Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy gmina może pobierać opłatę planistyczną od darowizny

Renta planistyczna jest quasi-podatkiem, pobieranym przy zbyciu nieruchomości, naliczanym od wzrostu wartości nieruchomości przy utworzeniu lub zmianie planu zagospodarowania przestrzennego.

W związku z poborem renty planistycznej zgłosiła się do nas czytelniczka, której gmina naliczyła opłatę planistyczną od nieruchomości, otrzymanej w darowiźnie. Nieruchomość otrzymana w darowiźnie to stary poniemiecki dom zbudowany na gruncie 0,43 ha.

- Dlaczego gmina od umowy darowizny na rzecz mojej córki chce naliczyć opłatę planistyczną, traktując darowiznę jak sprzedaż? W piśmie skierowanym do mnie gmina używa sformułowania zbycie. Przecież zbycie to sprzedaż za pieniądze, natomiast darowizna to nieodpłatne przekazanie na rzecz drugiej osoby - żali się pani Magdalena w liście do redakcji.

O interpretację przepisów poprosiliśmy Izbę Skarbową we Wrocławiu i ekspertów z Kancelarii Prawnej GLN.


IZBA SKARBOWA WE WROCŁAWIU WYJAŚNIŁA GP

Darowiznę wyróżnia od innych czynności prawnych to, że ma na celu nieodpłatne wzbogacenie obdarowanego kosztem majątku darczyńcy.

Przy świadczeniu w pełni odpłatnym (ekwiwalentne świadczenie drugiej strony) mamy do czynienia z umową sprzedaży, a nie z darowizną. Do darowizn nie zalicza takich świadczeń nieodpłatnych jak: nagrody państwowe, nagrody i zapomogi wypłacane pracownikom, zasiłki dla bezrobotnych. Darowizną nie jest też nieodpłatne wykonanie usług, np. grzecznościowe podwiezienie mebli - w ramach pomocy sąsiedzkiej.

Natomiast przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Kwestię związaną z naliczaniem opłaty planistycznej od darowanej nieruchomości rozstrzygnął w jednym z orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny.

W uchwale NSA z 30 października 2000 r. (sygn. akt OPK 16/00; publikowana w ONSA z 2001 r. nr 2, poz. 64) stwierdzono, że gdy wartość nieruchomości wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wysokość tej opłaty nie może być większa niż 30 proc. wzrostu wartości nieruchomości. NSA przyznał, że podstawą do pobrania opłaty nie jest sam fakt wzrostu wartości nieruchomości w następstwie uchwalenia lub zmiany planu, ale zbycie nieruchomości, której wartość wzrosła w następstwie uchwalenia lub zmiany planu. Prowadzi to do wniosku, że użyty przez ustawodawcę termin zbycie nieruchomości nie może obejmować przeniesienia własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w drodze umowy darowizny.

EKSPERT WYJAŚNIA

MARCIN JASIŃSKI

radca prawny

MARIA CZUBIŃSKA-ZAREMBA

prawnik Kancelaria Prawna GLN

Podstawą dla pobierania renty planistycznej jest każde zbycie własności nieruchomości, zarówno odpłatne, jak i nieodpłatne w formie darowizny.

Zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 z późn. zm.; dalej ustawa), jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 proc. wzrostu wartości nieruchomości.

Kluczową kwestią w celu udzielenia odpowiedzi na pytanie czytelniczki jest wyjaśnienie, czy umowa darowizny mieści się w granicach pojęcia zbycie użytego w powołanym przepisie. Należy ustalić, czy zbycie oznacza jedynie odpłatne przeniesienie własności (użytkowania wieczystego) nieruchomości czy też obejmuje również przeniesienie własności (użytkowania wieczystego) nieruchomości dokonane pod tytułem darmym (darowizna).

W przepisach ustawy brak jest legalnej definicji zbycia. Również żaden inny przepis prawa nie definiuje tego pojęcia. W związku z tym należy wesprzeć się wykładnią systemową, historyczną i celowościową.

Wykładnia systemowa polegająca na uwzględnieniu faktu, że przepisy prawne tworzą spójny system i należy uwzględniać ich wzajemne relacje oraz ich miejsce w systemie, prowadzi do wniosku, że każde wyzbycie się własności nieruchomości, zarówno odpłatne, jak i nieodpłatne, w sytuacji wzrostu wartości nieruchomości na skutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego stanowi podstawę do naliczania jednorazowej opłaty (potocznie zwanej rentą planistyczną). Pojęcie zbycie w innych ustawach interpretowane jest jako każde przeniesienie własności rzeczy na nabywcę, a nie jedynie odpłatne.

W przypadku wykładni historycznej, należy zauważyć, że rozbieżności odnośnie do stosowania art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez poszczególne gminy mogą wynikać z faktu, że na gruncie art. 36 ust. 3 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym NSA wydał 30 października 2000 r. uchwałę, zgodnie z którą, gdy wartość nieruchomości wzrosła w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednorazowej opłaty nie pobiera się w wypadku darowizny udziału we współwłasności nieruchomości na rzecz osób bliskich. We wskazanej uchwale sąd argumentował, że ustawodawca wiąże skutek, o którym mowa w omawianym przepisie, z przysporzeniem, powiększeniem majątku, uzyskaniem dodatkowych korzyści w razie zwiększenia się wartości nieruchomości. Należy jednak stwierdzić, że wątpliwości interpretacyjne zaprezentowane w powołanej uchwale NSA dotyczące pojęcia zbycie wynikały z niespójności terminologicznych w poprzednio obowiązującej ustawie, która wymiennie posługiwała się pojęciem zbycie oraz sprzedaż, na określenie tego samego skutku prawnego.

Kierując się wykładnią celowościową, której celem jest interpretacja przepisów prawa, w taki sposób, aby osiągnąć cel ustanowiony przez ustawodawcę, należy stwierdzić, że przepisy ustawy w brzmieniu aktualnie obowiązującym (z wyjątkiem art. 37 ust. 1 ustawy, który obok zbycia posługuje się pojęciem sprzedaż, co przyjęło się traktować jako niewątpliwy błąd ustawodawcy) jednomyślnie odnoszą się do pojęcia zbycie. Celem ustawodawcy było doprowadzenie do poszerzenia katalogu zdarzeń prawnych objętych regulacją przedmiotowych przepisów (dotyczących wzrostu lub spadku wartości nieruchomości wskutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego).

Podsumowując, należy stwierdzić, że na gruncie obecnie obowiązującego art. 36 ust. 4 ustawy podstawą dla pobierania renty planistycznej jest każde zbycie własności nieruchomości, zarówno odpłatne, jak i nieodpłatne (tj. także w przypadku darowizny).

PODSTAWA PRAWNA

= Art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 z późn. zm.).

Opracowała Ewa Matyszewska

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Wzór upoważnienia dla zastępcy głównego księgowego
    Pytanie: Jak powinno wyglądać upoważnienie wystawione przez głównego księgowego dla zastępcy głównego księgowego do pełnienia obowiązków w zastępstwie za głównego księgowego w czasie jego urlopu wypoczynkowego? Jakie trzeba w nim podać podstawy prawne?
    Pytania o urlop wychowawczy udzielany w częściach
    Pytanie: Pracownica urodziła dziecko w styczniu 2017 r. i kolejne w styczniu 2021 r. Wzięła urlop wychowawczy na 8 miesięcy na pierwsze dziecko (od stycznia 2021 r.), a od marca 2022 r., po urlopie macierzyńskim na drugie dziecko, chce korzystać dalej, do końca 2023 r., z urlopu wychowawczego na pierwsze dziecko, a później z urlopu wychowawczego na drugie dziecko. Czy jest to dopuszczalne?
    Kiedy kobieta w ciąży może rozwiązać umowę o pracę?
    Kobieta w ciąży może wypowiedzieć lub rozwiązać swoją umowę o pracę.
    Jak opodatkować wypłatę nagrody jubileuszowej i odprawy emerytalnej przed rozwiązaniem z emerytem umowy o pracy
    Pytanie: W dniu 31 grudnia 2022 r. pracownica przejdzie na emeryturę. Ostatnią wypłatę, za grudzień 2022 r., otrzyma 23 grudnia. Natomiast 24 grudnia ukończy 60 lat. Czy od wypłaconej z dniem rozwiązania stosunku pracy i nagrody jubileuszowej oraz odprawy emerytalno-rentowej można nie odprowadzać zaliczki na podatek dochodowy, jeśli pracownica złoży w ostatnich dniach zatrudnienia oświadczenie o uldze dla seniorów?
    Komunikat MF: Wyższe zaliczki na PIT od 1 lipca zapłacą zleceniobiorcy, niektórzy pracownicy, emeryci i mundurowi
    Wchodząca w życie nowelizacja może doprowadzić do wzrostu miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od lipca 2022 r. – uprzedza Ministerstwo Finansów w opublikowanym 27 czerwca br. komunikacie
    PIP o urlopach: Szeregowy pracownik, kierownik, menadżer. Kto z nich i kiedy odbiera telefon od pracodawcy w trakcie wakacji 2022 r.?
    Pracownik nie musi odebrać telefonu od pracodawcy w trakcie urlopu wypoczynkowego.
    5900 zł brutto, to netto 4351,91 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    Pytanie: Ile przy pensji brutto 5900 zł, otrzymam wypłaty netto na „rękę” po 1 lipca 2022 r.?
    Kiedy korekta w rachunkowości budżetowej?
    PYTANIE - W 2015 roku sporządzono aneks do umowy (chodzi o umowę na usługę), w którym wskazany został obowiązek waloryzacji, ale nie był on realizowany z powodu przeoczenia. Na jaki okres wstecz powinniśmy dokonać korekt i w jaki sposób (czy powinniśmy wystawić 12 korekt na każdy rok począwszy od roku 2016, kiedy ten obowiązek powinien być realizowany czy w inny sposób) i do jakiego okresu zaliczyć przychody z tego tytułu?
    Czy wydatki na środki trwałe, które podlegają jednorazowemu spisaniu w koszty, to inwestycja – odpowiedź MF na interpelację poselską
    Stanowisko MF: „wydatki na środki trwałe, które podlegają jednorazowemu spisaniu w koszty (w rozumieniu prawa bilansowego) nie są inwestycją.”
    W jaki sposób zaksięgować przypis dofinansowania na dziecko w żłobku?
    PYTANIE: W związku z otrzymaną informacją z ZUS obniżymy opłatę stałą za pobyt dzieci w żłobku, które otrzymały dofinansowanie. Środki za maj ZUS przeleje do dnia 20 czerwca na rachunek gminy, a gmina je nam przekaże. Po dokonaniu rozliczenia w księgach rachunkowych powinniśmy oddać środki do gminy jako dochody budżetowe W jaki sposób zaksięgować przypis dofinansowania: na dziecko czy na ZUS? Rozliczenie ma być z ZUS-em czy z gminą?
    Szkolenia online: Akademia budżetowa
    Zapraszamy na szkolenia online z cyklu "Akademia budżetowa", na których przybliżone zostaną najważniejsze zagadnienia z zakresu rachunkowości oraz sprawozdawczości obowiązujące i planowane od 2023 r. Szkolenia odbędą się w miesiącach wrzesień-grudzień 2022 r. Zapisz się już dziś!
    Grupa VAT w samorządzie terytorialnym - korzyści i zagrożenia
    Przepisy unijne umożliwiają państwom członkowskim wprowadzenie pewnych fakultatywnych regulacji prawnych, odnoszących się do definiowania podatników. W Polsce do tej pory w zasadzie ustawodawca z tego nie korzystał. Dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej zezwala państwom członkowskim na wprowadzenie (pod warunkiem konsultacji z Komitetem ds. Podatku od Wartości Dodanej) w poszczególnych państwach członkowskich tzw. grup podatkowych.
    Czy gmina może umorzyć opłaty za odbiór śmieci mieszkańcom pomagającym uchodźcom?
    W gminach stosujących metodę naliczania opłaty śmieciowej od liczby osób zamieszkujących nieruchomość pojawia się następujący problem. Udzielenie zakwaterowania uchodźcom zwiększa wartość opłat za zagospodarowanie odpadami komunalnymi. Czy gmina może umorzyć osobom pomagającym uciekinierom te opłaty?
    Czy gmina może zwolnić z podatku od nieruchomości budynki zamieszkałe przez uchodźców?
    Odpowiedzi na to pytanie udzieliła RIO w Kielcach (znak WI.54.19.2022)
    MF: Jak wykazać w Rb-27S wpłaty na przełomie dwóch miesięcy albo lat?
    Oprócz dochodów wykonanych na podstawie ewidencji analitycznej do rachunku bieżącego należy też doliczyć „środki w drodze” – tłumaczy MF odpowiadając na wątpliwości dotyczące wykazywania w sprawozdaniach dochodów zaksięgowanych na przełomie miesięcy lub roku.
    Czy wyjazd studyjny nauczyciela można pokryć z doskonalenia nauczycieli
    Czy wyjazd studyjny nauczyciela do Brukseli, który jest realizacją wygranej nagrody głównej w konkursie "Cześć Europo", można pokryć z doskonalenia nauczycieli z § 442?
    Ewidencja księgowa środków pochodzących z dotacji
    Jak prawidłowo zaksięgować wpływ środków z dotacji (np. na aktualizację stałego rejestru wyborców, na zwrot akcyzy), jeżeli jest jedno konto bankowe dla urzędu i organu?
    „Aktywna tablica”: 70 mln zł dla szkół. [Wnioski do 15 i 31 maja 2022 r.]
    Szkoły podstawowe, ponadpodstawowe oraz placówki kształcące uczniów ze specjalnymi potrzebami mogą wnioskować o dofinansowanie na zakup pomocy dydaktycznych w ramach programu „Aktywna tablica”.
    MF: Jak gminy powinny rozliczać środki z Funduszu Pomocy na zadania oświatowe
    Ministerstwo Finansów we współpracy z Ministerstwem Edukacji i Nauki przygotowało wyjaśnienia dotyczące środków z Funduszu Pomocy dla jednostek samorządu terytorialnego na dodatkowe zadania oświatowe.
    Deficyt w 2022 r. zwiększony z 1,8% na 4,3%. Jak sfinansować ten dług?
    Soboń: deficyt sektora wyniesie 4,3 proc. PKB.
    Ewidencja obciążenia pracownika za prywatne rozmowy telefoniczne
    Jak ująć notę księgową wystawioną pracownikowi za prywatne rozmowy telefoniczne?
    Kiedy można pozbawić nauczyciela dodatku za prowadzenie zajęć w warunkach trudnych lub uciążliwych
    Nie można pozbawić nauczyciela dodatku za warunki pracy, gdy w zdalny lub inny przyjęty sposób zrealizował zajęcia w warunkach trudnych lub uciążliwych. Prawo do tego świadczenia potwierdza Regionalna Izba Obrachunkowa w Olsztynie.
    Jaka stawka ryczałtu dla usługi opieki nad osobami starszymi
    Jaką stawką ryczałtu objęta jest usługa opieki nad osobami starszymi, bez zakwaterowania, świadczona przez jednoosobową działalność PKWIu 88.10.12, świadczona w domach?
    Jaka klasyfikacja budżetowa wydatków na podpis elektroniczny
    Jednostka sektora finansów publicznych prowadzi pełną księgowość. W zeszłym roku odnowiła pracownikowi podpis kwalifikowany (faktura została wystawiona na firmę) za okres od maja 2021 r. do kwietnia 2022 r. kwota faktury rozliczana jest w czasie poprzez konto „Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów”. Pracownik rozwiązał umowę o pracę z końcem stycznia 2022 r. Czy kwotę faktury za okres od lutego do kwietnia 2022 r. można zaksięgować w koszty rodzajowe, czy jednak należy tą kwotę przeksięgować na pozostałe koszty operacyjne?
    Czy przysługuje ekwiwalent za udział w działaniach ratowniczych dla kierowcy-konserwatora OSP
    Czy za udział w działaniach ratowniczych, strażakom ratownikom OSP zatrudnionym jako kierowca-konserwator samochodu strażackiego w urzędzie gminy na umowie o pracę lub umowie zlecenia należy wypłacić ekwiwalent pieniężny niezależnie od wynagrodzenia?