Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Faktura gminy działającej jako inwestor zastępczy

Jak zafakturować wykonanie przyłącza wodnego i kanalizacyjnego wykonanego przez gminę – inwestora zastępczego ?

Powyższe pytanie  powstało na tle następującego stanu faktycznego.

Gmina podpisuje umowy z mieszkańcami o wykonanie podłączenia budynku mieszkalnego prywatnego do sieci wodociągowej wybudowanej wcześniej ze środków gminnych. Gmina działa w tym zakresie w charakterze inwestora zastępczego, gdyż koszt przyłącza ciąży na osobie ubiegającej się o przyłączenie do sieci, a nie na gminie. Tak więc wykonanie przyłącza nie jest wykonywane przez gminę w ramach jej zadań statutowych.

Gmina ma natomiast możliwość otrzymania dotacji z NFOŚ I GW i w części pokryć koszty wykonania takiego przyłącza. Takie dofinansowanie zmniejsza koszt przyłącza. Gmina podejmuje się wykonania dokumentacji i budowy podłączenia wodociągowego i kanalizacyjnego jako inwestor zastępczy i do pełnego rozliczenia po jej zakończeniu.

Warunkiem jednak tego przedsięwzięcia jest uzyskanie przez gminę dofinansowania z tego funduszu. Gmina planuje zawrzeć z mieszkańcami umowy, w których każdy z mieszkańców wyrażających chęć podłączenia budynku mieszkalnego do sieci wpłaci zaliczkę w wysokości 500,00 zł na konto dochodów gminy w terminie 7 dni od dnia podpisania umowy. Gdyby gmina nie uzyskała dotacji z NFOŚ I GW zaliczki zostaną zwrócone.

W związku z powyższym powstała wątpliwość czy w momencie otrzymania zaliczki powstanie obowiązek podatkowy wynikający z ustawy o podatku od towarów i usług, a kwota 500,00 zł jest kwotą należną jako całość świadczenia. Czy w chwili dokonywania wpłat zaliczek powstanie obowiązek wystawienia faktury?

Czytaj także: Kolejna faktura korygująca czy dodatkowa faktura>>

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotną informację zawartą w opisanym powyżej stanie faktycznym, zgodnie z którą gmina w tym przypadku wykonuje usługę przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego, ale nie realizuje w tym zakresie zadania statutowego, tylko działa jako inwestor zastępczy. Taka sytuacja jest oczywiście możliwa i znana w praktyce.

Zgodnie z przepisami art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858,ze zmianami), jeśli umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzenie ścieków nie stanowi inaczej, odbiorca usług odpowiada za zapewnienie niezawodnego działania posiadanych instalacji i przyłączy wodociągowych lub instalacji i przyłączy kanalizacyjnych z urządzeniami pomiarowymi włącznie.

Zgodnie natomiast z przepisem art. 15 ust. 2  tej ustawy realizację budowy przyłączy musi zapewnić sobie na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie do sieci. Ustawa nie zabrania, aby budowa przyłączy realizowana była w ramach inwestycji prowadzonej przez gminę. Trzeba jednak pamiętać, że koszt budowy przyłączy nie może być ponoszony przez gminę, gdyż ciężar ten przeniesiony został przez ustawodawcę na osobę ubiegającą się o przyłączenie do budowanej sieci. W takim to właśnie przypadku gmina może występować w zakresie przyłączy jako „inwestor zastępczy” w stosunku do mieszkańców, którzy wystąpili z wnioskiem o wykonanie przyłącza przy okazji realizacji inwestycji.

W związku z tym, iż brak jest przepisów prawnych nakładających na właścicieli nieruchomości obowiązek podłączenia się do kanalizacji czy wodociągu, brak jest też obowiązku prawnego w zakresie poniesienia kosztów budowy przyłącza przez te osoby. Jak wspomniano możliwe jest natomiast, aby to gmina wykonała takie przyłącze. Z uwagi natomiast na to, że budowa przyłączy nie jest zadaniem gminy, to nie może ona ich finansować. W praktyce więc gminy zwracają się o dofinansowanie takich prac z różnego rodzaju funduszy, a także gminy często zawierają z mieszkańcami odpowiednie umowy, wyrażające wolę powierzenia gminie wykonania przyłącza. Praktyką dość powszechną jest również pobranie od mieszkańców zaliczek na poczet kosztu budowy przyłącza.

W takiej sytuacji powstaje pytanie jak opodatkować taką usługę podatkiem VAT i dalej: czy trzeba będzie wystawić fakturę VAT.

Kwestia podatku VAT w sytuacji kiedy gmina realizuje swoje zadania statutowe w zakresie wodociągów i kanalizacji była wielokrotnie wyjaśniana. W tym zakresie znane są orzeczenia sądów administracyjnych i interpretacje podatkowe, zgodnie z którymi w takim przypadku obciążenie podatkiem VAT nie wystąpi, gdyż dotacja czy dofinansowanie ogólne, przekazane na działalność jednostki, nie wiąże się z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług, a w związku z tym brak jest ostatecznego odbiorcy takich towarów lub usług. Moim zdaniem w takim przypadku istotne jest również, iż w sytuacji gdy gmina wykonuje swoje zadania statutowe nie działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, zgodnie z przepisem art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z inną sytuacją, a mianowicie gmina wykonuje przyłącze, co jednak nie stanowi jej zadania statutowego. W takim przypadku gmina nie będzie korzystała z powołanego powyżej przepis art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, ale w zakresie podatku VAT będzie w tym przypadku działała jak podatnik tego podatku.

W związku z tym istotne znaczenie będzie miał przepis art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym podstawą opodatkowania jest obrót (z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5tej ustawy). Obrotem zaś jest kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o kwotę należnego podatku. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Czytaj także: Kasy fiskalne w gminach>>

Przepis ten oznacza, że do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług wlicza się dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, ale tylko takie, które mają bezpośredni wpływ na kwotę należną (cenę) z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług. Aby odpowiedzieć na to pytanie trzeba ustalić jakie są szczegółowe warunki, na których będzie przyznane dofinansowanie. W przypadku gdy dofinansowanie będzie się wiązać z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług, a więc będzie stanowiło dopłatę do ceny towaru lub usługi, wtedy tego rodzaju dofinansowanie stanowić będzie - obok ceny - uzupełniający element podstawy opodatkowania z tytułu danej dostawy lub świadczenia usług. Tak więc kryterium uznania dotacji za zwiększającą obrót jest fakt czy dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Natomiast w przypadku, gdy dofinansowanie nie da się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu tym podatkiem, a więc służy pokryciu ogólnych kosztów działalności podatnika, wtedy takie dofinansowanie nie stanowi obrotu w rozumieniu przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, czyli nie zwiększa podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.


Istotne jest więc na jaki dokładnie cel będzie uzyskane dofinansowanie. Z uwagi na fakt, iż  dofinansowanie opisane w stanie faktycznym będzie związane z wykonaniem przyłącza, ale nie w ramach zadań własnych gminy, tylko na zasadzie inwestora zastępczego, można przyjąć, że uzyskane przez gminę dofinansowanie będzie miało ściśle określony cel. Nie będzie to więc dofinansowanie na pokrycie kosztów związanych z realizacją zadań własnych gminy związanych ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i zbiorowym odprowadzaniem ścieków, ale będą to środki pieniężne bezpośrednio związane z wykonaną przez gminę usługą przyłącza. Tak więc należałoby przyjąć moim zdaniem, iż dofinansowanie stanowić będzie dopłatę do ceny świadczonej przez gminę usługi wykonania przyłącza. W wyniku dofinansowania wykonania przyłączy mieszkańcy uzyskają sfinansowanie ww. środkami pieniężnymi wynagrodzenia za wykonanie przyłącza.

Z powyższego wynika, że w takim przypadku kwota dofinansowania powinna, zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, być uwzględniona w kwocie należnej z tytułu wykonanej przez gminę usługi przyłącza. To z kolei oznacza, że wartość usługi przyłącza musi uwzględniać kwotę dofinansowania. Jeśli kwota dofinansowania wynosić będzie np. 1500,00 zł w przeliczeniu na jedno przyłącze, to wtedy dla celów podatku VAT Gmina będzie zobowiązania do wykazania obrotu z tytułu wykonanej usługi w kwocie jednostkowej 1500,00 zł.

Powstaje w związku z tym pytanie – jak zafakturować takie usługi?

Odbiorcami usługi przyłącza są niewątpliwie osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej – mieszkańcy. W związku z tym należy przypomnieć, że zgodnie z przepisem art. 106 ust. 4 ustawy o VAT podatnicy tego podatku nie mają obowiązku wystawiania faktur VAT osobowym fizycznym nie prowadzącym działalności gospodarczej, chyba, że na żądanie tych osób. Tak więc jeśli osoby fizyczne nie żądają faktury, nie ma obowiązku ich wystawiania. Nie zmienia to jednak faktu, że zarówno kwota należna jak i kwota podatku muszą być uwzględnione w ewidencji podatku VAT, a następnie w deklaracji dla tego podatku.

Jeśli natomiast osoba fizyczna zażąda wystawienia faktury, to oczywiście taką fakturę należy wystawić. Zgodnie z opisem stanu faktycznego gmina zamierza zawrzeć z mieszkańcami umowy, na podstawie których mieszkańcy będą wpłacali zaliczki w kwocie 500,00 zł. Zgodnie z przepisem art. 19 ust. 11 ustawy o VAT jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano cześć należności (np. zaliczkę) obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania tej części. Przy czym fakturę można wystawić nie później niż 7 dnia od dnia otrzymania zaliczki (par. 10 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie maja zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 68 poz. 360). Tak więc już samo przyjęcie zaliczki w kwoce 500,00 zł powodować będzie obowiązek wystawienia faktury.

Jeśli zaliczka okaże się całością wynagrodzenia, wtedy zgodnie z przepisem par. 10 pkt 6 powołanego rozporządzenia nie ma obowiązku wystawiania faktury końcowej. Jeśli natomiast okaże się, że kwota należna z tytułu wykonania przyłącza przekroczyła zaliczkę, należy wystawić fakturę końcową z wykazaniem pozostałej kwoty należnej.

Czytaj także: Na jakie kwoty i kiedy wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż lokalu komunalnego przez gminę>>

Powstaje jeszcze jedna kwestia do wyjaśnienia: w umowach z mieszkańcami gmina może określić całkowity koszt wykonania przyłącza na kwotę określoną z góry w wysokości 500,00 zł. Jak należy postąpić, gdy okaże się, że dofinansowanie przekroczyło tę kwotę?

W takim przypadku powstaje sytuacja, w której dla celów podatku VAT gmina jest obowiązana wykazać kwotę należną za wykonaną usługę z uwzględnieniem dofinansowania (zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT), ale od mieszkańców gmina będzie mogła żądać zapłaty kwoty wynikającej  z umowy, tj. koty 500,00 zł.

Dodać jeszcze trzeba, że w przypadku, gdy gminie nie uda się uzyskać dofinansowania i zgodnie z umową z mieszkańcami gmina będzie zwracała pobrane zaliczki, wtedy wystąpi obowiązek wystawienia faktur korygujących – oczywiście w tych przypadkach gdy uprzednio wystawione zostały faktury VAT.

Na zakończenie trzeba podkreślić, iż powyższe uwagi nie będą miały zastosowania do sytuacji, w której gmina uzyskałaby dofinansowanie związane z jej działalnością, a nie dofinansowanie do ściśle określonej usługi. W takim bowiem przypadku, gdy dofinansowanie ma charakter ogólny, w myśl przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, dofinansowanie takie nie powiększa podstawy opodatkowania tym podatkiem.

Elżbieta Olechniewicz

Radca prawny specjalizujący się w tematyce podatku VAT

samorzad.infor.pl

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Posiłki w szkole i w przedszkolu. Zasady odpłatności, rozliczania i naliczania odsetek za nieterminowe płatności
Posiłki w szkole i w przedszkolu. Zasady odpłatności, rozliczania i naliczania odsetek za nieterminowe płatności
Tylko teraz
29,00 zł
39,00
Przejdź do sklepu
Elżbieta Olechniewicz
Źródło: Samorzad.infor.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    2 gru 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Kierownik zamawiającego musi określić wymogi weryfikacyjne dla zatrudnionych pracowników wykonawcy
    Czy według nowego Prawa zamówień publicznych istnieje konieczność określenia w opisie przedmiotu zamówienia zapisów dotyczących sposobu dokumentowania zatrudnienia pracowników wykonawcy w zakresie m.in. rodzaju czynności, które oni wykonują, czy sposobu weryfikacji zatrudnienia tych osób (chodzi np. o kierownika budowy, robót, ochronę budowy, pracowników administracyjnych)? Zamówienie, które gmina chce udzielić, dotyczy budowy nowej hali sportowej, a w okresie COVID-19 takie wymogi mogą zniechęcić oferentów.
    Uhonorowanie pomocy społecznej - wypłata nagród z okazji Dnia Pracownika Socjalnego
    Dzień Pracownika Socjalnego jest świętem wszystkich pracowników służb społecznych, a w szczególności pracowników socjalnych. Z tej okazji 21 listopada każdego roku, poza uroczystymi obchodami, przyznawane są nagrody.
    Egzekucja świadczeń z ZFŚS - jakie zapisy w zajęciu pozwalają na dokonywanie potrąceń
    Świadczenia z ZFŚS podlegają egzekucji do pełnej wysokości, jeśli zajęcie dotyczy innych wierzytelności.
    Wyższe zarobki ekspertów cyberbezpieczeństwa w sektorze publicznym
    Wyższe zarobki ekspertów cyberbezpieczeństwa w sektorze publicznym już niedługo.
    Zmiany w ustawie o podatku akcyzowym
    Zmiany w ustawie o podatku akcyzowym przyjęte przez Radę Ministrów.
    Gotowe posiłki w bufecie basenowym a stawka VAT
    Jednostka samorządowa (ośrodek sportowy) prowadzi basen. W ramach infrastruktury obiektu utworzono także sklepik/bufet, w którym sprzedawane są posiłki typu fast-food: hot-dogi, kanapki, zapiekanki. Jest to tzw. sprzedaż na wynos - nie posiadamy zaplecza umożliwiającego spożywanie posiłków na miejscu, a sprzedawane posiłki kupujemy w formie gotowej (kanapki) lub w formie półproduktów (hot-dogi, zapiekanki). Jaką stawką VAT należy opodatkować taką sprzedaż - 5% czy 8%?
    Jak inwentaryzować odnawialne źródła energii?
    Urząd gminy korzysta z programu Unii Europejskiej „Czyste powietrze” i ma na stanie urządzenia (panele, słoneczne, pompy ciepła) zamontowane na domach jednorodzinnych mieszkańców, którzy korzystali z dofinansowania. Zgodnie z założeniami programu, gmina jest właścicielem tych urządzeń jeszcze przez 5 lat. Mieszkańców, którzy korzystają z programu, jest ok. 1000. Jak należy inwentaryzować te urządzenia - spis z natury czy weryfikacja (oświadczenie mieszkańca, że ma to nadal na stanie)?
    Wspólna działalność socjalna w sektorze finansów publicznych
    Przepisy dają możliwość prowadzenia wspólnej działalności socjalnej przez kilku pracodawców zobowiązanych do tworzenia ZFŚS. Jest to na pewno korzystne zwłaszcza dla mniejszych jednostek, dysponujących niewielkimi środkami finansowymi. Wspólna działalność musi się opierać na zawarciu umowy pomiędzy pracodawcami. Skorzystanie z tego rozwiązania jest w pełni dopuszczalne także dla jednostek sfery budżetowej. W praktyce myśleć o tym mogą pracodawcy ze sobą powiązani, np. urząd gminy i gminne jednostki organizacyjne.
    Zmiany w rachunkowości od 1 stycznia 2022 r.
    Sprawdź co się zmieni w ustawie o rachunkowości w 2022 r.
    Zmiany dla nauczycieli od 1 września 2022 r.
    Zmiany dla nauczycieli 2022. Jakie zmiany czekają nauczycieli od nowego roku szkolnego? Czy będą podwyżki zarobków? Czy zostanie zwiększony czas pracy nauczycieli?
    Nagroda jubileuszowa nauczyciela zatrudnionego w dwóch szkołach
    Nagroda jubileuszowa nauczyciela. Jak prawidłowo naliczać staż uprawniający do nagrody jubileuszowej nauczyciela zatrudnionego w dwóch szkołach?
    Specjalne dodatki motywacyjne dla pracowników budżetówki
    Specjalne dodatki motywacyjne dla pracowników budżetówki - kto może otrzymać?
    Możliwość finansowania upominków z ZFŚS - analiza
    Możliwość finansowania upominków z ZFŚS. Czy z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych można dofinansować prezenty na święta, Dzień Kobiet, Dzień Dziecka, z okazji jubileuszu itp.?
    Stypendia dla uczniów - jaki paragraf?
    Stypendia dla uczniów - klasyfikacja. W jakim paragrafie wydatków powinno się ujmować wypłacane uczniom stypendia socjalne oraz stypendia za wyniki w nauce i za osiągnięcia sportowe?
    Zatrudnienie głównego księgowego bez konkursu - czy jest możliwe?
    Zatrudnienie głównego księgowego. Czy można zatrudnić głównego księgowego w jednostce budżetowej bez przeprowadzenia konkursu?
    Czy odsetki ewidencjonowane na koncie 909 z tytułu kredytów i pożyczek należy ująć za cały okres kredytowania?
    Czy odsetki ewidencjonowane na koncie 909 z tytułu kredytów i pożyczek należy ująć za cały okres kredytowania czy tylko na następny rok budżetowy?
    Jak uregulować dyżury domowe w przypadku telepracy?
    Telepraca - dyżury domowe. Jaki zapis należy umieścić w porozumieniu o telepracy, żeby nadal dyżur pełniony w miejscu zamieszkania był traktowany jako dyżur domowy, a nie dyżur w miejscu pracy?
    Czy można zatrudnić cudzoziemca w zakładzie budżetowym?
    Czy w Zakładzie Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej można zatrudnić osobę nieposiadającą obywatelstwa polskiego (obywatel Ukrainy) na stanowisku pomocniczym i obsługi? Jakie warunki musi spełniać?
    Podwyżki dla lekarzy i pielęgniarek 2022
    Podwyżki dla lekarzy i pielęgniarek 2022 - minister zdrowia Adam Niedzielski poinformował po posiedzeniu Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia, że osiągnięto porozumienie. Od kiedy i o ile wzrosną wynagrodzenia medyków?
    Wizja lokalna w terenie
    Wizja lokalna, uregulowana w ustawie ‒ Prawo zamówień publicznych, jest szczególnym narzędziem, z którego zamawiający może skorzystać, określając warunki udziału w postępowaniu. Próżno szukać definicji legalnej tego pojęcia albo wyraźnych wymogów określonych przez ustawodawcę w tym zakresie. Jednak niezastosowanie się przez wykonawcę do wytycznych określonych w specyfikacji warunków zamówienia w tym względzie może skutkować odrzuceniem oferty, co rodzi konkretne konsekwencje w sferze proceduralnej.
    Klasyfikacja budżetowa wykonania instalacji fotowoltaiki

    Jaki paragraf klasyfikacji budżetowej będzie właściwy dla wydatków związanych ze sporządzeniem kosztorysu szacunkowego na wykonanie instalacji CO i fotowoltaiki (kwota 5500 zł)?

    Jak rozliczyć VAT od usług pośrednictwa sprzedaży zestawów fotowoltaicznych
    Jaką stawką ryczałtu opodatkować usługi wywozu odpadów przez firmę budowlaną – interpretacja MF

    Przychody z tytułu obciążania klientów opłatami za wywóz odpadów budowlanych stanowiącymi element kompleksowej usługi budowlanej należy opodatkować ryczałtem w wysokości 5,5%. Takie stanowisko potwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji, której fragment przedstawiamy.

    Służba cywilna - uelastycznienie naboru i czasu pracy
    Projekt nowelizacji ustawy o służbie cywilnej zakłada m.in. uelastycznienie procesu naboru do służby cywilnej i zmiany w czasie pracy.
    Wynagrodzenie rachmistrzów - problemy z liczbą spisanych osób
    Wynagrodzenie rachmistrzów nie jest proste do rozliczenia. Urzędy statystyczne mają problemy z liczbą osób spisanych przez poszczególnych rachmistrzów. Rachmistrzowie stają się również ofiarami oszustw.