REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zasady udzielania ulg podatnikom podatków i opłat lokalnych

Zasady udzielania ulg podatnikom podatków i opłat lokalnych./ fot. Fotolia
Zasady udzielania ulg podatnikom podatków i opłat lokalnych./ fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

W niniejszym artykule wyjaśniono na jakich zasadach można udzielić ulg podatnikom podatków oraz opłat lokalnych. Zobowiązania zostały podzielone na dwie grupy, czyli podatki od nieruchomości, rolne i leśne oraz druga grupa - opłaty o cywilnoprawnym charakterze i opłata adiacencka oraz planistyczna.

Zasady udzielania ulg w zobowiązaniach należnych gminie zależą od rodzaju samego zobowiązania. Oznacza to, że inne zasady dotyczą podatków lokalnych, a inne należności cywilnoprawnych. Dla części preferencji znaczenie ma także to, czy podmiot starający się o ulgę to osoba fizyczna czy przedsiębiorca.

REKLAMA

W gminach właścicielom i posiadaczom (np. najemcom, dzierżawcom czy użytkownikom wieczystym) nieruchomości gruntowych naliczane są określone zobowiązania. Można je podzielić na dwie grupy, tj. z tytułu:

  1. podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego,
  2. opłat, wśród których można wskazać na posiadające cywilnoprawny charakter (czynsze z tytułu najmu czy dzierżawy, opłata z tytułu wieczystego użytkowania) oraz pozostałe, wśród których należy wskazać na opłatę adiacencką czy planistyczną.

Zasady udzielania ulg w przypadku każdej z tych grup są inne.

INFORAKADEMIA poleca: POBÓR PODATKÓW I OPŁAT LOKALNYCH

Ulgi podatkowe

Do udzielania jednego z trzech rodzajów ulg, tj. umorzenia, rozłożenia na raty czy odroczenia terminu płatności, w zakresie podatków zastosowanie znajduje art. 67a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (dalej: o.p.), zgodnie z którym do udzielenia jednej z wymienionych preferencji podatkowych potrzebne jest łączne wystąpienie dwóch okoliczności:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  1. podatnik musi złożyć pisemny wniosek (co tym samym przesądza o tym, że poza czterema przypadkami z art. 67d §1 o.p. nie jest możliwe udzielenie ulgi z urzędu, czyli z inicjatywy organu podatkowego),
  2. w danej sprawie zasadność udzielenia wnioskowanej przez podatnika ulgi musi uzasadniać minimum jedna z dwóch przesłanek, tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny.

Żadna z tych dwóch przesłanek nie została wyjaśniona przez ustawodawcę. Zajęły się nimi natomiast sądy administracyjne, które w swoich wyrokach stworzyły obszerną linię orzeczniczą w tym zakresie.

Z orzecznictwa

(…) przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Zaś przesłanka interesu publicznego rozumiana jest jako dyrektywa postępowania, nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korekta jego błędnych decyzji. Zarówno jeden, jak i drugi zwrot normatywny nie ma stałego zakresu treści, lecz jest to zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnosić go do indywidualnej sytuacji podatnika występującego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych.

Wyrok NSA z 5 stycznia 2017 r.,

sygn. akt II FSK 3686/14

Polecamy: Rachunkowość Budżetowa

Przesłanki interesu publicznego nie można wiązać wyłącznie z obowiązkiem ponoszenia przez podatników ciężarów publicznych, uzależniać jej ziszczenie od nadzwyczajności powstania zaległości podatkowej ani też przeciwstawiać jej przesłance ważnego interesu podatnika. (…). Uwzględnienie wniosku podatnika nie jest żadnym »aktem łaski«, ale efektem rzetelnej oceny, co w ustalonych realiach stanu faktycznego będzie z punktu widzenia społecznego korzystniejsze: zastosowanie ulgi czy też odmowa uwzględnienia żądania strony.

Wyrok NSA z 2 lutego 2017 r.,

sygn. akt II FSK 4126/14

Organ podatkowy, prowadząc postępowanie podatkowe w przedmiocie udzielenia wnioskowanej ulgi w zapłacie zobowiązania podatkowego, działa w granicach tzw. uznania administracyjnego, które oznacza, że nawet stwierdzając wystąpienie jednej z dwóch ustawowych przesłanek nie jest zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia zgodnego w wnioskiem podatnika. Obowiązkiem organu jest rzetelne przeprowadzenie postępowania i wydanie rozstrzygnięcia wynikającego ze stanu faktycznego znajdującego odzwierciedlenie w zgromadzonej dokumentacji. Zwracały na to także uwagę sądy administracyjne.

Z orzecznictwa

Są pewne granice uznania administracyjnego, w obrębie których może poruszać się organ podatkowy, podejmując decyzję w następstwie wystąpienia przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", o których mowa w art. 67a § 1 o.p. Przekroczenie tych granic ma m.in. miejsce wówczas, gdy wybór alternatywy decyzyjnej dokonany został: z rażącym naruszeniem zasady sprawiedliwości; wskutek uwzględnienia kryteriów oczywiście nieistotnych (bagatelnych) lub nieracjonalnych; na podstawie fałszywych przesłanek (argumentów, które są nieprawdziwe).

Wyrok NSA z 11 stycznia 2017 r.,

sygn. akt II FSK 3824/14

W świetle przyjętej w przepisach Ordynacji podatkowej koncepcji uznania administracyjnego, organ jest skrępowany w zakresie oceny przesłanek zastosowania ulgi, ale pozostaje nieskrępowany w zakresie tego, jak postąpić w przypadku ich stwierdzenia. Uznanie nie wyraża się zatem w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających użytym pojęciom ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ich ustaleniu.

Wyrok WSA w Szczecinie z 19 stycznia 2017 r.,

sygn. akt I SA/Sz 853/16

Ulgi w zakresie należności cywilnoprawnych

REKLAMA

Kwestia udzielania ulg inaczej wygląda w zakresie należności o charakterze cywilnoprawnym, do których zastosowanie znajduje art. 59 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: u.f.p.). Zgodnie z tym przepisem, to rada gminy (miasta) określa w drodze uchwały nie tylko szczegółowe zasady, sposób i tryb udzielania ulg w zakresie należności cywilnoprawnych, lecz również wskazuje organ lub osobę uprawnioną do ich udzielania.

Podobnie jak w zakresie podatków, w przypadku należności o cywilnoprawnym charakterze organ może udzielić jednej z trzech ulg (tj. umorzenie, rozłożenie na raty lub odroczenie terminu zapłaty) jedynie w przypadkach uzasadnionych przesłanką ważnego interesu dłużnika lub interesu publicznego.

Z uwagi na cywilnoprawny charakter należności, w orzecznictwie (w przeciwieństwie do podatków) dopuszcza się możliwość cofnięcia udzielonej ulgi, na co wskazał WSA w Gliwicach w wyroku z 17 czerwca 2013 r. (sygn. akt I SA/Gl 294/13). Sąd stanął w nim na stanowisku, że ,,organ uprawniony, który udzielił ulgi w sprawie umorzenia, odroczenia lub rozłożenia na raty należności może ją cofnąć, jeżeli wyjdzie na jaw, że dowody na podstawie, których podjął decyzję okazały się fałszywe albo dłużnik wprowadził organ w błąd. Regulacja zawarta w art. 59 u.f.p. dotyczy należności o charakterze cywilnoprawnym, a zatem zastosowanie znajdują tu stosowne unormowania k.c. dotyczące wad oświadczenia woli, które nie mogą być recypowane do aktu prawa miejscowego, ani tym bardziej modyfikowane przez wprowadzanie innych".

Opłata adiacencka i planistyczna

W zakresie opłaty adiacenckiej ustawodawca w art. 147 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dopuścił możliwość rozłożenia jej zapłaty na 10 rocznych rat z jednoczesnym zabezpieczeniem realizacji tego obowiązku m.in. poprzez wpis hipoteczny. We wskazanym akcie prawnym ustawodawca nie odniósł się do kwestii udzielania innych ulg w zakresie tej opłaty, tj. jej umarzania lub odraczania terminu płatności, jak również do rozkładania jej zapłaty na raty w innym ujęciu niż wskazane przez ustawodawcę. W zakresie opłaty (renty) planistycznej ustawodawca wcale nie uregulował kwestii związanej z udzielaniem ulg w jej zapłacie.

W związku z tym słusznie w zakresie opłaty adiacenckiej stwierdził WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 12 lutego 2010 r. (sygn. akt II SA/Go 927/09), że ,,przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie przewidują możliwości umorzenia należności z tytułu opłaty adiacenckiej. Z przepisów art. 98a ust. 1 oraz art. 147 tej ustawy wynika jedynie możliwość rozłożenia na raty tego rodzaju należności. W sytuacji zatem, gdy strona domaga się umorzenia zaległej raty opłaty adiacenckiej, należało zastosować przepisy regulujące zasady, sposób i tryb udzielania ulg w spłacie należności pieniężnych jednostek sektora finansów publicznych, do których nie stosuje się przepisów ustawy Ordynacja podatkowa". Przez analogię, zaproponowane przez WSA odesłanie można również zastosować do opłaty planistycznej.

W art. 55 u.f.p. ustawodawca dopuszcza udzielanie tych samych ulg co w zakresie podatków na gruncie o.p., warunkując ich udzielenie wystąpieniem jednej z dwóch przesłanek wskazanych w art. 57 u.f.p., tj. ważnych względów społecznych lub gospodarczych.

Z orzecznictwa

Podejmowana na zasadzie art. 64 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 55 u.f.p. decyzja o umorzeniu należności ma charakter uznaniowy. Co do zasady, uznanie administracyjne oznacza możliwość wyboru przez organ, w określonym stanie prawnym i faktycznym, konsekwencji prawnej. Innymi słowy, decydując na zasadzie uznania administracyjnego organ podejmuje rozstrzygnięcie w sposób nieskrępowany, a o ostatecznym wyborze sposobu rozstrzygnięcia powinny zadecydować przesłanki celowości i słuszności działania, które z kolei stanowią wypadkową wyważenia przez organ, z uwzględnieniem norm prawnych mających zastosowanie i znaczenie w danej sprawie, słusznego interesu strony i interesu publicznego

Wskazane dwie opłaty to zgodnie z art. 60 pkt. 7 u.f.p., środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, dlatego do udzielania ulg w ich zapłacie uprawnione z mocy prawa są w gminach ich organy wykonawcze.

Wyrok NSA z 7 marca 2014 r.,

sygn. akt II GSK 2084/12

Wskazane przepisy znajdują zastosowanie tylko wobec takich podmiotów, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Z uwagi na treść art. 64 ust. 2 u.f.p., w przypadku przedsiębiorców zastosowanie znajduje art. 67 u.f.p, zgodnie z którym w zakresie należności wskazanych w art. 60 u.f.p. i w tej ustawie nieuregulowanych, odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy działu III o.p.

Marcin Binaś

specjalista w zakresie podatków i opłat stanowiących w całości dochody własne gmin, pracownik Wydziału Kontroli RIO w Szczecinie

Podstawy prawne

  • art. 55, art. 57, art. 59, art. 60, art. 64, art. 67 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 1870; ost. zm. Dz.U. z 2017 r. poz. 659)

  • art. 67a, art. 67d §1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 201; ost. zm. Dz.U. z 2017 r. poz. 648)

  • art. 98a ust. 1, art. 147 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 2147; ost. zm. Dz.U. z 2017 r. poz. 624)

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Gazeta Samorządu i Administracji
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Nowe Standardy - Global Internal Audit Standards™

    Nowe Standardy mówią jasno – jako audytorzy jesteśmy częścią organizacji, i – oczywiście zachowując pełen obiektywizm – pomagamy jej osiągnąć właściwe cele.

    Roczne sprawozdanie o udzielonych zamówieniach a likwidacja gminnej jednostki budżetowej

    Na jakim podmiocie ciąży obowiązek złożenia rocznego sprawozdania o udzielonych zamówieniach w przypadku likwidacji gminnej jednostki budżetowej?

    Ustawa budżetowa na 2024 rok bez poprawek Senatu. Trafi teraz do podpisu Prezydenta

    Prezydent RP może podpisać ustawę budżetową, ewentualnie - zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego o ocenę zgodności jej zapisów z ustawą zasadniczą.;

    Samorządy mogą odetchnąć – w 2024 roku nie będzie obowiązkowego KSeF

    Wdrożenie KSeF budzi wiele emocji, a szczególnie dużo jest ich w jednostkach budżetowych objętych centralizacją. Z uwagi na ich szczególną strukturę, wdrożenie KSeF wiązałoby się w ich przypadku z jeszcze większymi komplikacjami, niż u pozostałych podatników.

    REKLAMA

    To już ostatni dzień na złożenie części A sprawozdania SP-1. Sprawdź czy wiesz jakie dane w nim wykazać.

    Sprawozdanie SP-1, czyli sprawozdanie w zakresie podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego na stałe weszło do katalogu sprawozdawczości budżetowej. Trzeba poświęcić mu uwagę dwa razy w roku. Po raz pierwszy już w styczniu, bo wójt, burmistrz lub prezydent miasta, jako organy podatkowe właściwe w sprawach podatku od nieruchomości, podatku rolnego oraz podatku leśnego mają obowiązek złożyć część A sprawozdania w terminie do 10 stycznia.

    Średnio 600 zł „pod choinkę” w urzędach. Maks to 950 zł. Jest i 0 zł. Zamiast podwyżek. Są i premie [Budżetówka, prezenty]

    Zamiast podwyżek w 2023 r. średnio 600 zł urzędnicy samorządowi otrzymają przed świętami z ZFŚS.

    Rozwój zawodowy i urlop szkoleniowy ratownika medycznego

    Każdy ratownik medyczny ma nie tylko prawo, lecz przede wszystkim obowiązek ustawicznego rozwoju zawodowego przez aktualizację wiedzy i umiejętności zawodowych. Na rozwój zawodowy ratownikowi medycznemu przysługuje urlop szkoleniowy w wymiarze 6 dni roboczych rocznie – kiedy przysługuje ten urlop, kiedy nie przysługuje i czy należy się za niego wynagrodzenie? O tym w poniższym opracowaniu. 

    Brak podwyżki w samorządach w 2024 r. Poszkodowani nie zgadzają się na zamrożenie swoich pensji. I żądają wyjaśnień

    Przedstawiciele zarządu ZMP chcą wyjaśnień od rządu w sprawie zamrożenia wynagrodzeń w samorządach i spółkach komunalnych przewidzianego w ustawie okołobudżetowej na 2024 r.

    REKLAMA

    Kaucja to 50 groszy. Bo łatwo zapamiętać. Butelki ze szkła i plastiku oraz metalowe puszki [projekt rozporządzenia]

    Kaucja za butelki plastikowe do 3 litrów i szklane do 1,5 litra oraz za puszki do 1 litra wyniesie 50 gr. Tak zapisano w projekcie rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska. 

    PIP: Obowiązki i prawa pracownika w zakresie bhp [zestawienie]
    Podstawowym obowiązkiem pracownika określonym w art. 211 Kodeksu pracy jest przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

    REKLAMA