Kategorie

Odpisy z tytułu trwałej utraty wartości w sprawozdaniu finansowym jednostki budżetowej

Agnieszka Jeżewska
Sprawozdanie finansowe./ Fot. Fotolia
Odpisy aktualizujące z tytułu trwałej utraty wartości odnosi się w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych, co znajduje swoje odzwierciedlenie w rachunku zysków i strat w wyniku z działalności pozaoperacyjnej. Gdy jednak aktywa aktualizowane odpisem objęto wcześniej (na podstawie odrębnych przepisów) aktualizacją wyceny, to wtedy taki odpis pierwotnie zmniejsza różnicę z przeszacowania wartości aktywów, odniesiony na fundusz jednostki a wtórnie niepokrytą nadwyżkę zalicza się do pozostałych kosztów operacyjnych.

Poprzez  Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 stycznia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planu kont dla budżetu państwa, budżetu jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczpospolitej Polski ( Dz.U. z 2021 r., poz.121) rozszerzono zakres informacji uzupełniającej do bilansu jednostki budżetowej i samorządowego zakładu budżetowego.

Wzór bilansu stanowi załącznik Nr 1 do rozporządzenia.

Nowelą objęto cześć B - Informacje uzupełniające istotne dla oceny rzetelności i przejrzystości sytuacji finansowej i majątkowej, wprowadzając:

  • odpisy aktualizujące środki trwałe (pozycja 4)
  • odpisy aktualizujące środki trwałe w budowie (pozycja 5)
  • odpisy aktualizujące wartości niematerialne i prawne (pozycja 6)

Aktualizacja środków trwałych, środków trwałych w budowie, wartości niematerialnych i prawnych stanowi implikację weryfikacji realności wykazywanej w księgach rachunkowych wartości tych składników aktywów jednostki.

Pamiętajmy, iż tylko na podstawie prawidłowo prowadzonej ewidencji księgowej możemy sporządzić rzetelne i wiarygodne sprawozdanie finansowe, które jest przecież bazowym źródłem oceny sytuacji majątkowej i finansowej jednostki, zarówno dla interesariuszy wewnętrznych, jak i zewnętrznych.

To właśnie dla zapewnienia wymaganych jakościowych cech sprawozdania finansowego przeprowadzamy  m.in. inwentaryzację aktywów i pasywów, ich wycenę i właśnie aktualizację.

Segmentacja środków trwałych, środków trwałych w budowie, wartości niematerialnych i prawnych może być dokonana w dwóch wymiarach, jako:

  • planowa aktualizacja
  • nieplanowa aktualizacja

Wyrazem pierwszego poziomu rozważań są odpisy amortyzacyjne, umorzeniowe.

Drugi wymiar generuje nam skutek również dualnego charakteru:

  • wartość początkową i dotychczas dokonane odpisy amortyzacyjne (umorzeniowe) mogą na podstawie odrębnych przepisów ulegać aktualizacji wyceny
  • odpisy z tytułu trwałej utraty wartości

O ile jednak dwie pierwsze kategorie wydają się być zakorzenione w praktyce prac przygotowawczych do sprawozdania finansowego, a także w bieżącym prowadzeniu ksiąg rachunkowych, to ta ostatnia jest raczej mało popularna.

Reklama

Warto jednak zauważyć, że imperatyw kategoryczny co do uwzględnienia instytucji aktualizacji, w tym nieplanowej z tytułu trwałej utraty wartości, składników aktywów , zawierają nadrzędne zasady rachunkowości wyrażone ustawą z  dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości ( Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz.535 z późn. zm).

Przykładowo-rzetelne i jasne przedstawianie sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego (art. 4.1 uor) czy też nakaz uwzględniania w wyniku finansowym zmniejszenia wartości użytkowej lub handlowej (art.. 7.1 uor).

Jak wiemy, jednostki sektora finansów publicznych prowadzą rachunkowość na podstawie przepisów o rachunkowości, w tym w/w ustawy, z uwzględnieniem zasad ujętych ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ( Dz. U. Nr 157, poz.1240).

Jeśli wiec w ocenie jednostki istnieje duże prawdopodobieństwo, że kontrolowany przez jednostkę składnik aktywów nie przyniesie w przyszłości w znacznej części lub całości przewidywanych korzyści ekonomicznych, to taka sytuacja uzasadnia zastosowanie kategorii odpisu aktualizującego z tytułu trwałej utraty wartości.

Pożądaną i celową reperkusją takiego zabiegu jest doprowadzenie wartości aktualizowanego składnika aktywów do możliwej do uzyskania ceny sprzedaży netto, a w przypadku jej braku do wartości godziwej.

Wyższą wartość księgową korygujemy odpisem do niższej wartości wynikającej z ceny sprzedaży czy wartości godziwej. Pamiętajmy, że w odmiennym scenariuszu, czyli gdy wartość księgowa jest niższa od tej wynikającej z ceny sprzedaży/wartości godziwej, to nie ma podstaw do skorzystania z odpisu z tytułu trwałej utraty wartości.

Przyczyny powodujące trwałą utratę wartości są zdywersyfikowane, lecz dadzą się pogrupować na te związane ze:
• zużyciem fizycznym
• zużyciem moralnym (ekonomicznym)

Przesłankami uzasadniającymi odpis z tytułu trwałej utraty  wartości są:

  • skutki postępu technicznego, zmiany technologii, galopujący wręcz rozwój informatyzacji, digitalizacji, powodujący brak przydatności bądź jej ograniczenie danego składnika majątku w działalności jednostki;
  • skutki zmian rynkowych (rozwój konkurencji), prawnych, organizacyjnych (restrukturyzacja), powodujące zaniechanie części działalności przez jednostkę
  • fizyczne uszkodzenie  danego składnika aktywów
  • analiza rentowności korzyści uzyskiwanych z eksploatacji, która uprawdopodobnia tezę odwrotnej do oczekiwanej korelacji nakładów do wyników-rezultaty przyszłe  są nieadekwatne do oczekiwań.

Jednostki weryfikacji swojej sytuacji majątkowej w kontekście trwałej utraty wartości mają prawo dokonać w każdym czasie, winny jednak to zrobić na koniec roku obrotowego.

Istotny jest sposób ewidencji nieplanowanych odpisów aktualizujących.

Reklama

Odpisy aktualizujące z tytułu trwałej utraty wartości odnosi się w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych, co znajduje swoje odzwierciedlenie w rachunku zysków i strat w wyniku z działalności pozaoperacyjnej. Gdy jednak aktywa aktualizowane odpisem objęto wcześniej (na podstawie odrębnych przepisów) aktualizacją wyceny, to wtedy taki odpis pierwotnie  zmniejsza różnicę z przeszacowania wartości aktywów (odniesiony na fundusz jednostki), a wtórnie niepokrytą nadwyżkę zalicza się do pozostałych kosztów operacyjnych.

W przypadku ustania przyczyny odpisu aktualizującego rozwiązuje się odpis poprzez odniesienie na pozostałe przychody operacyjne równowartości całości lub odpowiedniej części uprzednio dokonanego odpisu.

Zobacz również: Sprawozdania jednostek oświatowych objętych wspólną obsługą finansową

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość budżetowa
    1 sty 2000
    23 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Błąd w wykazaniu podatku na paragonie można skorygować

    Czy podatek wynikający z nieprawidłowego zaewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej (23% VAT zamiast ZW) należy odprowadzić do urzędu skarbowego?

    Czy pracownik samorządowy musi skorzystać z ciągłego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 14 dni

    Pracownik nie chce skorzystać z dwutygodniowego wypoczynku, mimo że zostało to określone w sporządzonym w styczniu planie urlopowym. Czym pracodawca powinien się podeprzeć, aby pracownik obowiązkowo skorzystał z urlopu w wyznaczonym terminie i we wskazanym wymiarze?

    Jak rozliczyć w księgach rachunkowych nadpłatę z tytułu użytkowania wieczystego

    Użytkownik wniósł opłatę z tytułu użytkowania wieczystego na rachunek bankowy powiatu w roku 2019. Powiat przekazał zebrane dochody odpowiednio: 75% udział Skarbu Państwa - urząd marszałkowski, 25% udział powiatu. W roku 2021 po weryfikacji dokumentów przez wydział geodezji wpłacona przez użytkownika kwota okazała się nadpłatą i podlega zwrotowi. Użytkownik wystąpił do powiatu o zwrot nadpłaconej kwoty. Czy prawidłowe jest występowanie do urzędu wojewódzkiego o zwrot przekazanej kwoty, czy należy pomniejszać o zwrot dochody zebrane przez powiat w 2021? Jak należy zaksięgować zwrot nadpłaty, w przypadku gdy kwota zostanie zwrócona do powiatu przez urząd wojewódzki w wysokości 75%? Z jakiego paragrafu należy zwrócić użytkownikowi 25% udziału powiatu, w przypadku gdy stanowił dochód w roku 2019? Jak powinna wyglądać ewidencja księgowa na kontach w zaistniałej sytuacji?

    NFZ przyjmuje wnioski od aptek, które chcą przystąpić do programu szczepień

    Apteki - szczepienia na COVID-19. Oddziały Wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia przyjmują od wtorku wnioski od aptek, które chcą przystąpić do Narodowego Programu Szczepień przeciw COVID-19. Jak zgłosić aptekę do Narodowego Programu Szczepień? Na jakich zasadach szczepienia przeprowadzają farmaceuci?

    Powrót do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) 2022

    Stabilizująca reguła wydatkowa. Rząd przyjął projekt, który zakłada, że klauzula powrotu do stosowania standardowej stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) zostanie wydłużona na rok 2022 r. - poinformował resort finansów.

    Zasady ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze

    Czy rada gminy może w uchwale w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze (z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi) oraz w sprawie szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, jak również w sprawie trybu ich pobierania, postanowić, że „koszt jednej godziny świadczonych usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych określa kierownik właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej”?

    Jakie dane są niezbędne do przyznania dodatku energetycznego?

    Rada gminy ma podjąć uchwałę w sprawie dodatku energetycznego. Jej integralną część stanowi załącznik - wzór wniosku o przyznanie tego dodatku. W związku z tym powstała wątpliwość o zakres danych, których można żądać w takim wniosku. Czy dopuszczalne jest żądanie danych dotyczących domowników osoby występującej z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego (imię nazwisko, stopień pokrewieństwa oraz data urodzenia)?

    Zwolnienia dla przedsiębiorców w podatku od nieruchomości

    Rada gminy postanowiła podjąć uchwałę ustanawiającą zwolnienia w podatku od nieruchomości, w ramach pomocy de minimis, dla przedsiębiorców. Czy w takiej uchwale - jako warunek uzyskania zwolnienia - można zapisać brak zaległości w podatkach i opłatach lokalnych stanowiących dochód budżetu gminy?

    Strajk pielęgniarek: czy będą podwyżki?

    Strajk pielęgniarek: zarobki pielęgniarek. W poniedziałek rozpoczęły się strajki ostrzegawcze pielęgniarek w szpitalach na terenie całej Polski. W pierwszej fali dwugodzinnych strajków ostrzegawczych wzięło udział ok. 40 szpitali, które osiągnęły etap sporu zbiorowego. Czy będą podwyżki dla pielęgniarek?

    Zwrot kosztu mediów dokonany przez OKE a VAT

    W związku z organizowanym na terenie szkoły egzaminem ósmoklasisty szkoła refakturuje na okręgową komisją egzaminacyjną m.in. koszty mediów za czas funkcjonowania na jej terenie komisji egzaminacyjnej. Jaką stawkę VAT należy zastosować w takim przypadku?

    Termin wypłaty odprawy emerytalnej pracownikowi samorządowemu

    Czy odprawę emerytalną należy wypłacić w ostatnim dniu zatrudnienia, mimo że nie ma jeszcze decyzji ZUS o przyznaniu, czy należy poczekać do otrzymania decyzji?

    Nieodpłatne przekazanie majątku ruchomego do spółdzielni socjalnej

    Czy jednostka budżetowa podległa powiatowi może dokonać nieodpłatnego przekazania lub darowizny majątku ruchomego spółdzielni socjalnej?

    Audyt wewnętrzny w jednostkach sektora finansów publicznych

    Audyt wewnętrzny - na czym polega i jakie są korzyści płynące z audytu? Maj jest międzynarodowym miesiącem świadomości o audycie wewnętrznym.

    Rada nie musi upoważniać wójta do spłaty gminnych zobowiązań

    Czy rada gminy może w uchwale nowelizującej budżet gminy na 2021 rok upoważnić wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do spłat zobowiązań gminy oraz do zabezpieczania zawieranych umów o dofinansowanie realizowanych programów i projektów w „innej formie wymaganej przez dysponenta środków”?

    Opłata za odbiór śmieci z nieruchomości letniskowej

    Czy rada gminy może wprowadzić w trakcie trwania roku podatkowego ryczałtowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe?

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia 2021

    Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia - Ministerstwo Zdrowia skierowało do prac rządu projekt nowelizujący przepisy.

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli 2021

    Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli - czym jest i ile wynosi w 2021 roku? 13 maja 2021 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki w sprawie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli.

    Opodatkowanie dodatków i nagród spisowych wypłacanych pracownikom urzędów

    W związku z przeprowadzanym Narodowym Spisem Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021 r. niektórzy pracownicy urzędu gminy zostali oddelegowani do prac spisowych. Czy wypłacone im dodatki i nagrody spisowe należy zaliczyć do przychodów ze stosunku pracy?

    COVID-19 a prawo do odliczenia VAT z tytułu termomodernizacji DPS

    Dom pomocy społecznej przeprowadza termomodernizację budynku. Czy w sytuacji pandemii, w związku z przeprowadzaną termomodernizacją, można dokonać częściowego odliczenia VAT, czy należy uznać, że DPS nie prowadzi działalności opodatkowanej?

    Klasyfikacja budżetowa wydatków na wniesienie dopłaty do kapitału zapasowego do spółki

    Jaki paragraf wydatkowy zastosować do wydatku z tytułu „wniesienia dopłaty do kapitału zapasowego spółki gminy”. Czy prawidłowy będzie § 415 „Opłaty na rzecz budżetu państwa” czy § 601 „Wydatki na zakup i objęcie akcji i udziałów”?

    Wydatek na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień

    Jak księgować po stronie ośrodka pomocy społecznej wydatki na transport osób niepełnosprawnych do punktu szczepień finansowane ze środków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19.

    Czy blaszaki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości

    Czy gmina może naliczać podatek od nieruchomości od tzw. blaszaków, które służą jako składziki na narzędzia, czy jako pomieszczenia do przechowywania różnych rzeczy, np. rowerów, kosiarek itp. Zgodnie z prawem budowlanym, nie są to ani budynki, ani obiekty budowlane.

    Klasyfikacja budżetowa wydatku za badania na przeciwciała COVID-19

    W jakim paragrafie należy zaksięgować fakturę za badania na przeciwciała (COVID-19) - w § 428 czy § 430? Nie są to badania okresowe w ramach medycyny pracy, tylko badanie krwi zlecone przez szkołę swoim pracownikom.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r.

    Paragon jako faktura uproszczona w 2021 r. Czy do paragonu z NIP nabywcy można wystawić fakturę? Od kiedy paragony z NIP wykazywać w nowym JPK_VAT?

    Czy konto 840 jest właściwe do rozliczania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności

    Czy jednostka - urząd gminy - powinna prowadzić konto 840 do księgowania opłat za przekształcenie wieczystego użytkowania w prawo własności na 20 lat?