Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi - zmiany od 15 sierpnia 2015 r.

Marta Mikosz
Ślązak, Zapiór i Partnerzy – Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych sp. p.
Ekspert we wszystkich dziedzinach prawa związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej
Postępowanie sądowoadministracyjne - zmiany
Postępowanie sądowoadministracyjne - zmiany
Rewolucyjne zmiany czekają nas w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Czy nowe rozwiązania zmobilizują organy administracji do terminowego rozpatrywania spraw?

Na mocy ustawy  z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) – dalej zwana w skrócie „p.p.s.a.” wprowadzone zostaną stosowne zmiany w przepisach, które mają za zadanie usprawnić postępowanie sądowo-administracyjne zarówno przed Wojewódzkimi Sądami Administracyjnymi, jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jakie skutki zmiany niosą dla podatników?

Pierwsza istotna zmiana to wprowadzenie art. 145a p.p.s.a. , który wskazuje że:

„W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba, że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu.”

Polecamy serwis: Prawo administracyjne

O wydaniu decyzji lub postanowienia, o których mowa powyżej, właściwy organ zawiadamia sąd w terminie siedmiu dni od dnia ich wydania. W przypadku niezawiadomienia sądu, może on orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

W przypadku niewydania decyzji lub postanowienia przez sąd zobowiązujące organ do szybszego działania, w określonym przez sąd terminie, strona może wnieść skargę, żądając wydania orzeczenia stwierdzającego istnienie albo nieistnienie uprawnienia lub obowiązku. Sąd wyda orzeczenie w tym przedmiocie, jeżeli pozwalają na to okoliczności sprawy. W wyniku rozpoznania skargi sąd stwierdza czy niewydanie decyzji lub postanowienia miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa i może ponadto z urzędu albo na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty grzywny.

Z powyższego wynika, że wskazane zmiany mają na celu wyeliminowanie niekorzystnej dotychczas sytuacji dla podatnika. Obecnie bowiem organy podatkowe wydają co prawda decyzję, po wniesieniu przez podatnika skargi na ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania do WSA , jednakże decyzja zapada jeszcze zanim skarga podatnika zostanie rozstrzygnięta. W takiej sytuacji podatnik traci możliwość dochodzenia odszkodowania. Trzeba mieć na uwadze, że nierzadko sprawy trwają nawet po kilka lat, a podatnik nie ma możliwości walki z opieszałością organów. Na skutek wskazanej zmiany sąd będzie miał możliwość oddalenia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale jedynie wówczas, gdy nie wystąpiła wspomniana opieszałość ze strony organu.

Niewątpliwie jest to jakiś krok w kierunku wyeliminowania przewlekłości postępować, ale takie zwroty jak „ jeżeli pozwalają na to okoliczności sprawy” powodują, że należy raczej oczekiwać zmian na lepsze w niewielkim stopniu.

Kolejną istotną zmianą jest zwiększenie zakresu orzekania reformatoryjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny - w obecnym stanie prawnym orzeczenia NSA mają charakter kasacyjny (NSA uchyla wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozstrzygnięcia przez WSA), na skutek przyjętej zmiany NSA będzie mógł w określonych sytuacjach orzekać co do istoty sprawy ostatecznie
i merytorycznie rozstrzygając sprawę w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej. Zatem NSA, uwzględniając skargę kasacyjną będzie mógł ją rozpoznać bez przekazywania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, gdy uzna, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona. W obecnie obowiązujących przepisach również istniała taka możliwość, ale dopiero wówczas gdy nie doszło do naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Trzecia zmiana przewiduje wprowadzenie instytucji samokontroli sądu pierwszej instancji umożliwiającej uwzględnianie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we własnym zakresie skarg kasacyjnych. W praktyce oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny będzie mógł uchylić swój zaskarżony skargą kasacyjną wyrok i ponownie rozpoznać sprawę, jeśli stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione. Zatem głównym celem niniejszej zmiany jest również przyśpieszenie procesu rozpatrywania skarg kasacyjnych i to bez zbędnego angażowania NSA w przypadku oczywistych skarg.

Czwarta zmiana „przyśpieszająca” to wprowadzenie możliwości umarzania postępowania administracyjnego przez sądy administracyjne - w razie uwzględnienia skargi na decyzję (lub postanowienie) i jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności oraz stwierdzenie przez sąd podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego sąd będzie umarzał takie postępowanie. Powyższe oznacza, że wyeliminowana została konieczność następczego umarzania postępowania przez organ po wydaniu przez sąd wyroku, w którym wskazano że zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania.

Piąta zmiana to powierzenie referendarzom sądowym znacznie szerszego zakresu czynności procesowych, które dotąd były przypisane sędziom, chociaż nie są ściśle związane z realizacją zadań wymiaru sprawiedliwości. Dotyczy to przykładowo spraw związanych z opłatami kancelaryjnymi, spraw związanych z ustanowieniem kuratora dla strony niemającej zdolności procesowej czy dla osoby której miejsce pobytu jest nieznane oraz kuratora spadku, zwrotu akt organowi po zakończonym postępowaniu.

Zobacz również: Ordynacja podatkowa 2016 - elektroniczne doręczanie pism

Kolejną – szóstą zmianą jest rozszerzenie zakresu spraw, które mogą być rozpoznawane w trybie uproszczonym o skargi na postanowienia oraz skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania. Zatem tego rodzaju sprawy będą mogły być rozpoznawane bez obowiązku kierowania ich na rozprawę. Jest to pozytywna zmiana biorąc pod uwagę charakter skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania. W takich bowiem sprawach wpadkowych co do zasady stan faktyczny jest klarowny, a podatnikowi zależy na szybkim rozpoznaniu. Ponadto w ramach wskazanej zmiany dodaje się regulację, dzięki której sprawy w trybie uproszczonym będą rozpoznawane w składzie 3 sędziów, aby dodatkowo wzmocnić gwarancję ochrony interesów podatnika.

W ramach siódmej już zmiany, ustawa zmieniająca przewiduje „nowości” w ramach pomocy prawnej, w szczególności zmiany dotyczące usprawnienia procedury wyznaczania pełnomocników z urzędu oraz zapewnienia zachowania terminów procesowych istotnych dla obywatela reprezentowanego przez pełnomocnika ustanowionego w ramach pomocy prawnej. Jak bowiem wskazują dodane art. 177 § 3-6 W razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Natomiast 
w przypadku odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego na wniosek, o którym mowa w § 3, bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może rozpocząć się wcześniej niż od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli strona wniesie środek zaskarżenia na to postanowienie - wcześniej niż od dnia doręczenia postanowienia kończącego postępowanie w tym przedmiocie."

Kolejna zmiana może być istotna dla obecnych, jak i przyszłych doradców podatkowych. W art. 163 zmianie ulega § 2, zgodnie z którym po nowelizacji postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom. Gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia, postanowienie należy doręczyć z uzasadnieniem. Doręczając postanowienie należy pouczyć stronę występującą w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego. Powyższe powoduje zrównanie pozycji procesowej doradców podatkowych z uprawnieniami i obowiązkami adwokatów i radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W ramach kolejnej regulacji, która podlega zmianie na skutek omawianej nowelizacji to rozszerzenie zakresu zwolnień z obowiązku uiszczania kosztów sądowych - o sprawy dotyczące udzielania cudzoziemcom ochrony, sprawy dotyczące dodatków mieszkaniowych oraz dla organizacji pożytku publicznego w sprawach własnych.

Wśród omawianych zmian, warto również dodać, że przewidziano wprowadzenie zdolności sądowej organów administracji publicznej – ma to na celu jednoznaczne wskazanie, iż organy administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądami administracyjnymi. Ponadto ustawa wprowadza zasadę, iż pełnomocnikiem organu w postępowaniu sądowo-administracyjnym może być funkcjonariusz lub pracownik kierowanej przez ten organ jednostki organizacyjnej.

Zmiany obowiązują od 15 sierpnia 2015 r., jednakże zgodnie z treścią przepisów przejściowych ustawy zmieniającej część nowych regulacji będzie miała zastosowanie również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowej ustawy.

Marta Mikosz

Specjalista z zakresu prawa podatkowego. Związana z Kancelarią Ślązak, Zapiór i Wspólnicy, gdzie jest odpowiedzialna za bieżącą obsługę klientów, w szczególności w zakresie związanym z prowadzeniem postępowań podatkowych oraz administracyjnych, a także w ramach kontroli podatkowej i skarbowej.

Autorka bloga na temat zmian, obowiązków oraz uprawnień, a przede wszystkim możliwości, jakie daje prawo podatkowe osobom prawnym i fizycznym – www.opodatkowany.pl

Polecamy w INFORRB

Czy noclegi w schronisku młodzieżowym są opodatkowane VAT

Jak wyliczyć ekwiwalent dla nauczyciela w placówce nieferyjnej

Czy opodatkować dofinansowanie do studiów i kursów kwalifikacyjnych nauczycieli

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość budżetowa
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Wzór upoważnienia dla zastępcy głównego księgowego
    Pytanie: Jak powinno wyglądać upoważnienie wystawione przez głównego księgowego dla zastępcy głównego księgowego do pełnienia obowiązków w zastępstwie za głównego księgowego w czasie jego urlopu wypoczynkowego? Jakie trzeba w nim podać podstawy prawne?
    Pytania o urlop wychowawczy udzielany w częściach
    Pytanie: Pracownica urodziła dziecko w styczniu 2017 r. i kolejne w styczniu 2021 r. Wzięła urlop wychowawczy na 8 miesięcy na pierwsze dziecko (od stycznia 2021 r.), a od marca 2022 r., po urlopie macierzyńskim na drugie dziecko, chce korzystać dalej, do końca 2023 r., z urlopu wychowawczego na pierwsze dziecko, a później z urlopu wychowawczego na drugie dziecko. Czy jest to dopuszczalne?
    Kiedy kobieta w ciąży może rozwiązać umowę o pracę?
    Kobieta w ciąży może wypowiedzieć lub rozwiązać swoją umowę o pracę.
    Jak opodatkować wypłatę nagrody jubileuszowej i odprawy emerytalnej przed rozwiązaniem z emerytem umowy o pracy
    Pytanie: W dniu 31 grudnia 2022 r. pracownica przejdzie na emeryturę. Ostatnią wypłatę, za grudzień 2022 r., otrzyma 23 grudnia. Natomiast 24 grudnia ukończy 60 lat. Czy od wypłaconej z dniem rozwiązania stosunku pracy i nagrody jubileuszowej oraz odprawy emerytalno-rentowej można nie odprowadzać zaliczki na podatek dochodowy, jeśli pracownica złoży w ostatnich dniach zatrudnienia oświadczenie o uldze dla seniorów?
    Komunikat MF: Wyższe zaliczki na PIT od 1 lipca zapłacą zleceniobiorcy, niektórzy pracownicy, emeryci i mundurowi
    Wchodząca w życie nowelizacja może doprowadzić do wzrostu miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od lipca 2022 r. – uprzedza Ministerstwo Finansów w opublikowanym 27 czerwca br. komunikacie
    PIP o urlopach: Szeregowy pracownik, kierownik, menadżer. Kto z nich i kiedy odbiera telefon od pracodawcy w trakcie wakacji 2022 r.?
    Pracownik nie musi odebrać telefonu od pracodawcy w trakcie urlopu wypoczynkowego.
    5900 zł brutto, to netto 4351,91 zł od 1 lipca 2022 r. [kalkulator wynagrodzeń brutto netto Infor.pl]
    Pytanie: Ile przy pensji brutto 5900 zł, otrzymam wypłaty netto na „rękę” po 1 lipca 2022 r.?
    Kiedy korekta w rachunkowości budżetowej?
    PYTANIE - W 2015 roku sporządzono aneks do umowy (chodzi o umowę na usługę), w którym wskazany został obowiązek waloryzacji, ale nie był on realizowany z powodu przeoczenia. Na jaki okres wstecz powinniśmy dokonać korekt i w jaki sposób (czy powinniśmy wystawić 12 korekt na każdy rok począwszy od roku 2016, kiedy ten obowiązek powinien być realizowany czy w inny sposób) i do jakiego okresu zaliczyć przychody z tego tytułu?
    Czy wydatki na środki trwałe, które podlegają jednorazowemu spisaniu w koszty, to inwestycja – odpowiedź MF na interpelację poselską
    Stanowisko MF: „wydatki na środki trwałe, które podlegają jednorazowemu spisaniu w koszty (w rozumieniu prawa bilansowego) nie są inwestycją.”
    W jaki sposób zaksięgować przypis dofinansowania na dziecko w żłobku?
    PYTANIE: W związku z otrzymaną informacją z ZUS obniżymy opłatę stałą za pobyt dzieci w żłobku, które otrzymały dofinansowanie. Środki za maj ZUS przeleje do dnia 20 czerwca na rachunek gminy, a gmina je nam przekaże. Po dokonaniu rozliczenia w księgach rachunkowych powinniśmy oddać środki do gminy jako dochody budżetowe W jaki sposób zaksięgować przypis dofinansowania: na dziecko czy na ZUS? Rozliczenie ma być z ZUS-em czy z gminą?
    Szkolenia online: Akademia budżetowa
    Zapraszamy na szkolenia online z cyklu "Akademia budżetowa", na których przybliżone zostaną najważniejsze zagadnienia z zakresu rachunkowości oraz sprawozdawczości obowiązujące i planowane od 2023 r. Szkolenia odbędą się w miesiącach wrzesień-grudzień 2022 r. Zapisz się już dziś!
    Grupa VAT w samorządzie terytorialnym - korzyści i zagrożenia
    Przepisy unijne umożliwiają państwom członkowskim wprowadzenie pewnych fakultatywnych regulacji prawnych, odnoszących się do definiowania podatników. W Polsce do tej pory w zasadzie ustawodawca z tego nie korzystał. Dyrektywa Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej zezwala państwom członkowskim na wprowadzenie (pod warunkiem konsultacji z Komitetem ds. Podatku od Wartości Dodanej) w poszczególnych państwach członkowskich tzw. grup podatkowych.
    Czy gmina może umorzyć opłaty za odbiór śmieci mieszkańcom pomagającym uchodźcom?
    W gminach stosujących metodę naliczania opłaty śmieciowej od liczby osób zamieszkujących nieruchomość pojawia się następujący problem. Udzielenie zakwaterowania uchodźcom zwiększa wartość opłat za zagospodarowanie odpadami komunalnymi. Czy gmina może umorzyć osobom pomagającym uciekinierom te opłaty?
    Czy gmina może zwolnić z podatku od nieruchomości budynki zamieszkałe przez uchodźców?
    Odpowiedzi na to pytanie udzieliła RIO w Kielcach (znak WI.54.19.2022)
    MF: Jak wykazać w Rb-27S wpłaty na przełomie dwóch miesięcy albo lat?
    Oprócz dochodów wykonanych na podstawie ewidencji analitycznej do rachunku bieżącego należy też doliczyć „środki w drodze” – tłumaczy MF odpowiadając na wątpliwości dotyczące wykazywania w sprawozdaniach dochodów zaksięgowanych na przełomie miesięcy lub roku.
    Czy wyjazd studyjny nauczyciela można pokryć z doskonalenia nauczycieli
    Czy wyjazd studyjny nauczyciela do Brukseli, który jest realizacją wygranej nagrody głównej w konkursie "Cześć Europo", można pokryć z doskonalenia nauczycieli z § 442?
    Ewidencja księgowa środków pochodzących z dotacji
    Jak prawidłowo zaksięgować wpływ środków z dotacji (np. na aktualizację stałego rejestru wyborców, na zwrot akcyzy), jeżeli jest jedno konto bankowe dla urzędu i organu?
    „Aktywna tablica”: 70 mln zł dla szkół. [Wnioski do 15 i 31 maja 2022 r.]
    Szkoły podstawowe, ponadpodstawowe oraz placówki kształcące uczniów ze specjalnymi potrzebami mogą wnioskować o dofinansowanie na zakup pomocy dydaktycznych w ramach programu „Aktywna tablica”.
    MF: Jak gminy powinny rozliczać środki z Funduszu Pomocy na zadania oświatowe
    Ministerstwo Finansów we współpracy z Ministerstwem Edukacji i Nauki przygotowało wyjaśnienia dotyczące środków z Funduszu Pomocy dla jednostek samorządu terytorialnego na dodatkowe zadania oświatowe.
    Deficyt w 2022 r. zwiększony z 1,8% na 4,3%. Jak sfinansować ten dług?
    Soboń: deficyt sektora wyniesie 4,3 proc. PKB.
    Ewidencja obciążenia pracownika za prywatne rozmowy telefoniczne
    Jak ująć notę księgową wystawioną pracownikowi za prywatne rozmowy telefoniczne?
    Kiedy można pozbawić nauczyciela dodatku za prowadzenie zajęć w warunkach trudnych lub uciążliwych
    Nie można pozbawić nauczyciela dodatku za warunki pracy, gdy w zdalny lub inny przyjęty sposób zrealizował zajęcia w warunkach trudnych lub uciążliwych. Prawo do tego świadczenia potwierdza Regionalna Izba Obrachunkowa w Olsztynie.
    Jaka stawka ryczałtu dla usługi opieki nad osobami starszymi
    Jaką stawką ryczałtu objęta jest usługa opieki nad osobami starszymi, bez zakwaterowania, świadczona przez jednoosobową działalność PKWIu 88.10.12, świadczona w domach?
    Jaka klasyfikacja budżetowa wydatków na podpis elektroniczny
    Jednostka sektora finansów publicznych prowadzi pełną księgowość. W zeszłym roku odnowiła pracownikowi podpis kwalifikowany (faktura została wystawiona na firmę) za okres od maja 2021 r. do kwietnia 2022 r. kwota faktury rozliczana jest w czasie poprzez konto „Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów”. Pracownik rozwiązał umowę o pracę z końcem stycznia 2022 r. Czy kwotę faktury za okres od lutego do kwietnia 2022 r. można zaksięgować w koszty rodzajowe, czy jednak należy tą kwotę przeksięgować na pozostałe koszty operacyjne?
    Czy przysługuje ekwiwalent za udział w działaniach ratowniczych dla kierowcy-konserwatora OSP
    Czy za udział w działaniach ratowniczych, strażakom ratownikom OSP zatrudnionym jako kierowca-konserwator samochodu strażackiego w urzędzie gminy na umowie o pracę lub umowie zlecenia należy wypłacić ekwiwalent pieniężny niezależnie od wynagrodzenia?