Kategorie

Opodatkowanie nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego

Opodatkowanie nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego./ fot. Fotolia
Opodatkowanie nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego./ fot. Fotolia
Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że w przypadku wydzierżawianych przez trwałego zarządcę gruntów Skarbu Państwa podatnikiem powinien być ich dzierżawca, a nie trwały zarządca (sygn. II FSK 487/15).

Komentowany wyrok dotyczy istotnej kwestii opodatkowania nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego. W stosunku do tych, które zostały oddane w trwały zarząd, a następnie wydzierżawione podmiotom trzecim, kwestia podmiotowego aspektu opodatkowania uzależniona jest od stosunków prawnych łączących wszystkie podmioty. 

Przywołanym orzeczeniem NSA nie tyle wyznacza nieznany dotąd kierunek rozstrzygania tego rodzaju spraw (zob. podobny wyrok NSA o sygn. II FSK 2631/11), a raczej przełamuje aktualną linię orzeczniczą (sygn. II FSK 1090/05; sygn. II FSK 825/07; sygn. II FSK 826/07; sygn. II FSK 2791/11 – 2796/11).

INFORAKADEMIA poleca: POBÓR PODATKÓW I OPŁAT LOKALNYCH

Zgodnie z regulacją ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikiem podatku od nieruchomości pozostaje co do zasady właściciel, posiadacz samoistny albo użytkownik wieczysty (art. 3 ust. 1 pkt 1-3). W odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego podatnikiem może być także posiadacz, przy czym jeżeli źródłem posiadania jest umowa, ma to być „umowa zawarta z właścicielem” (art. 3 ust. 1pkt. 4 lit. a powołanej ustawy). Nie budzi zatem wątpliwości, że poddzierżawca, czy podnajemca, który zawiera umowę z odpowiednio dzierżawcą, czy najemcą nie jest podatnikiem, skoro nie łączy go stosunek prawny z właścicielem. Sprawa komplikuje się jednak w sytuacji, w której w stosunku do gruntów Skarbu Państwa ustanowiono trwały zarząd, a następnie za pośrednictwem trwałego zarządcy wydzierżawiono je podmiotowi trzeciemu. Cała wątpliwość sprowadza się do odpowiedzi na pytanie kto jest podatnikiem z tytułu posiadania nieruchomości Skarbu Państwa: czy jest nim trwały zarządca (jako posiadacz na podstawie „innego tytułu prawnego”) czy też najemca, dzierżawca, lub biorący w użyczenie (jako posiadacz na podstawie umowy zawartej z właścicielem).

Zobacz: Urlopy

Zagadnienie w istocie sprowadza się do prawnej oceny umowy obligacyjnej zawieranej przez trwałego zarządcę w ramach wykonywania przysługujących mu kompetencji. Uznanie, że zawierając np. umowę dzierżawy zarządca działa w imieniu własnym i na swoją rzecz będzie w zasadzie przesądzać, że dla dzierżawcy umowa taka nie jest umową zawartą z właścicielem (w związku z czym nie można dzierżawcy uznać za podatnika podatku od nieruchomości będącej przedmiotem dzierżawy). Przyjęcie natomiast, że zawierając umowę dzierżawy trwały zarządca działa jako reprezentant Skarbu Państwa, bądź też jednostki samorządu terytorialnego, będzie zasadniczo prowadziło do uznania, że dzierżawca jest posiadaczem nieruchomości na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z właścicielem (w związku z czym to na nim ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości).

W analizowanym wyroku NSA przychylił się do drugiego z prezentowanych stanowisk. Uznał, że podpisując umowę dzierżawy, trwały zarządca działa wyłącznie w imieniu podmiotu, który reprezentuje (w sprawie - Skarb Państwa). W konsekwencji stroną wszelkich umów cywilnoprawnych dotyczących gruntu, zawieranych przez trwałego zarządcę będzie Skarb Państwa jako właściciel nieruchomości. W związku z powyższym umowę dzierżawy zawartą za pośrednictwem trwałego zarządcy, na gruncie regulacji podatku od nieruchomości postrzegać należy jako zawartą bezpośrednio z właścicielem. To z kolei pozwala uznać dzierżawcę takiego gruntu za zobowiązanego do zapłaty podatku z tytułu jego posiadania.

Komentowany wyrok zapadł w stanie faktycznym, w którym zlokalizowane wzdłuż drogi krajowej grunty Skarbu Państwa w dzierżawę dodawał generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Powyższe nie oznacza jednak, że tezy zawarte w uzasadnieniu tracą aktualność w stosunku do oddanych w trwały zarząd nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego. Kolejne wyroki NSA z 11.07.2017 r. świadczyć mogą o tym, że stanowisko wyrażone w komentowanym orzeczeniu może się utrwalić: tego rodzaju rozstrzygnięcie stanowić może podstawę do weryfikacji dotychczasowych rozliczeń w podatku od nieruchomości trwałych zarządców i podmiotów dzierżawiących oraz najmujących za pośrednictwem trwałych zarządców nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.

Paweł Grzybowski

prawnik, doktorant na WPiA UAM, specjalizuje się w zakresie prawa podatkowego, ze szczególnym uwzględnieniem procedury podatkowej

Dr Krystian Ziemski & Partners Kancelaria Prawna spółka komandytowa w Poznaniu

www.ziemski.com.pl

Artykuł pochodzi z Portalu: www.prawodlasamorzadu.pl

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    19 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    140 mln zł dla samorządów w związku z powrotem dzieci do szkół

    17 września 2021 r. Ministerstwo Finansów przekaże na rachunki JST ponad 140 mln zł z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Kiedy stosować oznaczenie TP w spółce będącej własnością gminy

    Nasza Spółka jest własnością Gminy w 100%. Zajmujemy się głównie dostawą wody i odbiorem ścieków. Forma prawna: Sp. z o.o. Od 01.07.2021 r. nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących dostaw towarów oraz świadczenia usług, gdy powiązanie wynika wyłącznie z powiązania z naszym właścicielem tj. Gminą (gdyż jest to jednostka samorządu terytorialnego). Nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących Burmistrza Gminy gdyż jest to powiązanie z jednostką samorządu terytorialnego. Natomiast uważamy, że mamy obowiązek oznaczenia „TP” nadal transakcji sprzedaży gdy nabywcą jest członek Zarządu Spółki, członek Rady Nadzorczej Spółki, prokurent Spółki, oraz członkowie rodzin ww. podmiotów (tj. w stosunku do małżonków oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia). Czy stanowisko naszej Spółki jest wg Państwa prawidłowe?

    Zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim

    Jak dokonać przesunięcia pracownika samorządowego na zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim?

    Polski Ład a finanse gmin - co się zmieni?

    Polski Ład a finanse gmin. 8 września Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o wsparciu jednostek samorządu terytorialnego (JST) w związku z Programem Polski Ład, przedłożony przez ministra finansów, funduszy i polityki regionalnej. Ministerstwo Finansów uważa, że zmiany, które wprowadzi Polski Ład przełożą się na sytuację finansową samorządów. Dlatego zostaną wprowadzone rozwiązania stabilizujące i wzmacniające finanse JST.

    Podwyżki dla funkcjonariuszy służb mundurowych 2022

    Podwyżki dla służb mundurowych 2022. Od 1 stycznia 2022 r. mają wzrosnąć wynagrodzenia funkcjonariuszy. O ile?

    Protest ratowników i środowisk medycznych

    Protest ratowników i środowisk medycznych. Czy będą podwyżki dla medyków?

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego - projekt zmian

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego. W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy mają w szczególności umożliwić zrekompensowanie gminom ubytku dochodów spowodowanego wdrożeniem zmian podatkowych (głównie w PIT) w ramach tzw. Polskiego Ładu. Co się zmieni w dochodach samorządowych?

    Ile jesteśmy winni instytucjom oświaty?

    Krajowy Rejestr Długów przeanalizował, ile jesteśmy winni instytucjom oświaty. Wśród dłużników oprócz studentów i absolwentów są też przedsiębiorcy.

    Projekt budżetu państwa na 2022 rok - dochody

    Dochody budżetu w 2022 r. wyniosą 475,6 mld zł i będą wyższe od przewidywanych dochodów uzyskanych w roku 2021 o 0,4 proc. W ujęciu realnym dochody budżetu spadną o 2,8 proc. – wynika z projektu ustawy budżetowej na 2022 r.

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów. Z wyliczeń Ministerstwa Finansów wynika, że zmiany podatkowe wprowadzane Polskim Ładem będą kosztować samorządy ok. 150 mld zł w ciągu 10 lat. Trwają prace nad rozwiązaniami legislacyjnymi, które mają te straty zrekompensować. Proponowane zmiany to gwarancja dochodów i subwencja rozwojowa dla aktywnych inwestycyjnie gmin. W efekcie dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST) mają być o ok. 10 proc. wyższe niż prognozowane. – Zarówno w trakcie pandemii, jak i obecnie samorządy bardzo dobrze poradziły sobie, jeżeli chodzi o stronę budżetową – mówi Sebastian Skuza, wiceminister finansów.

    Czy nauczyciele masowo uciekają na emerytury?

    Od czasów pandemii spada liczba nauczycieli odchodzących na emeryturę i świadczenia kompensacyjne. Tak wynika z danych ZUS.

    Rower publiczny jednak z odliczeniem VAT

    Prawo do odliczenia VAT od inwestycji w system rowerów publicznych od kilku lat było źródłem sporów pomiędzy gminami (miastami) a organami podatkowymi.

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej. Osoba została powołana na stanowisko dyrektora gminnej biblioteki. Zgodnie z ustawą o prowadzeniu i organizowaniu działalności kulturalnej wójt gminy wysłał prośbę do kilku stowarzyszeń o wydanie opinii. Jednak nie otrzymał informacji zwrotnej od żadnego stowarzyszenia. Czy w przypadku braku odpowiedzi ze strony stowarzyszenia można uznać, że opinia jest pozytywna?

    Przekształcenie zakładu komunalnego w spółkę - czy to przejęcie zakładu pracy

    Gminne jednostki organizacyjne realizujące zadania komunalne, każda w wąskim zakresie, z początkiem przyszłego roku mają zostać przekształcone w spółkę prawa handlowego. Dotychczasowi dyrektorzy przekształcanych zakładów komunalnych mają stać się kierownikami poszczególnych komórek organizacyjnych w nowo powołanej spółce gminnej.

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego za czas choroby i innych nieobecności w obliczeniach

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego. Jak obliczyć kwotę dodatku, jeżeli pracownik nie przepracował całego miesiąca z innego powodu niż choroba? Czy kwotę dodatku dzieli się przez liczbę dni w danym miesiącu, czy przez liczbę godzin do przepracowania w danym miesiącu? Czy dodatek powinien być wypłacony w całości, w sytuacji gdy pracownik przebywa część miesiąca na zwolnieniu lekarskim?

    Program "Centra opiekuńczo-mieszkalne" a rozliczenia VAT

    Program "Centra opiekuńczo-mieszkalne" a rozliczenia VAT. Czy gminy i powiaty, świadcząc usługi w ramach programu, działają w charakterze podatników VAT? Czy VAT związany z wydatkami na tworzenie i utrzymanie centrum jest kosztem kwalifikowalnym?

    Kiedy zamawiający może odstąpić od zawartej umowy w trybie zamówień publicznych

    Kiedy zamawiający może odstąpić od umowy w trybie zamówień publicznych? Czy gmina może wycofać się z umowy i czy potrzebna jest zgoda wykonawcy (w umowie nie było warunków odstąpienia)?

    Zmiany w klasyfikacji budżetowej - rozporządzenie z 26 lipca 2021 r.

    Klasyfikacja budżetowa. Ustawodawca przygotował obszerne zmiany w rozporządzeniu dotyczącym klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych, pojawiły się m.in. nowe paragrafy dla oświaty: 479 „Wynagrodzenia osobowe nauczycieli” oraz 480 „Dodatkowe wynagrodzenie roczne nauczycieli”. Zmiany co do zasady wejdą w życie 1 stycznia 2022 r., przy czym część zmian obowiązuje z mocą wsteczną od 1 stycznia 2021 r. Na jakie dokładnie zmiany muszą być przygotowane organy administracji samorządowej?

    Ile zarabiają parlamentarzyści w UE?

    Zarobki parlamentarzystów w UE - najwięcej zarabiają Włosi i Niemcy. Hiszpanie i Portugalczycy otrzymują aż 14 wypłat.

    Spłata zadłużenia gminy z rezerwy celowej

    Spłata zadłużenia gminy ze środków pochodzących z rezerwy celowej - czy jest możliwa?

    Podwyżki dla najwyższych urzędników państwowych 2021

    Podwyżki dla najwyższych urzędników państwowych od 1 sierpnia 2021 r. - premiera, marszałków Sejmu i Senatu, rządu, posłów, senatorów, rzeczników itd. Ile będą zarabiać?

    Reorganizacja struktury szkoły i związana z tym likwidacja stanowiska

    W związku z licznymi zmianami struktury pracy w szkole przewidujemy likwidację jednego stanowiska sprzątaczki oraz stanowiska referenta. Wszyscy pracownicy administracji i obsługi zatrudnieni są na czas nieokreślony. Jakie regulacje obowiązują szkołę przy wypowiadaniu takich umów?

    Zakres odpowiedzialności głównego księgowego w Państwowej Straży Pożarnej

    Zakres odpowiedzialności pracownika, któremu powierzono obowiązki głównego księgowego w jednostce sektora finansów publicznych, został określony zapisami ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: uofp) oraz ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (dalej: uondfp). W artykule autor przedstawia najważniejsze obowiązki głównego księgowego, których niewypełnienie może prowadzić do poniesienia odpowiedzialności z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych, ale także odpowiedzialności karnej.

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia, w budżetówce bez zmian

    Rząd chce, aby minimalne wynagrodzenie wzrosło o 200 zł brutto. Płace w budżetówce pozostaną jednak zamrożone.

    Wynagrodzenia medyków po 1 lipca 2021 r. (pytania i odpowiedzi)

    Nowe regulacje dotyczące wynagradzania pracowników medycznych weszły w życie 1 lipca 2021 r. Oto odpowiedzi NFZ na najczęściej zadawane pytania.