Kategorie

Centralizacja rozliczeń VAT w ośrodkach pomocy społecznej

Centralizacja rozliczeń VAT w ośrodkach pomocy społecznej
www.shutterstock.com
Od nowego roku ośrodek pomocy społecznej czeka centralizacja VAT. Co do zasady, OPS nie prowadzi sprzedaży. „Sprzedaje” tylko usługi opiekuńcze. Są to świadczenia z pomocy społecznej, a więc zwolnione z VAT. Mamy kilka pytań związanych ze zmianą sposobu rozliczeń VAT.

W świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 29 września 2015 r., uchwały NSA z 26 października 2015 r. (sygn. akt I FPS 4/15) oraz art. 3 tzw. ustawy o centralizacji rozliczeń VAT, jednostki samorządu terytorialnego wraz z utworzonymi przez siebie samorządowymi jednostkami budżetowymi i samorządowymi zakładami budżetowymi najpóźniej z dniem 1 stycznia 2017 r. muszą przejść na scentralizowany model rozliczania VAT. Dotyczy to również działających w formie samorządowych jednostek budżetowych oraz samorządowych zakładów budżetowych ośrodków pomocy społecznej.

Reklama

Należy zastrzec, że istnieją wątpliwości co do tego, czy świadczone na podstawie decyzji administracyjnych usługi pomocy społecznej podlegają opodatkowaniu VAT. Zdaniem sądów administracyjnych, usługi te nie podlegają opodatkowaniu, natomiast zdaniem większości organów podatkowych, usługi te podlegają VAT – lecz są z niego zwolnione.

Na użytek niniejszego artykułu przyjmiemy, że prawidłowe jest bezpieczniejsze stanowisko, zgodnie z którym usługi pomocy społecznej podlegają opodatkowaniu VAT, lecz są z niego zwolnione na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT).

Polecamy: Rachunkowość Budżetowa

Reklama

PYTANIE: Do tej pory OPS nie wystawiał żadnego rachunku dla podopiecznej. Wystawialiśmy tylko co miesiąc listę odpłatności (wewnętrzną), ponieważ na tę odpłatność wystawiana jest decyzja. Czy od nowego roku prawidłowe będzie wystawienie noty księgowej? I kto ma widnieć jako wystawca – gmina czy ośrodek?

ODPOWIEDŹ: Po centralizacji rozliczeń VAT obowiązek wystawiania faktur będzie obciążał bezpośrednio jednostki samorządu terytorialnego, a więc w Państwa przypadku – gminę. Ośrodek może natomiast zostać przez gminę zobowiązany do faktycznego wystawiania takich faktur – jako podmiot realizujący obowiązek obciążający gminę. Nic nie zmieni się jednak w zakresie samych zasad dokumentowania sprzedaży dla „osób prywatnych”. Nadal obowiązek wystawiania faktur będzie w tym przypadku istniał tylko na żądanie nabywców usług (art. 106b ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT). Jeżeli takie żądanie się nie pojawi, w dalszym ciągu możliwe będzie wystawianie jedynie noty księgowej (wystawcą będzie ośrodek). Jeżeli jednak pojawi się konieczność wystawienia faktury (albo też faktury będą wystawiane dobrowolnie), to jako podatnika trzeba będzie wskazać gminę. Nie będzie przy tym przeszkód, aby wskazać dodatkowo, że faktura jest wystawiana przez ośrodek. Przepisy nie zabraniają tego typu adnotacji na fakturach.

PYTANIE: Do tych usług musimy prowadzić rejestr sprzedaży (ewidencję sprzedaży VAT). Czy ten rejestr możemy prowadzić w Excelu (sami go sobie tworząc, na wzór rejestrów znalezionych w Internecie)? A jeżeli mamy sprzedaż zwolnioną, to czy musimy prowadzić rejestr zakupów? Jeżeli nie, to czy faktury możemy księgować kwotą brutto, bez rozbicia na netto i VAT?

ODPOWIEDŹ: Podobnie jak obowiązek wystawiania faktur, również obowiązek prowadzenia ewidencji VAT po centralizacji bezpośrednio będzie obciążał gminę. Obowiązek prowadzenia przez ośrodek cząstkowej ewidencji VAT (w tym cząstkowego rejestru sprzedaży oraz zakupów) nałożyć może jedynie gmina. I to również gmina jest uprawniona do określenia formy takiej ewidencji. Przepisy o VAT nie regulują bowiem tej kwestii.

Gdyby jednak ośrodek musiał prowadzić taką dokumentację, to prowadzenie ewidencji VAT (w tym rejestru sprzedaży) w formie pliku Excel byłoby rozwiązaniem jak najbardziej dopuszczalnym. Dokonywanych zakupów ośrodek nie powinien księgować w ewidencji VAT (w rejestrze zakupów), ponieważ nie są to zakupy uprawniające do odliczania podatku naliczonego. Tego typu zakupów nie wykazuje się w deklaracjach VAT – a tym samym w ewidencji VAT.

Polecamy: Poradnik Rachunkowości Budżetowej

Polecamy: VAT w samorządach

PYTANIE: Komu mamy wysyłać stworzony plik JPK jako jednostka budżetowa? Gminie czy urzędowi skarbowemu?

ODPOWIEDŹ: Co do zasady, obowiązek przekazywania danych i dokumentów w formacie Jednolitego Pliku Kontrolnego (JPK) po centralizacji rozliczeń VAT będzie obciążał jednostki samorządu terytorialnego. Ośrodek nie będzie więc miał, na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów, obowiązku przekazywania danych w formacie JPK. Jednak obowiązek przekazywania tych danych (sobie lub organom podatkowym) może na ośrodek nałożyć gmina.

Inaczej ma się rzecz w przypadku danych i dokumentów dotyczących innych podatków niż VAT. W tym zakresie obowiązek przekazywania danych w formacie JPK obciąża nadal – jako podatnika – ośrodek. Ośrodek musi wówczas przekazywać te dane bezpośrednio organom podatkowym.

PYTANIE: Czy w związku z centralizacją VAT wszystkie faktury zakupu mają być wystawiane na gminę, a jako odbiorca ma widnieć ośrodek?

ODPOWIEDŹ: Od dnia centralizacji jako nabywca na fakturach zakupowych powinna być wskazywana gmina. Nie ma jednocześnie przeszkód, aby na fakturach takich jako odbiorca wskazywany był ośrodek. Przepisy VAT nie zabraniają umieszczania na fakturach adnotacji o odbiorcy.

PYTANIE: Czy zmianę nabywcy widniejącego na fakturach trzeba zgłosić do urzędu skarbowego?

ODPOWIEDŹ: Nie, przepisy nie nakładają obowiązku zgłaszania zmiany nabywcy widniejącego na fakturach urzędom skarbowym. Zgłoszenia takiego nie musi dokonywać ani ośrodek, ani gmina.

PYTANIE: Ośrodek otrzymuje rachunki za wyżywienie dzieci w szkołach od innej jednostki naszej gminy. Jak ma być to wykazywane w deklaracji VAT? Czy na poziomie ośrodka nie wykazujemy tego, skoro mamy sprzedaż zwolnioną?

ODPOWIEDŹ: Zakupy towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności zwolnionych z VAT uprawniają do odliczania podatku naliczonego i nie są wykazywane w deklaracjach VAT. W konsekwencji, po centralizacji rozliczeń VAT gmina nie powinna w składanych deklaracjach wykazywać zakupów dokonywanych przez ośrodek. To, czy ośrodek powinien w jakiś sposób przekazywać gminie informacje o dokonywaniu takich zakupów, zależy od decyzji gminy. Przepisy o VAT kwestii tej nie regulują.


PYTANIE: Gmina obciąża nas refakturą za energię i gaz. Refaktury te są opodatkowane VAT. Czy jako ośrodek musimy wykazywać to w deklaracji VAT? Czy traktować tak samo jak inne zakupy, co do których nie musimy prowadzić rejestru zakupów?

ODPOWIEDŹ: Od dnia centralizacji rozliczeń VAT z tytułu obciążania (refakturowania) Państwa kosztami energii czy gazu gmina nie powinna naliczać VAT. Będą to bowiem czynności wewnętrzne (czynności wykonywane w ramach tego samego podatnika), nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Powoduje to, że również takie obciążenia nie będą wykazywane w deklaracjach VAT składanych po centralizacji przez gminę. To, czy ośrodek powinien w jakiś sposób przekazywać gminie informacje o kwotach tych obciążeń, zależy od decyzji gminy. W praktyce zapewne nie będzie to konieczne, bo kwoty te są gminie znane.

Tomasz Krywan, prawnik, doradca podatkowy, właściciel kancelarii doradztwa podatkowego, autor wielu publikacji z zakresu podatków

PODSTAWY PRAWNE

• art. 15, art. 106b ust. 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 710; ost.zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 1579)

• art. 3 ustawy z 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 1454)

Źródło: Rachunkowość Budżetowa
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    25 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Błąd w wykazaniu podatku na paragonie można skorygować

    Czy podatek wynikający z nieprawidłowego zaewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej (23% VAT zamiast ZW) należy odprowadzić do urzędu skarbowego?

    Czy pracownik samorządowy musi skorzystać z ciągłego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 14 dni

    Pracownik nie chce skorzystać z dwutygodniowego wypoczynku, mimo że zostało to określone w sporządzonym w styczniu planie urlopowym. Czym pracodawca powinien się podeprzeć, aby pracownik obowiązkowo skorzystał z urlopu w wyznaczonym terminie i we wskazanym wymiarze?

    Jak rozliczyć w księgach rachunkowych nadpłatę z tytułu użytkowania wieczystego

    Użytkownik wniósł opłatę z tytułu użytkowania wieczystego na rachunek bankowy powiatu w roku 2019. Powiat przekazał zebrane dochody odpowiednio: 75% udział Skarbu Państwa - urząd marszałkowski, 25% udział powiatu. W roku 2021 po weryfikacji dokumentów przez wydział geodezji wpłacona przez użytkownika kwota okazała się nadpłatą i podlega zwrotowi. Użytkownik wystąpił do powiatu o zwrot nadpłaconej kwoty. Czy prawidłowe jest występowanie do urzędu wojewódzkiego o zwrot przekazanej kwoty, czy należy pomniejszać o zwrot dochody zebrane przez powiat w 2021? Jak należy zaksięgować zwrot nadpłaty, w przypadku gdy kwota zostanie zwrócona do powiatu przez urząd wojewódzki w wysokości 75%? Z jakiego paragrafu należy zwrócić użytkownikowi 25% udziału powiatu, w przypadku gdy stanowił dochód w roku 2019? Jak powinna wyglądać ewidencja księgowa na kontach w zaistniałej sytuacji?

    NFZ przyjmuje wnioski od aptek, które chcą przystąpić do programu szczepień

    Apteki - szczepienia na COVID-19. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Jak zgłosić aptekę do Narodowego Programu Szczepień? Na jakich zasadach szczepienia przeprowadzają farmaceuci?

    Powrót do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) 2022

    Stabilizująca reguła wydatkowa. Rząd przyjął projekt, który zakłada, że klauzula powrotu do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) zostanie wydłużona na rok 2022 r. - poinformował resort finansów.

    Zasady ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze

    Czy rada gminy może w uchwale w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze (z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi) oraz w sprawie szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również w sprawie trybu ich pobierania, postanowić, że „koszt jednej godziny świadczonych usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych określa kierownik właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej”?

    Jakie dane są niezbędne do przyznania dodatku energetycznego?

    Rada gminy ma podjąć uchwałę w sprawie dodatku energetycznego. Jej integralną część stanowi załącznik - wzór wniosku o przyznanie tego dodatku. W związku z tym powstała wątpliwość o zakres danych, których można żądać w takim wniosku. Czy dopuszczalne jest żądanie danych dotyczących domowników osoby występującej z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego (imię nazwisko, stopień pokrewieństwa oraz data urodzenia)?

    Zwolnienia dla przedsiębiorców w podatku od nieruchomości

    Rada gminy postanowiła podjąć uchwałę ustanawiającą zwolnienia w podatku od nieruchomości, w ramach pomocy de minimis, dla przedsiębiorców. Czy w takiej uchwale - jako warunek uzyskania zwolnienia - można zapisać brak zaległości w podatkach i opłatach lokalnych stanowiących dochód budżetu gminy?

    Strajk pielęgniarek: czy będą podwyżki?

    Strajk pielęgniarek: zarobki pielęgniarek. W poniedziałek rozpoczęły się strajki ostrzegawcze pielęgniarek w szpitalach na terenie całej Polski. W pierwszej fali dwugodzinnych strajków ostrzegawczych wzięło udział ok. 40 szpitali, które osiągnęły etap sporu zbiorowego. Czy będą podwyżki dla pielęgniarek?

    Zwrot kosztu mediów dokonany przez OKE a VAT

    W związku z organizowanym na terenie szkoły egzaminem ósmoklasisty szkoła refakturuje na okręgową komisją egzaminacyjną m.in. koszty mediów za czas funkcjonowania na jej terenie komisji egzaminacyjnej. Jaką stawkę VAT należy zastosować w takim przypadku?

    Termin wypłaty odprawy emerytalnej pracownikowi samorządowemu

    Czy odprawę emerytalną należy wypłacić w ostatnim dniu zatrudnienia, mimo że nie ma jeszcze decyzji ZUS o przyznaniu, czy należy poczekać do otrzymania decyzji?

    Nieodpłatne przekazanie majątku ruchomego do spółdzielni socjalnej

    Czy jednostka budżetowa podległa powiatowi może dokonać nieodpłatnego przekazania lub darowizny majątku ruchomego spółdzielni socjalnej?

    Audyt wewnętrzny w jednostkach sektora finansów publicznych

    Audyt wewnętrzny - na czym polega i jakie są korzyści płynące z audytu? Maj jest międzynarodowym miesiącem świadomości o audycie wewnętrznym.

    Rada nie musi upoważniać wójta do spłaty gminnych zobowiązań

    Czy rada gminy może w uchwale nowelizującej budżet gminy na 2021 rok upoważnić wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do spłat zobowiązań gminy oraz do zabezpieczania zawieranych umów o dofinansowanie realizowanych programów i projektów w „innej formie wymaganej przez dysponenta środków”?

    Opłata za odbiór śmieci z nieruchomości letniskowej

    Czy rada gminy może wprowadzić w trakcie trwania roku podatkowego ryczałtowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe?

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia 2021

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia - Ministerstwo Zdrowia skierowało do prac rządu projekt nowelizujący przepisy.

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli 2021

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli - czym jest i ile wynosi w 2021 roku? 13 maja 2021 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki w sprawie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli.

    Opodatkowanie dodatków i nagród spisowych wypłacanych pracownikom urzędów

    W związku z przeprowadzanym Narodowym Spisem Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 r. niektórzy pracownicy urzędu gminy zostali oddelegowani do prac spisowych. Czy wypłacone im dodatki i nagrody spisowe należy zaliczyć do przychodów ze stosunku pracy?

    COVID-19 a prawo do odliczenia VAT z tytułu termomodernizacji DPS

    Dom pomocy społecznej przeprowadza termomodernizację budynku. Czy w sytuacji pandemii, w związku z przeprowadzaną termomodernizacją, można dokonać częściowego odliczenia VAT, czy należy uznać, że DPS nie prowadzi działalności opodatkowanej?

    Klasyfikacja budżetowa wydatków na wniesienie dopłaty do kapitału zapasowego do spółki

    Jaki paragraf wydatkowy zastosować do wydatku z tytułu „wniesienia dopłaty do kapitału zapasowego spółki gminy”. Czy prawidłowy będzie § 415 „Opłaty na rzecz budżetu państwa” czy § 601 „Wydatki na zakup i objęcie akcji i udziałów”?

    Wydatek na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień

    Jak księgować po stronie ośrodka pomocy społecznej wydatki na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień finansowane ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19.

    Czy blaszaki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości

    Czy gmina może naliczać podatek od nieruchomości od tzw. blaszaków, które służą jako składziki na narzędzia, czy jako pomieszczenia do przechowywania różnych rzeczy, np. rowerów, kosiarek itp. Zgodnie z prawem budowlanym, nie są to ani budynki, ani obiekty budowlane.

    Klasyfikacja budżetowa wydatku za badania na przeciwciała COVID-19

    W jakim paragrafie należy zaksięgować fakturę za badania na przeciwciała (COVID-19) - w § 428 czy § 430? Nie są to badania okresowe w ramach medycyny pracy, tylko badanie krwi zlecone przez szkołę swoim pracownikom.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r. Czy do paragonu z NIP nabywcy można wystawić fakturę? Od kiedy paragony z NIP wykazywać w nowym JPK_VAT?

    Czy konto 840 jest właściwe do rozliczania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności

    Czy jednostka - urząd gminy - powinna prowadzić konto 840 do księgowania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności na 20 lat?