Kategorie

Powiatowe jednostki budżetowe po wyroku TSUE

Sołtysiak Przemysław
Szymaniak Krystian
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
VAT/ Fot. Fotolia
VAT/ Fot. Fotolia
fot. Fotolia
Po wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 29 września 2015 r. większość publikacji i komentarzy skupiła się na skutkach wyroku dla gmin. A przecież tezy w nim zawarte zachowują swoją aktualność również w odniesieniu do powiatów.

Wspólny VAT od domu pomocy, technikum i zarządu dróg

W powiatach, podobnie jak w gminach, potrzebne będą centralizacja rozliczeń i zaprzestanie traktowania jednostek budżetowych jako odrębnych podatników. Dotychczasowe interpretacje podatkowe tracą na znaczeniu

Po wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 29 września 2015 r. w sprawie gmina Wrocław przeciwko ministrowi finansów (C-276/14) większość publikacji i komentarzy skupiła się na skutkach wyroku dla gmin. A przecież tezy w nim zawarte zachowują swoją aktualność również w odniesieniu do powiatów.

Zobacz również: Gminy rozliczą VAT razem z jednostkami budżetowymi

Zadania publiczne

Zasadnicza regulacja dotycząca statusu i zadań powiatu znajduje się w ustawie z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 595 ze zm.). Powiat ma osobowość prawną i wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. W art. 4 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym wymieniono wiele zadań publicznych o charakterze ponadgminnym, do których wykonywania zobowiązano powiaty. Wśród nich można wymienić zadania z zakresu edukacji publicznej, pomocy społecznej, transportu zbiorowego, gospodarki wodnej czy ochrony środowiska.

Katalog zadań z art. 4 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym nie stanowi zbioru zamkniętego, bowiem w ust. 3 tego artykułu ustawodawca wskazuje, że inne zadania powiatu mogą być określone również innymi ustawami. Co istotne, zadania powiatu nie mogą naruszać zakresu działania gmin. Jednocześnie ustawa o samorządzie powiatowym stanowi, że powiat może przekazać sprawy należące do zakresu jego działalności na rzecz gminy po złożeniu przez nią uzasadnionego wniosku.

Powiat wykonuje swoje zadania przede wszystkim przy pomocy jednostek budżetowych. Z artykułu 11 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.) wynika, że są one jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej, które swoje wydatki pokrywają bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek dochodów budżetu JST. W przypadku powiatu do najczęściej spotykanych jednostek budżetowych zalicza się: starostwa powiatowe, powiatowe urzędy pracy, domy pomocy społecznej, zarządy dróg powiatowych czy szkoły ponadgimnazjalne.

Z uwagi na nałożone na powiaty zadania z zakresu transportu zbiorowego oraz kultury fizycznej i turystyki powiaty mogą również tworzyć zakłady budżetowe (choć w praktyce sytuacja ta występuje stosunkowo rzadko). To wynika z art. 14 ustawy o finansach publicznych. Ponadto zadania własne powiatu mogą być wykonywane przy pomocy spółki komunalnej na podstawie ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej.

Jedna deklaracja

W wyroku C-276/14 TSUE uznał, że gminne jednostki budżetowe nie stanowią odrębnych podatników VAT. Oznacza to, że w rozliczeniach powinien występować jeden podmiot, który składa jedną deklarację podatkową zawierającą rozliczenie wszystkich jednostek. Ustawa o finansach publicznych stanowi bowiem, że o utworzeniu, łączeniu i likwidacji gminnej, powiatowej lub wojewódzkiej jednostki budżetowej decydują organy stanowiące samorządu terytorialnego (odpowiednio rada gminy, rada powiatu i sejmik województwa). Ustawa nie różnicuje statusu prawnego jednostek budżetowych w zależności od tego, czy są to powiatowe jednostki budżetowe, czy gminne.

Mimo pewnych odrębności (np. w powiecie występuje zarząd powiatu, któremu przewodniczy starosta) także w przypadku powiatów wystąpi potrzeba centralizacji rozliczeń i zaprzestania traktowania jednostek budżetowych jako odrębnych podatników. Wyrok TSUE powoduje, że wydane do tej pory interpretacje podatkowe, w których organy podatkowe twierdziły, iż powiatowa jednostka budżetowa posiada odrębność na gruncie ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (m.in. w interpretacjach z 16 kwietnia 2015 r., nr ILPP1/4512-1-112/15-2/AI oraz z 12 grudnia 2014 r., nr ILPP2/443-1080/14-2/MN) tracą w praktyce na znaczeniu.

Wyrok powoduje, że przed powiatami otwierają się nowe możliwości w zakresie odliczania VAT od inwestycji przekazywanych jednostkom budżetowym. Do tej pory organy podatkowe odmawiały prawa do odliczenia VAT w przypadku realizacji inwestycji przez powiat, przekazanych następnie jednostce budżetowej (m.in. interpretacja podatkowa z 29 kwietnia 2015 r., nr IPTPP4/4512-74/15-6/BM).

Księgowy wymiar

Wyrok TSUE również dla powiatów implikuje potrzebę centralizacji rozliczeń i określenie m.in. terminu przejścia na nowy system rozliczeń oraz wdrożenie odpowiednich zasad odpowiedzialności karno-skarbowej osób odpowiedzialnych za deklaracje VAT. Organy powiatu powinny także rozważyć kwestię wstecznej korekty deklaracji. Warto również przypomnieć, że proces centralizacji ma nie tylko wymiar podatkowy, lecz także księgowy, przejawiający się m.in. w koordynacji prac departamentów księgowych w powiatach i ich jednostkach budżetowych. Nie należy również zapominać, że do powiatów znajdą zastosowanie przepisy ustawy o podatku od towarów i usług ustanawiające od 1 stycznia 2016 r. prewspółczynnik. To wszystko oznacza, że samorządy czeka wiele pracy, do której już teraz powinny rozpocząć przygotowania.

Przemysław Sołtysiak

aplikant radcowski, ekspert w KPMG w Polsce, biuro w Poznaniu

Krystian Szymaniak

doradca podatkowy w KPMG w Polsce, biuro w Poznaniu

Polecamy serwis: Podatki

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    19 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    140 mln zł dla samorządów w związku z powrotem dzieci do szkół

    17 września 2021 r. Ministerstwo Finansów przekaże na rachunki JST ponad 140 mln zł z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

    Kiedy stosować oznaczenie TP w spółce będącej własnością gminy

    Nasza Spółka jest własnością Gminy w 100%. Zajmujemy się głównie dostawą wody i odbiorem ścieków. Forma prawna: Sp. z o.o. Od 01.07.2021 r. nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących dostaw towarów oraz świadczenia usług, gdy powiązanie wynika wyłącznie z powiązania z naszym właścicielem tj. Gminą (gdyż jest to jednostka samorządu terytorialnego). Nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących Burmistrza Gminy gdyż jest to powiązanie z jednostką samorządu terytorialnego. Natomiast uważamy, że mamy obowiązek oznaczenia „TP” nadal transakcji sprzedaży gdy nabywcą jest członek Zarządu Spółki, członek Rady Nadzorczej Spółki, prokurent Spółki, oraz członkowie rodzin ww. podmiotów (tj. w stosunku do małżonków oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia). Czy stanowisko naszej Spółki jest wg Państwa prawidłowe?

    Zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim

    Jak dokonać przesunięcia pracownika samorządowego na zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim?

    Polski Ład a finanse gmin - co się zmieni?

    Polski Ład a finanse gmin. 8 września Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o wsparciu jednostek samorządu terytorialnego (JST) w związku z Programem Polski Ład, przedłożony przez ministra finansów, funduszy i polityki regionalnej. Ministerstwo Finansów uważa, że zmiany, które wprowadzi Polski Ład przełożą się na sytuację finansową samorządów. Dlatego zostaną wprowadzone rozwiązania stabilizujące i wzmacniające finanse JST.

    Podwyżki dla funkcjonariuszy służb mundurowych 2022

    Podwyżki dla służb mundurowych 2022. Od 1 stycznia 2022 r. mają wzrosnąć wynagrodzenia funkcjonariuszy. O ile?

    Protest ratowników i środowisk medycznych

    Protest ratowników i środowisk medycznych. Czy będą podwyżki dla medyków?

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego - projekt zmian

    Dochody jednostek samorządu terytorialnego. W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy mają w szczególności umożliwić zrekompensowanie gminom ubytku dochodów spowodowanego wdrożeniem zmian podatkowych (głównie w PIT) w ramach tzw. Polskiego Ładu. Co się zmieni w dochodach samorządowych?

    Ile jesteśmy winni instytucjom oświaty?

    Krajowy Rejestr Długów przeanalizował, ile jesteśmy winni instytucjom oświaty. Wśród dłużników oprócz studentów i absolwentów są też przedsiębiorcy.

    Projekt budżetu państwa na 2022 rok - dochody

    Dochody budżetu w 2022 r. wyniosą 475,6 mld zł i będą wyższe od przewidywanych dochodów uzyskanych w roku 2021 o 0,4 proc. W ujęciu realnym dochody budżetu spadną o 2,8 proc. – wynika z projektu ustawy budżetowej na 2022 r.

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów

    Polski Ład - rekompensaty dla samorządów. Z wyliczeń Ministerstwa Finansów wynika, że zmiany podatkowe wprowadzane Polskim Ładem będą kosztować samorządy ok. 150 mld zł w ciągu 10 lat. Trwają prace nad rozwiązaniami legislacyjnymi, które mają te straty zrekompensować. Proponowane zmiany to gwarancja dochodów i subwencja rozwojowa dla aktywnych inwestycyjnie gmin. W efekcie dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST) mają być o ok. 10 proc. wyższe niż prognozowane. – Zarówno w trakcie pandemii, jak i obecnie samorządy bardzo dobrze poradziły sobie, jeżeli chodzi o stronę budżetową – mówi Sebastian Skuza, wiceminister finansów.

    Czy nauczyciele masowo uciekają na emerytury?

    Od czasów pandemii spada liczba nauczycieli odchodzących na emeryturę i świadczenia kompensacyjne. Tak wynika z danych ZUS.

    Rower publiczny jednak z odliczeniem VAT

    Prawo do odliczenia VAT od inwestycji w system rowerów publicznych od kilku lat było źródłem sporów pomiędzy gminami (miastami) a organami podatkowymi.

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej

    Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej. Osoba została powołana na stanowisko dyrektora gminnej biblioteki. Zgodnie z ustawą o prowadzeniu i organizowaniu działalności kulturalnej wójt gminy wysłał prośbę do kilku stowarzyszeń o wydanie opinii. Jednak nie otrzymał informacji zwrotnej od żadnego stowarzyszenia. Czy w przypadku braku odpowiedzi ze strony stowarzyszenia można uznać, że opinia jest pozytywna?

    Przekształcenie zakładu komunalnego w spółkę - czy to przejęcie zakładu pracy

    Gminne jednostki organizacyjne realizujące zadania komunalne, każda w wąskim zakresie, z początkiem przyszłego roku mają zostać przekształcone w spółkę prawa handlowego. Dotychczasowi dyrektorzy przekształcanych zakładów komunalnych mają stać się kierownikami poszczególnych komórek organizacyjnych w nowo powołanej spółce gminnej.

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego za czas choroby i innych nieobecności w obliczeniach

    Dodatek terenowy pracownika socjalnego. Jak obliczyć kwotę dodatku, jeżeli pracownik nie przepracował całego miesiąca z innego powodu niż choroba? Czy kwotę dodatku dzieli się przez liczbę dni w danym miesiącu, czy przez liczbę godzin do przepracowania w danym miesiącu? Czy dodatek powinien być wypłacony w całości, w sytuacji gdy pracownik przebywa część miesiąca na zwolnieniu lekarskim?

    Program "Centra opiekuńczo-mieszkalne" a rozliczenia VAT

    Program "Centra opiekuńczo-mieszkalne" a rozliczenia VAT. Czy gminy i powiaty, świadcząc usługi w ramach programu, działają w charakterze podatników VAT? Czy VAT związany z wydatkami na tworzenie i utrzymanie centrum jest kosztem kwalifikowalnym?

    Kiedy zamawiający może odstąpić od zawartej umowy w trybie zamówień publicznych

    Kiedy zamawiający może odstąpić od umowy w trybie zamówień publicznych? Czy gmina może wycofać się z umowy i czy potrzebna jest zgoda wykonawcy (w umowie nie było warunków odstąpienia)?

    Zmiany w klasyfikacji budżetowej - rozporządzenie z 26 lipca 2021 r.

    Klasyfikacja budżetowa. Ustawodawca przygotował obszerne zmiany w rozporządzeniu dotyczącym klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych, pojawiły się m.in. nowe paragrafy dla oświaty: 479 „Wynagrodzenia osobowe nauczycieli” oraz 480 „Dodatkowe wynagrodzenie roczne nauczycieli”. Zmiany co do zasady wejdą w życie 1 stycznia 2022 r., przy czym część zmian obowiązuje z mocą wsteczną od 1 stycznia 2021 r. Na jakie dokładnie zmiany muszą być przygotowane organy administracji samorządowej?

    Ile zarabiają parlamentarzyści w UE?

    Zarobki parlamentarzystów w UE - najwięcej zarabiają Włosi i Niemcy. Hiszpanie i Portugalczycy otrzymują aż 14 wypłat.

    Spłata zadłużenia gminy z rezerwy celowej

    Spłata zadłużenia gminy ze środków pochodzących z rezerwy celowej - czy jest możliwa?

    Podwyżki dla najwyższych urzędników państwowych 2021

    Podwyżki dla najwyższych urzędników państwowych od 1 sierpnia 2021 r. - premiera, marszałków Sejmu i Senatu, rządu, posłów, senatorów, rzeczników itd. Ile będą zarabiać?

    Reorganizacja struktury szkoły i związana z tym likwidacja stanowiska

    W związku z licznymi zmianami struktury pracy w szkole przewidujemy likwidację jednego stanowiska sprzątaczki oraz stanowiska referenta. Wszyscy pracownicy administracji i obsługi zatrudnieni są na czas nieokreślony. Jakie regulacje obowiązują szkołę przy wypowiadaniu takich umów?

    Zakres odpowiedzialności głównego księgowego w Państwowej Straży Pożarnej

    Zakres odpowiedzialności pracownika, któremu powierzono obowiązki głównego księgowego w jednostce sektora finansów publicznych, został określony zapisami ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: uofp) oraz ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (dalej: uondfp). W artykule autor przedstawia najważniejsze obowiązki głównego księgowego, których niewypełnienie może prowadzić do poniesienia odpowiedzialności z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych, ale także odpowiedzialności karnej.

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia, w budżetówce bez zmian

    Rząd chce, aby minimalne wynagrodzenie wzrosło o 200 zł brutto. Płace w budżetówce pozostaną jednak zamrożone.

    Wynagrodzenia medyków po 1 lipca 2021 r. (pytania i odpowiedzi)

    Nowe regulacje dotyczące wynagradzania pracowników medycznych weszły w życie 1 lipca 2021 r. Oto odpowiedzi NFZ na najczęściej zadawane pytania.