Kategorie

Faktura gminy działającej jako inwestor zastępczy

Jak zafakturować wykonanie przyłącza wodnego i kanalizacyjnego wykonanego przez gminę – inwestora zastępczego ?

Powyższe pytanie  powstało na tle następującego stanu faktycznego.

Gmina podpisuje umowy z mieszkańcami o wykonanie podłączenia budynku mieszkalnego prywatnego do sieci wodociągowej wybudowanej wcześniej ze środków gminnych. Gmina działa w tym zakresie w charakterze inwestora zastępczego, gdyż koszt przyłącza ciąży na osobie ubiegającej się o przyłączenie do sieci, a nie na gminie. Tak więc wykonanie przyłącza nie jest wykonywane przez gminę w ramach jej zadań statutowych.

Reklama

Gmina ma natomiast możliwość otrzymania dotacji z NFOŚ I GW i w części pokryć koszty wykonania takiego przyłącza. Takie dofinansowanie zmniejsza koszt przyłącza. Gmina podejmuje się wykonania dokumentacji i budowy podłączenia wodociągowego i kanalizacyjnego jako inwestor zastępczy i do pełnego rozliczenia po jej zakończeniu.

Warunkiem jednak tego przedsięwzięcia jest uzyskanie przez gminę dofinansowania z tego funduszu. Gmina planuje zawrzeć z mieszkańcami umowy, w których każdy z mieszkańców wyrażających chęć podłączenia budynku mieszkalnego do sieci wpłaci zaliczkę w wysokości 500,00 zł na konto dochodów gminy w terminie 7 dni od dnia podpisania umowy. Gdyby gmina nie uzyskała dotacji z NFOŚ I GW zaliczki zostaną zwrócone.

W związku z powyższym powstała wątpliwość czy w momencie otrzymania zaliczki powstanie obowiązek podatkowy wynikający z ustawy o podatku od towarów i usług, a kwota 500,00 zł jest kwotą należną jako całość świadczenia. Czy w chwili dokonywania wpłat zaliczek powstanie obowiązek wystawienia faktury?

Czytaj także: Kolejna faktura korygująca czy dodatkowa faktura>>

Reklama

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotną informację zawartą w opisanym powyżej stanie faktycznym, zgodnie z którą gmina w tym przypadku wykonuje usługę przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego, ale nie realizuje w tym zakresie zadania statutowego, tylko działa jako inwestor zastępczy. Taka sytuacja jest oczywiście możliwa i znana w praktyce.

Zgodnie z przepisami art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858,ze zmianami), jeśli umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzenie ścieków nie stanowi inaczej, odbiorca usług odpowiada za zapewnienie niezawodnego działania posiadanych instalacji i przyłączy wodociągowych lub instalacji i przyłączy kanalizacyjnych z urządzeniami pomiarowymi włącznie.

Zgodnie natomiast z przepisem art. 15 ust. 2  tej ustawy realizację budowy przyłączy musi zapewnić sobie na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie do sieci. Ustawa nie zabrania, aby budowa przyłączy realizowana była w ramach inwestycji prowadzonej przez gminę. Trzeba jednak pamiętać, że koszt budowy przyłączy nie może być ponoszony przez gminę, gdyż ciężar ten przeniesiony został przez ustawodawcę na osobę ubiegającą się o przyłączenie do budowanej sieci. W takim to właśnie przypadku gmina może występować w zakresie przyłączy jako „inwestor zastępczy” w stosunku do mieszkańców, którzy wystąpili z wnioskiem o wykonanie przyłącza przy okazji realizacji inwestycji.

W związku z tym, iż brak jest przepisów prawnych nakładających na właścicieli nieruchomości obowiązek podłączenia się do kanalizacji czy wodociągu, brak jest też obowiązku prawnego w zakresie poniesienia kosztów budowy przyłącza przez te osoby. Jak wspomniano możliwe jest natomiast, aby to gmina wykonała takie przyłącze. Z uwagi natomiast na to, że budowa przyłączy nie jest zadaniem gminy, to nie może ona ich finansować. W praktyce więc gminy zwracają się o dofinansowanie takich prac z różnego rodzaju funduszy, a także gminy często zawierają z mieszkańcami odpowiednie umowy, wyrażające wolę powierzenia gminie wykonania przyłącza. Praktyką dość powszechną jest również pobranie od mieszkańców zaliczek na poczet kosztu budowy przyłącza.

W takiej sytuacji powstaje pytanie jak opodatkować taką usługę podatkiem VAT i dalej: czy trzeba będzie wystawić fakturę VAT.

Kwestia podatku VAT w sytuacji kiedy gmina realizuje swoje zadania statutowe w zakresie wodociągów i kanalizacji była wielokrotnie wyjaśniana. W tym zakresie znane są orzeczenia sądów administracyjnych i interpretacje podatkowe, zgodnie z którymi w takim przypadku obciążenie podatkiem VAT nie wystąpi, gdyż dotacja czy dofinansowanie ogólne, przekazane na działalność jednostki, nie wiąże się z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług, a w związku z tym brak jest ostatecznego odbiorcy takich towarów lub usług. Moim zdaniem w takim przypadku istotne jest również, iż w sytuacji gdy gmina wykonuje swoje zadania statutowe nie działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, zgodnie z przepisem art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z inną sytuacją, a mianowicie gmina wykonuje przyłącze, co jednak nie stanowi jej zadania statutowego. W takim przypadku gmina nie będzie korzystała z powołanego powyżej przepis art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, ale w zakresie podatku VAT będzie w tym przypadku działała jak podatnik tego podatku.

W związku z tym istotne znaczenie będzie miał przepis art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym podstawą opodatkowania jest obrót (z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5tej ustawy). Obrotem zaś jest kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o kwotę należnego podatku. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Czytaj także: Kasy fiskalne w gminach>>

Przepis ten oznacza, że do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług wlicza się dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, ale tylko takie, które mają bezpośredni wpływ na kwotę należną (cenę) z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług. Aby odpowiedzieć na to pytanie trzeba ustalić jakie są szczegółowe warunki, na których będzie przyznane dofinansowanie. W przypadku gdy dofinansowanie będzie się wiązać z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług, a więc będzie stanowiło dopłatę do ceny towaru lub usługi, wtedy tego rodzaju dofinansowanie stanowić będzie - obok ceny - uzupełniający element podstawy opodatkowania z tytułu danej dostawy lub świadczenia usług. Tak więc kryterium uznania dotacji za zwiększającą obrót jest fakt czy dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Natomiast w przypadku, gdy dofinansowanie nie da się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu tym podatkiem, a więc służy pokryciu ogólnych kosztów działalności podatnika, wtedy takie dofinansowanie nie stanowi obrotu w rozumieniu przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, czyli nie zwiększa podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.


Istotne jest więc na jaki dokładnie cel będzie uzyskane dofinansowanie. Z uwagi na fakt, iż  dofinansowanie opisane w stanie faktycznym będzie związane z wykonaniem przyłącza, ale nie w ramach zadań własnych gminy, tylko na zasadzie inwestora zastępczego, można przyjąć, że uzyskane przez gminę dofinansowanie będzie miało ściśle określony cel. Nie będzie to więc dofinansowanie na pokrycie kosztów związanych z realizacją zadań własnych gminy związanych ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i zbiorowym odprowadzaniem ścieków, ale będą to środki pieniężne bezpośrednio związane z wykonaną przez gminę usługą przyłącza. Tak więc należałoby przyjąć moim zdaniem, iż dofinansowanie stanowić będzie dopłatę do ceny świadczonej przez gminę usługi wykonania przyłącza. W wyniku dofinansowania wykonania przyłączy mieszkańcy uzyskają sfinansowanie ww. środkami pieniężnymi wynagrodzenia za wykonanie przyłącza.

Z powyższego wynika, że w takim przypadku kwota dofinansowania powinna, zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, być uwzględniona w kwocie należnej z tytułu wykonanej przez gminę usługi przyłącza. To z kolei oznacza, że wartość usługi przyłącza musi uwzględniać kwotę dofinansowania. Jeśli kwota dofinansowania wynosić będzie np. 1500,00 zł w przeliczeniu na jedno przyłącze, to wtedy dla celów podatku VAT Gmina będzie zobowiązania do wykazania obrotu z tytułu wykonanej usługi w kwocie jednostkowej 1500,00 zł.

Powstaje w związku z tym pytanie – jak zafakturować takie usługi?

Odbiorcami usługi przyłącza są niewątpliwie osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej – mieszkańcy. W związku z tym należy przypomnieć, że zgodnie z przepisem art. 106 ust. 4 ustawy o VAT podatnicy tego podatku nie mają obowiązku wystawiania faktur VAT osobowym fizycznym nie prowadzącym działalności gospodarczej, chyba, że na żądanie tych osób. Tak więc jeśli osoby fizyczne nie żądają faktury, nie ma obowiązku ich wystawiania. Nie zmienia to jednak faktu, że zarówno kwota należna jak i kwota podatku muszą być uwzględnione w ewidencji podatku VAT, a następnie w deklaracji dla tego podatku.

Jeśli natomiast osoba fizyczna zażąda wystawienia faktury, to oczywiście taką fakturę należy wystawić. Zgodnie z opisem stanu faktycznego gmina zamierza zawrzeć z mieszkańcami umowy, na podstawie których mieszkańcy będą wpłacali zaliczki w kwocie 500,00 zł. Zgodnie z przepisem art. 19 ust. 11 ustawy o VAT jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano cześć należności (np. zaliczkę) obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania tej części. Przy czym fakturę można wystawić nie później niż 7 dnia od dnia otrzymania zaliczki (par. 10 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie maja zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 68 poz. 360). Tak więc już samo przyjęcie zaliczki w kwoce 500,00 zł powodować będzie obowiązek wystawienia faktury.

Jeśli zaliczka okaże się całością wynagrodzenia, wtedy zgodnie z przepisem par. 10 pkt 6 powołanego rozporządzenia nie ma obowiązku wystawiania faktury końcowej. Jeśli natomiast okaże się, że kwota należna z tytułu wykonania przyłącza przekroczyła zaliczkę, należy wystawić fakturę końcową z wykazaniem pozostałej kwoty należnej.

Czytaj także: Na jakie kwoty i kiedy wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż lokalu komunalnego przez gminę>>

Powstaje jeszcze jedna kwestia do wyjaśnienia: w umowach z mieszkańcami gmina może określić całkowity koszt wykonania przyłącza na kwotę określoną z góry w wysokości 500,00 zł. Jak należy postąpić, gdy okaże się, że dofinansowanie przekroczyło tę kwotę?

W takim przypadku powstaje sytuacja, w której dla celów podatku VAT gmina jest obowiązana wykazać kwotę należną za wykonaną usługę z uwzględnieniem dofinansowania (zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT), ale od mieszkańców gmina będzie mogła żądać zapłaty kwoty wynikającej  z umowy, tj. koty 500,00 zł.

Dodać jeszcze trzeba, że w przypadku, gdy gminie nie uda się uzyskać dofinansowania i zgodnie z umową z mieszkańcami gmina będzie zwracała pobrane zaliczki, wtedy wystąpi obowiązek wystawienia faktur korygujących – oczywiście w tych przypadkach gdy uprzednio wystawione zostały faktury VAT.

Na zakończenie trzeba podkreślić, iż powyższe uwagi nie będą miały zastosowania do sytuacji, w której gmina uzyskałaby dofinansowanie związane z jej działalnością, a nie dofinansowanie do ściśle określonej usługi. W takim bowiem przypadku, gdy dofinansowanie ma charakter ogólny, w myśl przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, dofinansowanie takie nie powiększa podstawy opodatkowania tym podatkiem.

Elżbieta Olechniewicz

Radca prawny specjalizujący się w tematyce podatku VAT

samorzad.infor.pl

Elżbieta Olechniewicz
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    16 cze 2021
    Zakres dat:

    NFZ przyjmuje wnioski od aptek, które chcą przystąpić do programu szczepień

    Apteki - szczepienia na COVID-19. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Jak zgłosić aptekę do Narodowego Programu Szczepień? Na jakich zasadach szczepienia przeprowadzają farmaceuci?

    Powrót do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) 2022

    Stabilizująca reguła wydatkowa. Rząd przyjął projekt, który zakłada, że klauzula powrotu do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) zostanie wydłużona na rok 2022 r. - poinformował resort finansów.

    Zasady ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze

    Czy rada gminy może w uchwale w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze (z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi) oraz w sprawie szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również w sprawie trybu ich pobierania, postanowić, że „koszt jednej godziny świadczonych usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych określa kierownik właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej”?

    Jakie dane są niezbędne do przyznania dodatku energetycznego?

    Rada gminy ma podjąć uchwałę w sprawie dodatku energetycznego. Jej integralną część stanowi załącznik - wzór wniosku o przyznanie tego dodatku. W związku z tym powstała wątpliwość o zakres danych, których można żądać w takim wniosku. Czy dopuszczalne jest żądanie danych dotyczących domowników osoby występującej z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego (imię nazwisko, stopień pokrewieństwa oraz data urodzenia)?

    Zwolnienia dla przedsiębiorców w podatku od nieruchomości

    Rada gminy postanowiła podjąć uchwałę ustanawiającą zwolnienia w podatku od nieruchomości, w ramach pomocy de minimis, dla przedsiębiorców. Czy w takiej uchwale - jako warunek uzyskania zwolnienia - można zapisać brak zaległości w podatkach i opłatach lokalnych stanowiących dochód budżetu gminy?

    Strajk pielęgniarek: czy będą podwyżki?

    Strajk pielęgniarek: zarobki pielęgniarek. W poniedziałek rozpoczęły się strajki ostrzegawcze pielęgniarek w szpitalach na terenie całej Polski. W pierwszej fali dwugodzinnych strajków ostrzegawczych wzięło udział ok. 40 szpitali, które osiągnęły etap sporu zbiorowego. Czy będą podwyżki dla pielęgniarek?

    Zwrot kosztu mediów dokonany przez OKE a VAT

    W związku z organizowanym na terenie szkoły egzaminem ósmoklasisty szkoła refakturuje na okręgową komisją egzaminacyjną m.in. koszty mediów za czas funkcjonowania na jej terenie komisji egzaminacyjnej. Jaką stawkę VAT należy zastosować w takim przypadku?

    Termin wypłaty odprawy emerytalnej pracownikowi samorządowemu

    Czy odprawę emerytalną należy wypłacić w ostatnim dniu zatrudnienia, mimo że nie ma jeszcze decyzji ZUS o przyznaniu, czy należy poczekać do otrzymania decyzji?

    Nieodpłatne przekazanie majątku ruchomego do spółdzielni socjalnej

    Czy jednostka budżetowa podległa powiatowi może dokonać nieodpłatnego przekazania lub darowizny majątku ruchomego spółdzielni socjalnej?

    Audyt wewnętrzny w jednostkach sektora finansów publicznych

    Audyt wewnętrzny - na czym polega i jakie są korzyści płynące z audytu? Maj jest międzynarodowym miesiącem świadomości o audycie wewnętrznym.

    Rada nie musi upoważniać wójta do spłaty gminnych zobowiązań

    Czy rada gminy może w uchwale nowelizującej budżet gminy na 2021 rok upoważnić wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do spłat zobowiązań gminy oraz do zabezpieczania zawieranych umów o dofinansowanie realizowanych programów i projektów w „innej formie wymaganej przez dysponenta środków”?

    Opłata za odbiór śmieci z nieruchomości letniskowej

    Czy rada gminy może wprowadzić w trakcie trwania roku podatkowego ryczałtowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe?

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia 2021

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia - Ministerstwo Zdrowia skierowało do prac rządu projekt nowelizujący przepisy.

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli 2021

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli - czym jest i ile wynosi w 2021 roku? 13 maja 2021 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki w sprawie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli.

    Opodatkowanie dodatków i nagród spisowych wypłacanych pracownikom urzędów

    W związku z przeprowadzanym Narodowym Spisem Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 r. niektórzy pracownicy urzędu gminy zostali oddelegowani do prac spisowych. Czy wypłacone im dodatki i nagrody spisowe należy zaliczyć do przychodów ze stosunku pracy?

    COVID-19 a prawo do odliczenia VAT z tytułu termomodernizacji DPS

    Dom pomocy społecznej przeprowadza termomodernizację budynku. Czy w sytuacji pandemii, w związku z przeprowadzaną termomodernizacją, można dokonać częściowego odliczenia VAT, czy należy uznać, że DPS nie prowadzi działalności opodatkowanej?

    Klasyfikacja budżetowa wydatków na wniesienie dopłaty do kapitału zapasowego do spółki

    Jaki paragraf wydatkowy zastosować do wydatku z tytułu „wniesienia dopłaty do kapitału zapasowego spółki gminy”. Czy prawidłowy będzie § 415 „Opłaty na rzecz budżetu państwa” czy § 601 „Wydatki na zakup i objęcie akcji i udziałów”?

    Wydatek na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień

    Jak księgować po stronie ośrodka pomocy społecznej wydatki na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień finansowane ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19.

    Czy blaszaki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości

    Czy gmina może naliczać podatek od nieruchomości od tzw. blaszaków, które służą jako składziki na narzędzia, czy jako pomieszczenia do przechowywania różnych rzeczy, np. rowerów, kosiarek itp. Zgodnie z prawem budowlanym, nie są to ani budynki, ani obiekty budowlane.

    Klasyfikacja budżetowa wydatku za badania na przeciwciała COVID-19

    W jakim paragrafie należy zaksięgować fakturę za badania na przeciwciała (COVID-19) - w § 428 czy § 430? Nie są to badania okresowe w ramach medycyny pracy, tylko badanie krwi zlecone przez szkołę swoim pracownikom.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r. Czy do paragonu z NIP nabywcy można wystawić fakturę? Od kiedy paragony z NIP wykazywać w nowym JPK_VAT?

    Czy konto 840 jest właściwe do rozliczania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności

    Czy jednostka - urząd gminy - powinna prowadzić konto 840 do księgowania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności na 20 lat?

    Brak ogłoszenia o wyniku postępowania a odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

    Nowa ustawa - Prawo zamówień publicznych wprowadziła nowe rodzaje ogłoszeń m.in. w trybach zamówień poniżej progów unijnych, w tym ogłoszenie o wyniku postępowania i ogłoszenie o wykonaniu umowy. Czy podobnie jak innego rodzaju ogłoszenia będą one podlegać dyscyplinie finansów publicznych, np. przy niezamieszczeniu albo nieterminowym zamieszczeniu w Biuletynie Zamówień Publicznych?

    Nagroda jubileuszowa po przedstawieniu przez pracownika dodatkowych dokumentów

    Czy po dostarczeniu przez pracownika samorządowego dodatkowych dokumentów należy mu wypłacić nagrodę jubileuszową wyższego stopnia? Jeśli tak, to w jakiej wysokości? Czy należy ją oskładkować?

    Powierzenie prowadzenia określonych spraw gminy

    Czy z przepisu art. 33 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wynika możliwość powierzenia przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) prowadzenia określonych spraw gminy w jego imieniu sekretarzowi tej gminy. W szczególności czy na podstawie tego przepisu wójt może upoważnić sekretarza gminy do podejmowania zarządzeń zmieniających budżet?