Paragon jako faktura uproszczona w 2023 r.

Czy do paragonu z NIP nabywcy można wystawić fakturę

W przypadku gdy kwota należności ogółem nie przekracza 450 zł albo 100 euro, jeżeli kwota ta określona jest w euro, obowiązujące przepisy przewidują możliwość udokumentowania transakcji tzw. fakturą uproszczoną, czyli fakturą z mniejszą ilością danych. Jest to możliwe, pod warunkiem że dokument ten zawiera dane pozwalające określić dla poszczególnych stawek podatku kwotę podatku (art. 106e ust. 5 pkt 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; dalej: ustawa o VAT). Ta forma dokumentowania transakcji zyskała na znaczeniu dopiero w 2020 r., gdy art. 106b ustawy o VAT został poszerzony o ustępy 5 i 6, zgodnie z którymi w przypadku sprzedaży zaewidencjonowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej potwierdzonej paragonem fiskalnym fakturę na rzecz podatnika podatku lub podatku od wartości dodanej wystawia się wyłącznie, jeżeli paragon potwierdzający dokonanie tej sprzedaży zawiera numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej (tzw. paragon z NIP nabywcy).

W praktyce stosowanie paragonów z NIP nabywcy zrodziło wiele problemów i wątpliwości, wśród których najistotniejszym był ten, czy do paragonu z NIP nabywcy opiewającego na kwotę nieprzekraczającą 450 zł (100 euro) można wystawić "normalną" fakturę. Faktura bowiem, jako dowód księgowy, służy dokumentowaniu nabycia towarów i usług także na potrzeby innych podatków niż VAT, a brak informacji na temat przedmiotu świadczenia czy danych nabywcy często był dla podatników kłopotliwy. Dotyczyło to w szczególności samorządowych jednostek budżetowych działających w modelu scentralizowanego VAT, w przypadku których podatnikiem na gruncie VAT jest często inny podmiot niż w przypadku podatku dochodowego.

Choć w maju 2020 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził w wydanej interpretacji indywidualnej, że do paragonu z NIP nabywcy na kwotę do 450 zł można wystawić fakturę, o ile paragon ten zostanie sprzedawcy zwrócony (zob. interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 28 maja 2020 r., sygn. akt 0114-KDIP1-3.4012.160.2020.2.ISK), to już w sierpniu tego samego roku Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na pytanie rzecznika małych i średnich przedsiębiorstw zaprzeczyło tej możliwości i stanowisko to podtrzymało w objaśnieniach podatkowych wydanych 16 października 2020 r. (zob. objaśnienia podatkowe Ministerstwa Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 16 października 2020 r., Paragony fiskalne uznane za faktury uproszczone). Wątpliwości dotyczących tej formy dokumentowania transakcji było jednak tak wiele, że w listopadzie 2020 r. Ministerstwo Finansów rozważało zmianę przepisów, zgodnie z którą paragon z NIP nabywcy na kwotę do 450 zł nie byłby uznawany za fakturę uproszczoną. Z tej propozycji zmian jednak się wycofano i w 2021 r. paragon z NIP nabywcy nadal jest uważany za fakturę uproszczoną.

OBJAŚNIENIA PODATKOWE

W przypadku dokumentowania sprzedaży na kwotę nieprzekraczającą 450 zł (lub 100 euro) paragonem fiskalnym zawierającym numer NIP nabywcy, który stanowi w istocie fakturę uproszczoną, nie wystawia się z tytułu tej sprzedaży dla nabywcy kolejnej faktury. W takim przypadku sprzedawca musi odmówić kupującemu wystawienia faktury standardowej. Jedna sprzedaż nie może bowiem być dokumentowana dwoma fakturami (fakturą uproszczoną - paragonem z NIP, oraz fakturą standardową).

Objaśnienia podatkowe Ministerstwa Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 16 października 2020 r., Paragony fiskalne uznane za faktury uproszczone

Wbrew zapowiedziom, regulacje dotyczące paragonów z NIP nabywcy na kwotę do 450 zł nie zmieniły się i w 2021 r. paragony takie nadal należy uznawać za faktury uproszczone.

Adnotacje na paragonie

Próbując uniknąć problemów z wystawieniem faktur do paragonów z NIP nabywcy, niektórzy podatnicy zaczęli zamieszczać na wystawianych fakturach adnotacje, np. "Dokument nie jest fakturą uproszczoną" albo wręcz przeciwnie "Paragon stanowi fakturę uproszczoną". Należy podkreślić, że adnotacje te nie mają jednak dla ich kontrahentów mocy wiążącej - obowiązujące przepisy nie przewidują bowiem stosowania ich na paragonach. Co za tym idzie, nawet jeśli adnotacja o tym, że dokument nie jest fakturą uproszczoną znajdzie się na wystawionym paragonie, to nie wywoła ona na gruncie podatkowym żadnych skutków, a kontrahent nadal będzie miał prawo np. do odliczenia na tej podstawie VAT (o ile dokument spełnia inne przewidziane w tym zakresie wymagania). Analogicznie, praktycznego znaczenia nie ma także zamieszczenie adnotacji o tym, że dokument stanowi fakturę uproszczoną.

Numer faktury na paragonie z NIP

Otrzymując paragon traktowany jako faktura uproszczona, nabywcy mieli wątpliwości, w którym miejscu znajduje się na nim numer faktury. Ustawodawca w opublikowanych na stronie MF objaśnieniach podatkowych wskazał, że numerem identyfikującym fakturę uproszczoną jest numer paragonu fiskalnego. Numer ten jest kolejnym elementem paragonu umieszczonym po łącznej wartości sprzedaży brutto, przed numerem kasy i oznaczeniem kasjera, co wynika wprost z postanowień § 23 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z 28 maja 2018 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące.

Od kiedy paragony z NIP wykazywać w nowym JPK_VAT

Na podstawie przepisów epizodycznych, do końca 2020 r podatnicy nie byli zobowiązani do uwzględniania paragonów z NIP nabywcy w pliku JPK_V7, czyli tzw. nowym JPK_VAT, jeśli uwzględniali wartość sprzedaży bez podatku (netto) oraz wysokość podatku należnego wynikające ze zbiorczych informacji z ewidencji sprzedaży (§ 11a rozporządzenia Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług. Od 1 stycznia 2021 r. wszyscy podatnicy mieli wykazywać odrębnie w nowym JPK_VAT paragony fiskalne uznane za faktury uproszczone. Pod koniec 2020 r. termin określony w przepisie epizodycznym został jednak zmieniony na 30 czerwca 2021 r.

Podatnicy będą wykazywali odrębnie w nowym JPK_VAT (deklaracja + ewidencja) paragony fiskalne uznane za faktury uproszczone dopiero od 1 lipca 2021 r.

Korekta faktury uproszczonej

Także w przypadku paragonów jako faktur uproszczonych może zajść potrzeba ich korekty. W takim przypadku należy pamiętać, że będą miały zastosowanie przepisy dotyczące korekt faktur. Faktury korygujące do paragonów fiskalnych uznanych za faktury uproszczone wystawiane są poza systemem ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących. W celu wypełnienie obowiązku podawania danych zawartych w fakturze, której dotyczy faktura korygująca w zakresie kolejnego numeru nadanego w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje fakturę, należy wprowadzić na fakturze korygującej numer paragonu fiskalnego oraz numer unikatowy kasy rejestrującej, z której ten paragon został wystawiony.

Podsumowanie

1. W przypadku dokumentowania sprzedaży paragonem fiskalnym zawierającym NIP nabywcy na kwotę do 450 zł (100 euro) nie wystawia się z tytułu tej sprzedaży kolejnej faktury; sprzedawca musi odmówić kupującemu wystawienia faktury standardowej, bowiem jedna sprzedaż nie może być dokumentowana dwoma fakturami.

2. Jeżeli nabywca chce otrzymać fakturę "standardową", powinien wyrazić swoje żądanie, zanim sprzedawca zafiskalizuje sprzedaż za pomocą kasy rejestrującej; w takim przypadku sprzedawca nie powinien ujmować sprzedaży na kasie rejestrującej.

3. Na podstawie obecnie obowiązujących przepisów nie ma możliwości wystawienia faktur zbiorczych do paragonów fiskalnych stanowiących faktury uproszczone.

4. Numer paragonu fiskalnego jest numerem, który identyfikuje paragon z NIP do kwoty 450 zł jako fakturę uproszczoną.

5. Faktury korygujące do paragonów fiskalnych uznanych za faktury uproszczone wystawiane są poza systemem ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących.

6. Na fakturze korygującej do paragonu należy wprowadzić numer paragonu fiskalnego oraz numer unikatowy kasy rejestrującej, z której ten paragon został wystawiony.

7. Do 30 czerwca 2021 r. paragony fiskalne uznane za faktury uproszczone nie muszą być wykazywane w nowym JPK_VAT odrębnie.

Podstawa prawna

• art. 106b ust. 5-7, art. 106e ust. 5 pkt 3, art. 106j ust. 1, art. 111 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 106; ost.zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 2419)

• § 25 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia Ministra Finansów z 29 kwietnia 2019 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz.U. z 2019 r. poz. 816; ost.zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 732)

• § 23 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z 28 maja 2018 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące (Dz.U. z 2018 r. poz. 1206)

• § 11a rozporządzenia Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2019 r. poz. 1988; ost.zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 2326)

Interpretacje i objaśnienia podatkowe

• objaśnienia podatkowe Ministerstwa Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 16 października 2020 r., Paragony fiskalne uznane za faktury uproszczone

• interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 28 maja 2020 r. (sygn. akt 0114-KDIP1-3.4012.160.2020.2.ISK)

©℗

Autor: MAŁGORZATA MASŁOWSKA, prawnik specjalizujący się w tematyce prawa podatkowego i prawa pracy, redaktor merytoryczny dwutygodnika "Rachunkowość Budżetowa"