Wykluczenie wykonawcy, który złożył wadium

Jednym z najczęstszych warunków stosowanych przez zamawiającego w dokumentacji przetargowej, które musi spełnić wykonawca, aby wziąć udział w postępowaniu, jest złożenie przez tego ostatniego wadium. Wadium pełni funkcję gwarancyjną, gdyż stanowi zabezpieczenie finansowe rzetelności wykonawcy. Inaczej rzecz ujmując, zamawiający może zaspokoić się z tego wadium, jeżeli wykonawca dla przykładu nie będzie chciał podpisać umowy z zamawiającym, naruszy warunki udziału w postępowaniu itd. Ponadto wykonawca wpłacając wadium, informuje poniekąd zamawiającego, iż w sposób przemyślany bierze udział w postępowaniu i jest gotów wykonać zamówienie, które jest przedmiotem postępowania. Brak wnoszenia wadium przez wykonawców mógłby prowadzić do nadużyć z ich strony, gdyż trudno wykluczyć sytuację, w której część wykonawców brałaby udział w postępowaniu, pomimo tego, iż nie byliby zainteresowani realizacją zamówienia, które jest przedmiotem tego postępowania. W konsekwencji tego, w przypadku wyboru ich ofert jako najkorzystniejszych, uchylaliby się oni od podpisania umowy z zamawiającym oraz realizacji zamówienia. Zamawiający natomiast w takiej sytuacji byłby bezsilny. Zatem aby uniknąć takich przypadków, zamawiający stosuje wadium, które przepadać będzie wykonawcy w sytuacjach opisanych wyżej.

Zobacz również: Podanie przez wykonawcę nieprawdziwych informacji

W związku z powyższym wymóg wniesienia wadium przez wykonawcę, ma charakter bezwzględny. Jeżeli zatem zamawiający przewidzi ten wymóg w dokumentacji przetargowej, zaś wykonawca nie spełni tego wymogu najpóźniej w dniu upływu terminu do złożenia oferty, to wykonawca taki podlega wykluczeniu. Wadium w przeciwieństwie do wielu innych wymogów przewidzianych przez zamawiającego w dokumentacji przetargowej, nie może zostać uzupełnione po upływie terminu do złożenia oferty. Zatem wykonawca, który nie wnosi wadium składając swoją ofertę, musi liczyć się z konsekwencjami w postaci wykluczenia go z postępowania. Wadium można wnieść w różnych formach przewidzianych przez zamawiającego. Najczęściej stosowaną formą wadium, którą wybierają wykonawcy, to wniesienie wadium w pieniądzu lub poprzez przedłożenie gwarancji bankowej. W przypadku tego drugiego sposobu wniesienia wadium, powstają problemy: co w sytuacji, gdy gwarancja bankowa wygaśnie, w trakcie trwania postępowania przetargowego? Nie jest to niestety rzadki przypadek, w szczególności, gdy mamy do czynienia z przedłużeniem przez zamawiającego okresu związania ofertą. Gwarancja bankowa obowiązuje przez określony okres. Zazwyczaj wykonawcy, którzy składają gwarancję bankową jako wadium, tak przygotowują treść tej gwarancji, aby obejmowała okres wyboru najkorzystniejszej oferty przez zamawiającego. Jest to forma oszczędności pieniędzy przez wykonawcę, gdyż za dłuższy okres obowiązywania gwarancji, wykonawca ten musiałby więcej zapłacić. W konsekwencji tego powstaje wątpliwość, czy jeżeli gwarancja bankowa wygaśnie w okresie trwania postępowania, czy aby na pewno zamawiający musi wykluczyć wykonawcę. Skoro w dniu złożenia przez niego swojej oferty, wykonawca wadium złożył skutecznie.

Krajowa Izba Odwoławcza przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych w uchwale z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt: KIO/KD 23/15 stwierdziła, że: „wadium, z którego zamawiający nie może skorzystać należy uznać za niewniesione w rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt 2 p.z.p.”

Wynika z powyższego, iż nawet w przypadku, gdy w dniu złożenia swojej oferty, wykonawca przedłożył skutecznie wadium, zaś wadium to wygasło w toku postępowania, to zamawiający winien wykluczyć takiego wykonawcę. Zamawiający musi, bowiem mieć możliwość skorzystania z wadium w toku całego postępowania. W przeciwnym przypadku mogłoby dojść do sytuacji, w której wykonawca nierealizujący warunków przetargu, byłby bezkarny, gdyż zamawiający utraci możliwość zastosowania wobec niego jedynej kary, jaką jest przepadek wadium. Zatem wykonawcy muszą mieć na uwadze możliwość wygaśnięcia wadium, w toku postępowania, jeżeli zamawiający przedłuża okres związania ofertą.

Polecamy serwis: Zamówienia publiczne