Kategorie

Powiatowe jednostki budżetowe po wyroku TSUE

Sołtysiak Przemysław
Szymaniak Krystian
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
VAT/ Fot. Fotolia
fot. Fotolia
Po wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 29 września 2015 r. większość publikacji i komentarzy skupiła się na skutkach wyroku dla gmin. A przecież tezy w nim zawarte zachowują swoją aktualność również w odniesieniu do powiatów.

Wspólny VAT od domu pomocy, technikum i zarządu dróg

W powiatach, podobnie jak w gminach, potrzebne będą centralizacja rozliczeń i zaprzestanie traktowania jednostek budżetowych jako odrębnych podatników. Dotychczasowe interpretacje podatkowe tracą na znaczeniu

Po wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 29 września 2015 r. w sprawie gmina Wrocław przeciwko ministrowi finansów (C-276/14) większość publikacji i komentarzy skupiła się na skutkach wyroku dla gmin. A przecież tezy w nim zawarte zachowują swoją aktualność również w odniesieniu do powiatów.

Zobacz również: Gminy rozliczą VAT razem z jednostkami budżetowymi

Zadania publiczne

Reklama

Zasadnicza regulacja dotycząca statusu i zadań powiatu znajduje się w ustawie z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 595 ze zm.). Powiat ma osobowość prawną i wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. W art. 4 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym wymieniono wiele zadań publicznych o charakterze ponadgminnym, do których wykonywania zobowiązano powiaty. Wśród nich można wymienić zadania z zakresu edukacji publicznej, pomocy społecznej, transportu zbiorowego, gospodarki wodnej czy ochrony środowiska.

Katalog zadań z art. 4 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym nie stanowi zbioru zamkniętego, bowiem w ust. 3 tego artykułu ustawodawca wskazuje, że inne zadania powiatu mogą być określone również innymi ustawami. Co istotne, zadania powiatu nie mogą naruszać zakresu działania gmin. Jednocześnie ustawa o samorządzie powiatowym stanowi, że powiat może przekazać sprawy należące do zakresu jego działalności na rzecz gminy po złożeniu przez nią uzasadnionego wniosku.

Reklama

Powiat wykonuje swoje zadania przede wszystkim przy pomocy jednostek budżetowych. Z artykułu 11 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.) wynika, że są one jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej, które swoje wydatki pokrywają bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek dochodów budżetu JST. W przypadku powiatu do najczęściej spotykanych jednostek budżetowych zalicza się: starostwa powiatowe, powiatowe urzędy pracy, domy pomocy społecznej, zarządy dróg powiatowych czy szkoły ponadgimnazjalne.

Z uwagi na nałożone na powiaty zadania z zakresu transportu zbiorowego oraz kultury fizycznej i turystyki powiaty mogą również tworzyć zakłady budżetowe (choć w praktyce sytuacja ta występuje stosunkowo rzadko). To wynika z art. 14 ustawy o finansach publicznych. Ponadto zadania własne powiatu mogą być wykonywane przy pomocy spółki komunalnej na podstawie ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej.

Jedna deklaracja

W wyroku C-276/14 TSUE uznał, że gminne jednostki budżetowe nie stanowią odrębnych podatników VAT. Oznacza to, że w rozliczeniach powinien występować jeden podmiot, który składa jedną deklarację podatkową zawierającą rozliczenie wszystkich jednostek. Ustawa o finansach publicznych stanowi bowiem, że o utworzeniu, łączeniu i likwidacji gminnej, powiatowej lub wojewódzkiej jednostki budżetowej decydują organy stanowiące samorządu terytorialnego (odpowiednio rada gminy, rada powiatu i sejmik województwa). Ustawa nie różnicuje statusu prawnego jednostek budżetowych w zależności od tego, czy są to powiatowe jednostki budżetowe, czy gminne.

Mimo pewnych odrębności (np. w powiecie występuje zarząd powiatu, któremu przewodniczy starosta) także w przypadku powiatów wystąpi potrzeba centralizacji rozliczeń i zaprzestania traktowania jednostek budżetowych jako odrębnych podatników. Wyrok TSUE powoduje, że wydane do tej pory interpretacje podatkowe, w których organy podatkowe twierdziły, iż powiatowa jednostka budżetowa posiada odrębność na gruncie ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (m.in. w interpretacjach z 16 kwietnia 2015 r., nr ILPP1/4512-1-112/15-2/AI oraz z 12 grudnia 2014 r., nr ILPP2/443-1080/14-2/MN) tracą w praktyce na znaczeniu.

Wyrok powoduje, że przed powiatami otwierają się nowe możliwości w zakresie odliczania VAT od inwestycji przekazywanych jednostkom budżetowym. Do tej pory organy podatkowe odmawiały prawa do odliczenia VAT w przypadku realizacji inwestycji przez powiat, przekazanych następnie jednostce budżetowej (m.in. interpretacja podatkowa z 29 kwietnia 2015 r., nr IPTPP4/4512-74/15-6/BM).

Księgowy wymiar

Wyrok TSUE również dla powiatów implikuje potrzebę centralizacji rozliczeń i określenie m.in. terminu przejścia na nowy system rozliczeń oraz wdrożenie odpowiednich zasad odpowiedzialności karno-skarbowej osób odpowiedzialnych za deklaracje VAT. Organy powiatu powinny także rozważyć kwestię wstecznej korekty deklaracji. Warto również przypomnieć, że proces centralizacji ma nie tylko wymiar podatkowy, lecz także księgowy, przejawiający się m.in. w koordynacji prac departamentów księgowych w powiatach i ich jednostkach budżetowych. Nie należy również zapominać, że do powiatów znajdą zastosowanie przepisy ustawy o podatku od towarów i usług ustanawiające od 1 stycznia 2016 r. prewspółczynnik. To wszystko oznacza, że samorządy czeka wiele pracy, do której już teraz powinny rozpocząć przygotowania.

Przemysław Sołtysiak

aplikant radcowski, ekspert w KPMG w Polsce, biuro w Poznaniu

Krystian Szymaniak

doradca podatkowy w KPMG w Polsce, biuro w Poznaniu

Polecamy serwis: Podatki

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    14 cze 2021
    Zakres dat:

    Zasady ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze

    Czy rada gminy może w uchwale w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze (z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi) oraz w sprawie szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również w sprawie trybu ich pobierania, postanowić, że „koszt jednej godziny świadczonych usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych określa kierownik właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej”?

    Jakie dane są niezbędne do przyznania dodatku energetycznego?

    Rada gminy ma podjąć uchwałę w sprawie dodatku energetycznego. Jej integralną część stanowi załącznik - wzór wniosku o przyznanie tego dodatku. W związku z tym powstała wątpliwość o zakres danych, których można żądać w takim wniosku. Czy dopuszczalne jest żądanie danych dotyczących domowników osoby występującej z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego (imię nazwisko, stopień pokrewieństwa oraz data urodzenia)?

    Zwolnienia dla przedsiębiorców w podatku od nieruchomości

    Rada gminy postanowiła podjąć uchwałę ustanawiającą zwolnienia w podatku od nieruchomości, w ramach pomocy de minimis, dla przedsiębiorców. Czy w takiej uchwale - jako warunek uzyskania zwolnienia - można zapisać brak zaległości w podatkach i opłatach lokalnych stanowiących dochód budżetu gminy?

    Strajk pielęgniarek: czy będą podwyżki?

    Strajk pielęgniarek: zarobki pielęgniarek. W poniedziałek rozpoczęły się strajki ostrzegawcze pielęgniarek w szpitalach na terenie całej Polski. W pierwszej fali dwugodzinnych strajków ostrzegawczych wzięło udział ok. 40 szpitali, które osiągnęły etap sporu zbiorowego. Czy będą podwyżki dla pielęgniarek?

    Zwrot kosztu mediów dokonany przez OKE a VAT

    W związku z organizowanym na terenie szkoły egzaminem ósmoklasisty szkoła refakturuje na okręgową komisją egzaminacyjną m.in. koszty mediów za czas funkcjonowania na jej terenie komisji egzaminacyjnej. Jaką stawkę VAT należy zastosować w takim przypadku?

    Termin wypłaty odprawy emerytalnej pracownikowi samorządowemu

    Czy odprawę emerytalną należy wypłacić w ostatnim dniu zatrudnienia, mimo że nie ma jeszcze decyzji ZUS o przyznaniu, czy należy poczekać do otrzymania decyzji?

    Nieodpłatne przekazanie majątku ruchomego do spółdzielni socjalnej

    Czy jednostka budżetowa podległa powiatowi może dokonać nieodpłatnego przekazania lub darowizny majątku ruchomego spółdzielni socjalnej?

    Audyt wewnętrzny w jednostkach sektora finansów publicznych

    Audyt wewnętrzny - na czym polega i jakie są korzyści płynące z audytu? Maj jest międzynarodowym miesiącem świadomości o audycie wewnętrznym.

    Rada nie musi upoważniać wójta do spłaty gminnych zobowiązań

    Czy rada gminy może w uchwale nowelizującej budżet gminy na 2021 rok upoważnić wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do spłat zobowiązań gminy oraz do zabezpieczania zawieranych umów o dofinansowanie realizowanych programów i projektów w „innej formie wymaganej przez dysponenta środków”?

    Opłata za odbiór śmieci z nieruchomości letniskowej

    Czy rada gminy może wprowadzić w trakcie trwania roku podatkowego ryczałtowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe?

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia 2021

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia - Ministerstwo Zdrowia skierowało do prac rządu projekt nowelizujący przepisy.

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli 2021

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli - czym jest i ile wynosi w 2021 roku? 13 maja 2021 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki w sprawie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli.

    Opodatkowanie dodatków i nagród spisowych wypłacanych pracownikom urzędów

    W związku z przeprowadzanym Narodowym Spisem Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 r. niektórzy pracownicy urzędu gminy zostali oddelegowani do prac spisowych. Czy wypłacone im dodatki i nagrody spisowe należy zaliczyć do przychodów ze stosunku pracy?

    COVID-19 a prawo do odliczenia VAT z tytułu termomodernizacji DPS

    Dom pomocy społecznej przeprowadza termomodernizację budynku. Czy w sytuacji pandemii, w związku z przeprowadzaną termomodernizacją, można dokonać częściowego odliczenia VAT, czy należy uznać, że DPS nie prowadzi działalności opodatkowanej?

    Klasyfikacja budżetowa wydatków na wniesienie dopłaty do kapitału zapasowego do spółki

    Jaki paragraf wydatkowy zastosować do wydatku z tytułu „wniesienia dopłaty do kapitału zapasowego spółki gminy”. Czy prawidłowy będzie § 415 „Opłaty na rzecz budżetu państwa” czy § 601 „Wydatki na zakup i objęcie akcji i udziałów”?

    Wydatek na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień

    Jak księgować po stronie ośrodka pomocy społecznej wydatki na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień finansowane ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19.

    Czy blaszaki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości

    Czy gmina może naliczać podatek od nieruchomości od tzw. blaszaków, które służą jako składziki na narzędzia, czy jako pomieszczenia do przechowywania różnych rzeczy, np. rowerów, kosiarek itp. Zgodnie z prawem budowlanym, nie są to ani budynki, ani obiekty budowlane.

    Klasyfikacja budżetowa wydatku za badania na przeciwciała COVID-19

    W jakim paragrafie należy zaksięgować fakturę za badania na przeciwciała (COVID-19) - w § 428 czy § 430? Nie są to badania okresowe w ramach medycyny pracy, tylko badanie krwi zlecone przez szkołę swoim pracownikom.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r. Czy do paragonu z NIP nabywcy można wystawić fakturę? Od kiedy paragony z NIP wykazywać w nowym JPK_VAT?

    Czy konto 840 jest właściwe do rozliczania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności

    Czy jednostka - urząd gminy - powinna prowadzić konto 840 do księgowania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności na 20 lat?

    Brak ogłoszenia o wyniku postępowania a odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

    Nowa ustawa - Prawo zamówień publicznych wprowadziła nowe rodzaje ogłoszeń m.in. w trybach zamówień poniżej progów unijnych, w tym ogłoszenie o wyniku postępowania i ogłoszenie o wykonaniu umowy. Czy podobnie jak innego rodzaju ogłoszenia będą one podlegać dyscyplinie finansów publicznych, np. przy niezamieszczeniu albo nieterminowym zamieszczeniu w Biuletynie Zamówień Publicznych?

    Nagroda jubileuszowa po przedstawieniu przez pracownika dodatkowych dokumentów

    Czy po dostarczeniu przez pracownika samorządowego dodatkowych dokumentów należy mu wypłacić nagrodę jubileuszową wyższego stopnia? Jeśli tak, to w jakiej wysokości? Czy należy ją oskładkować?

    Powierzenie prowadzenia określonych spraw gminy

    Czy z przepisu art. 33 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wynika możliwość powierzenia przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) prowadzenia określonych spraw gminy w jego imieniu sekretarzowi tej gminy. W szczególności czy na podstawie tego przepisu wójt może upoważnić sekretarza gminy do podejmowania zarządzeń zmieniających budżet?

    Młodzieżowy budżet obywatelski

    W mieście realizowany jest budżet obywatelski, którego pula środków podzielona jest na zadania osiedlowe oraz ogólnomiejskie. Czy możliwe jest utworzenie odrębnego młodzieżowego budżetu obywatelskiego, jeśli w mieście obowiązuje uchwała, zgodnie z którą mieszkańcy - bez względu na wiek - mogą zgłaszać swoje pomysły do realizacji? Młodzieżowy budżet obywatelski byłby skierowany do ściśle określonej grupy mieszkańców - tylko tych w wieku uczniów szkół ponadpodstawowych. Czy wprowadzenie młodzieżowego budżetu obywatelskiego powinno mieć formę zarządzenia prezydenta miasta czy uchwały?

    Nowe formularze sprawozdań dla samorządowych jednostek z osobowością prawną

    Na stronie Ministerstwa Finansów opublikowano nowe formularze sprawozdań Rb-N, Rb-Z dedykowane dla samorządowych jednostek z osobowością prawną (instytucji kultury, sp zoz, samorządowych osób prawnych utworzonych na podstawie odrębnych ustaw).