziału powiatu, w przypadku gdy stanowił dochód w roku 2019? Jak powinna wyglądać ewidencja księgowa na kontach w zaistniałej sytuacji?

    NFZ przyjmuje wnioski od aptek, które chcą przystąpić do programu szczepień

    Apteki - szczepienia na COVID-19. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Jak zgłosić aptekę do Narodowego Programu Szczepień? Na jakich zasadach szczepienia przeprowadzają farmaceuci?

    Powrót do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) 2022

    Stabilizująca reguła wydatkowa. Rząd przyjął projekt, który zakłada, że klauzula powrotu do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) zostanie wydłużona na rok 2022 r. - poinformował resort finansów.

    Zasady ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze

    Czy rada gminy może w uchwale w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze (z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi) oraz w sprawie szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również w sprawie trybu ich pobierania, postanowić, że „koszt jednej godziny świadczonych usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych określa kierownik właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej”?

    Jakie dane są niezbędne do przyznania dodatku energetycznego?

    Rada gminy ma podjąć uchwałę w sprawie dodatku energetycznego. Jej integralną część stanowi załącznik - wzór wniosku o przyznanie tego dodatku. W związku z tym powstała wątpliwość o zakres danych, których można żądać w takim wniosku. Czy dopuszczalne jest żądanie danych dotyczących domowników osoby występującej z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego (imię nazwisko, stopień pokrewieństwa oraz data urodzenia)?

    Zwolnienia dla przedsiębiorców w podatku od nieruchomości

    Rada gminy postanowiła podjąć uchwałę ustanawiającą zwolnienia w podatku od nieruchomości, w ramach pomocy de minimis, dla przedsiębiorców. Czy w takiej uchwale - jako warunek uzyskania zwolnienia - można zapisać brak zaległości w podatkach i opłatach lokalnych stanowiących dochód budżetu gminy?

    Strajk pielęgniarek: czy będą podwyżki?

    Strajk pielęgniarek: zarobki pielęgniarek. W poniedziałek rozpoczęły się strajki ostrzegawcze pielęgniarek w szpitalach na terenie całej Polski. W pierwszej fali dwugodzinnych strajków ostrzegawczych wzięło udział ok. 40 szpitali, które osiągnęły etap sporu zbiorowego. Czy będą podwyżki dla pielęgniarek?

    Zwrot kosztu mediów dokonany przez OKE a VAT

    W związku z organizowanym na terenie szkoły egzaminem ósmoklasisty szkoła refakturuje na okręgową komisją egzaminacyjną m.in. koszty mediów za czas funkcjonowania na jej terenie komisji egzaminacyjnej. Jaką stawkę VAT należy zastosować w takim przypadku?