Kategorie

Czy nauczyciele masowo uciekają na emerytury?

Artur Radwan
Artur Radwan
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Czy nauczyciele masowo uciekają na emerytury?
Czy nauczyciele masowo uciekają na emerytury?
Shutterstock
Od czasów pandemii spada liczba nauczycieli odchodzących na emeryturę i świadczenia kompensacyjne. Tak wynika z danych ZUS.

Nauczyciele nie uciekają masowo na emerytury

Z danych ZUS wynika, że od czasów pandemii spada liczba nauczycieli odchodzących na emeryturę i świadczenia kompensacyjne. Powodów jest wiele ‒ jeden z nich to nauczanie zdalne. Wbrew pozorom taka forma pracy odpowiada wielu starszym pracownikom szkół. Kolejny ‒ dyrektorzy zachęcają nauczycieli seniorów do dalszej pracy, bo brakuje młodych.

Samorządy, ale też związkowcy alarmują, że w ostatnich trzech latach nauczyciele masowo odchodzą na emerytury, renty lub korzystają ze świadczenia kompensacyjnego. DGP sprawdził, jak wygląda rzeczywistość.

ZUS podliczył

Z wyliczeń ZUS, jakie dostaliśmy, wynika, że liczba nowo przyznanych emerytur dla nauczycieli (bez nauczycieli akademickich) w 2019 r. wynosiła 1,6 tys. zł, w 2020 r. 0,7 tys., a w tym roku (do czerwca) zaledwie 0,2 tys. Nauczyciel, który przechodzi na emeryturę, może legalnie dorabiać w placówkach oświatowych na pół etatu i otrzymać dodatkowe uposażenie.

ZUS podzielił się z nami też danymi dotyczącymi świadczeń kompensacyjnych, które pozwalają na wcześniejsze odejście z pracy, ale pod warunkiem niepodejmowania pracy w oświacie. W tym roku z takiego prawa może skorzystać kobieta w wieku 55 lat, w przypadku mężczyzn jest to 59 lat. O ile w 2019 r. na świadczenia kompensacyjne przeszło 3,8 tys. nauczycieli, a w 2020 r. ‒ 3,5 tys., o tyle w tym roku (do czerwca) zaledwie 700.

‒ Te dane ZUS pokazują, że nauczyciele nie chcą czekać na nabycie praw do pełnej emerytury i decydują się na wcześniejsze zakończenie swojej kariery zawodowej – zauważa Grzegorz Pochopień z Centrum Doradztwa i Szkoleń OMNIA, były dyrektor departamentu współpracy z samorządem MEN. Dodaje, że z pracy w szkołach odchodzi mniej niż 1 proc. nauczycieli. ‒ Mówienie więc, że zjawisko to ma masową skalę, jest nieuprawione – dodaje.

Dla pełnego obrazu zapytaliśmy ZUS również o liczbę nauczycieli przechodzących na rentę z powodu niezdolności do pracy. Tu trend jest stały – od 2019 r. z takiego świadczenia korzysta mniej więcej 100 osób rocznie.

Dyrektorzy przyznają, że nauczyciele odchodzą na wcześniejsze świadczenia, bo mają dość pracy za niską płacę. Przyznają, że góra odejść w 2019 r. mogła być spowodowana wygaszaniem gimnazjów i rozczarowaniem proponowaną pracą w szkole podstawowej lub liceum.

Odchodzą lub przechodzą

Związek Nauczycielstwa Polskiego (ZNP) przekonuje jednak, że sytuacja kadrowa w oświacie jest dramatyczna (nawet w sytuacji spadającej liczby nauczycieli korzystających ze świadczeń) – mimo zbliżającego się roku szkolnego wciąż jest ok. 15 tys. nieobsadzonych etatów.

‒ Jeśli pozostaną wolne, to dyrektorzy szkół będą namawiać swoich pracowników, aby brali godziny ponadwymiarowe i pracowali ponad normę. A tak nie powinno być. Nauczyciel powinien godnie żyć w ramach podstawowego etatu. Inaczej taki natłok zadań odbija się na jakości pracy – mówi Krzysztof Baszczyński, wiceprezes ZNP. Jego zdaniem mniejsze zainteresowanie nauczycieli kończeniem aktywności zawodowej świadczy tylko o tym, że brakuje chętnych do nauczania i dyrektorzy za wszelką cenę namawiają ich do pozostania w zawodzie.

Andrzej Antolak, nauczyciel i członek Rady Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” Regionu Środkowo-Wschodniego, nie kryje jednak zaskoczenia danymi ZUS. – Może to efekt pracy zdalnej w trakcie pandemii? Może nauczyciele, mimo że starsi i można by podejrzewać, że będą mieć problem z prowadzeniem lekcji w takiej formie, po prostu ją polubili. Z drugiej strony, pandemia i zajęcia online pozbawiały ich wynagrodzenia dodatkowego za godziny ponadwymiarowe i zastępstwa. To natomiast odbija się na wynagrodzeniu i wysokości emerytury – zauważa.

Niezależnie od polityki prowadzonej przez dyrektorów szkół i namawiania do dłużej pracy, to i tak jest grupa nauczycieli, którzy odchodzą z zawodu, przekwalifikowują się i szukają pracy w innych zawodach. W efekcie sami starsi nauczyciele, pracując nawet po półtora etatu, nie mają możliwości wypełnienia wszystkich brakujących wakatów. Dyrektorzy przyznają, że poszukiwanie pracowników będzie trwało do końca września, a nawet dłużej.

Naturalne ruchy kadrowe

Jak podkreśla resort edukacji, największy problem ze znalezieniem nauczycieli jest w dużych aglomeracjach. Ale i tak w liczbie brakujących nauczycieli nie widzi niczego nadzwyczajnego.

‒ Analogicznie do lat poprzednich występują naturalne ruchy kadrowe. W 2019 r. (według stanu na 30 września 2019 r.) rozwiązanie stosunku pracy dotyczyło ponad 33 tys. etatów. W 2020 r. ( do 30 września 2020 r.) było to 28,1 tys. ‒ wylicza Anna Ostrowska, rzecznik pasowy MEiN.

I podkreśla, że liczba etatów zatrudnionych na koniec września 2020 r. na podstawie Karty nauczyciela wzrosła o ponad tysiąc i wynosi obecnie 609,8 tys.

‒ Główny problem to brak napływu młodych nauczycieli. Z tego względu są potrzebne zmiany w polityce zatrudnieniowej. Ale te przygotowywane przez resort edukacji będą zachęcać do przejścia na emeryturę albo spowodują masowy exodus młodszych pracowników szkół – ocenia prof. Antoni Jeżowski z Instytutu Badań w Oświacie, dyrektor szkoły i samorządowiec.

Jego zdaniem nikt łącznie z ministerstwem nie prowadzi faktycznego monitoringu fluktuacji wśród pracowników oświaty. A to jest niezbędne do realnej oceny sytuacji kadrowej w szkołach. ©℗

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(3)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Karool
    2021-08-27 12:57:17
    Nie dziwię się, bo to wymagający zawód, ciągle trzeba podnosić swoje kompetencje a wypłata nie jest szałowa, przez co żona jest ciągle sfrustrowana. W mojej firmie jak zorganizowali nam kurs języka angielskiego z lingua express, to chociaż kasa podskoczyła, bo mamy nowych klientów zza granicy.
    1
    pokażodpowiedzi (1)
  • magda
    2021-08-30 21:33:26
    Panie Arturze - Autorze, czy Pan w ogóle ogarnia co pan wrzuca za grafiki? takie rzeczy przed podaniem w tak ważnym serwisie nalezy sprawdzić. no brak słow
    0
QR Code
Księgowość budżetowa
1 sty 2000
23 wrz 2021
Zakres dat:
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail

Zmiany w wynagrodzeniach pracowników samorządowych od 1 października 2021 r.

Zmiany w wynagrodzeniach pracowników samorządowych – nowe stawki w kategoriach zaszeregowania. Zmiany wejdą w życie 1 października 2021 r.

Dodatek wyjazdowy dla ratowników medycznych

Dodatek wyjazdowy dla ratowników medycznych. W porozumieniu, które zawarliśmy z protestującymi, przywróciliśmy tzw. dodatek wyjazdowy – poinformował w środę wiceminister zdrowia Waldemar Kraska.

Jaki VAT od umowy z biegłym sądowym zawartej przez gminę?

Jako gmina chcemy powołać biegłego wpisanego na listę biegłych sądowych do wydania opinii. Czy czynności takiej osoby, która nie prowadzi działalności gospodarczej, stanowią działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, dlatego podlegają opodatkowaniu VAT?

140 mln zł dla samorządów w związku z powrotem dzieci do szkół

17 września 2021 r. Ministerstwo Finansów przekaże na rachunki JST ponad 140 mln zł z rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na działania edukacyjne.

Kiedy stosować oznaczenie TP w spółce będącej własnością gminy

Nasza Spółka jest własnością Gminy w 100%. Zajmujemy się głównie dostawą wody i odbiorem ścieków. Forma prawna: Sp. z o.o. Od 01.07.2021 r. nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących dostaw towarów oraz świadczenia usług, gdy powiązanie wynika wyłącznie z powiązania z naszym właścicielem tj. Gminą (gdyż jest to jednostka samorządu terytorialnego). Nie będziemy już oznaczać symbolem TP w JPK_VAT-7 transakcji dotyczących Burmistrza Gminy gdyż jest to powiązanie z jednostką samorządu terytorialnego. Natomiast uważamy, że mamy obowiązek oznaczenia „TP” nadal transakcji sprzedaży gdy nabywcą jest członek Zarządu Spółki, członek Rady Nadzorczej Spółki, prokurent Spółki, oraz członkowie rodzin ww. podmiotów (tj. w stosunku do małżonków oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia). Czy stanowisko naszej Spółki jest wg Państwa prawidłowe?

Zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim

Jak dokonać przesunięcia pracownika samorządowego na zastępstwo za pracownika przebywającego na urlopie macierzyńskim?

Polski Ład a finanse gmin - co się zmieni?

Polski Ład a finanse gmin. 8 września Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o wsparciu jednostek samorządu terytorialnego (JST) w związku z Programem Polski Ład, przedłożony przez ministra finansów, funduszy i polityki regionalnej. Ministerstwo Finansów uważa, że zmiany, które wprowadzi Polski Ład przełożą się na sytuację finansową samorządów. Dlatego zostaną wprowadzone rozwiązania stabilizujące i wzmacniające finanse JST.

Podwyżki dla funkcjonariuszy służb mundurowych 2022

Podwyżki dla służb mundurowych 2022. Od 1 stycznia 2022 r. mają wzrosnąć wynagrodzenia funkcjonariuszy. O ile?

Protest ratowników i środowisk medycznych

Protest ratowników i środowisk medycznych. Czy będą podwyżki dla medyków?

Dochody jednostek samorządu terytorialnego - projekt zmian

Dochody jednostek samorządu terytorialnego. W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy mają w szczególności umożliwić zrekompensowanie gminom ubytku dochodów spowodowanego wdrożeniem zmian podatkowych (głównie w PIT) w ramach tzw. Polskiego Ładu. Co się zmieni w dochodach samorządowych?

Ile jesteśmy winni instytucjom oświaty?

Krajowy Rejestr Długów przeanalizował, ile jesteśmy winni instytucjom oświaty. Wśród dłużników oprócz studentów i absolwentów są też przedsiębiorcy.

Projekt budżetu państwa na 2022 rok - dochody

Dochody budżetu w 2022 r. wyniosą 475,6 mld zł i będą wyższe od przewidywanych dochodów uzyskanych w roku 2021 o 0,4 proc. W ujęciu realnym dochody budżetu spadną o 2,8 proc. – wynika z projektu ustawy budżetowej na 2022 r.

Polski Ład - rekompensaty dla samorządów

Polski Ład - rekompensaty dla samorządów. Z wyliczeń Ministerstwa Finansów wynika, że zmiany podatkowe wprowadzane Polskim Ładem będą kosztować samorządy ok. 150 mld zł w ciągu 10 lat. Trwają prace nad rozwiązaniami legislacyjnymi, które mają te straty zrekompensować. Proponowane zmiany to gwarancja dochodów i subwencja rozwojowa dla aktywnych inwestycyjnie gmin. W efekcie dochody jednostek samorządu terytorialnego (JST) mają być o ok. 10 proc. wyższe niż prognozowane. – Zarówno w trakcie pandemii, jak i obecnie samorządy bardzo dobrze poradziły sobie, jeżeli chodzi o stronę budżetową – mówi Sebastian Skuza, wiceminister finansów.

Czy nauczyciele masowo uciekają na emerytury?

Od czasów pandemii spada liczba nauczycieli odchodzących na emeryturę i świadczenia kompensacyjne. Tak wynika z danych ZUS.

Rower publiczny jednak z odliczeniem VAT

Prawo do odliczenia VAT od inwestycji w system rowerów publicznych od kilku lat było źródłem sporów pomiędzy gminami (miastami) a organami podatkowymi.

Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej

Powołanie dyrektora gminnej biblioteki publicznej. Osoba została powołana na stanowisko dyrektora gminnej biblioteki. Zgodnie z ustawą o prowadzeniu i organizowaniu działalności kulturalnej wójt gminy wysłał prośbę do kilku stowarzyszeń o wydanie opinii. Jednak nie otrzymał informacji zwrotnej od żadnego stowarzyszenia. Czy w przypadku braku odpowiedzi ze strony stowarzyszenia można uznać, że opinia jest pozytywna?

Przekształcenie zakładu komunalnego w spółkę - czy to przejęcie zakładu pracy

Gminne jednostki organizacyjne realizujące zadania komunalne, każda w wąskim zakresie, z początkiem przyszłego roku mają zostać przekształcone w spółkę prawa handlowego. Dotychczasowi dyrektorzy przekształcanych zakładów komunalnych mają stać się kierownikami poszczególnych komórek organizacyjnych w nowo powołanej spółce gminnej.

Dodatek terenowy pracownika socjalnego za czas choroby i innych nieobecności w obliczeniach

Dodatek terenowy pracownika socjalnego. Jak obliczyć kwotę dodatku, jeżeli pracownik nie przepracował całego miesiąca z innego powodu niż choroba? Czy kwotę dodatku dzieli się przez liczbę dni w danym miesiącu, czy przez liczbę godzin do przepracowania w danym miesiącu? Czy dodatek powinien być wypłacony w całości, w sytuacji gdy pracownik przebywa część miesiąca na zwolnieniu lekarskim?

Program "Centra opiekuńczo-mieszkalne" a rozliczenia VAT

Program "Centra opiekuńczo-mieszkalne" a rozliczenia VAT. Czy gminy i powiaty, świadcząc usługi w ramach programu, działają w charakterze podatników VAT? Czy VAT związany z wydatkami na tworzenie i utrzymanie centrum jest kosztem kwalifikowalnym?

Kiedy zamawiający może odstąpić od zawartej umowy w trybie zamówień publicznych

Kiedy zamawiający może odstąpić od umowy w trybie zamówień publicznych? Czy gmina może wycofać się z umowy i czy potrzebna jest zgoda wykonawcy (w umowie nie było warunków odstąpienia)?

Zmiany w klasyfikacji budżetowej - rozporządzenie z 26 lipca 2021 r.

Klasyfikacja budżetowa. Ustawodawca przygotował obszerne zmiany w rozporządzeniu dotyczącym klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych, pojawiły się m.in. nowe paragrafy dla oświaty: 479 „Wynagrodzenia osobowe nauczycieli” oraz 480 „Dodatkowe wynagrodzenie roczne nauczycieli”. Zmiany co do zasady wejdą w życie 1 stycznia 2022 r., przy czym część zmian obowiązuje z mocą wsteczną od 1 stycznia 2021 r. Na jakie dokładnie zmiany muszą być przygotowane organy administracji samorządowej?

Ile zarabiają parlamentarzyści w UE?

Zarobki parlamentarzystów w UE - najwięcej zarabiają Włosi i Niemcy. Hiszpanie i Portugalczycy otrzymują aż 14 wypłat.

Spłata zadłużenia gminy z rezerwy celowej

Spłata zadłużenia gminy ze środków pochodzących z rezerwy celowej - czy jest możliwa?

Podwyżki dla najwyższych urzędników państwowych 2021

Podwyżki dla najwyższych urzędników państwowych od 1 sierpnia 2021 r. - premiera, marszałków Sejmu i Senatu, rządu, posłów, senatorów, rzeczników itd. Ile będą zarabiać?

Reorganizacja struktury szkoły i związana z tym likwidacja stanowiska

W związku z licznymi zmianami struktury pracy w szkole przewidujemy likwidację jednego stanowiska sprzątaczki oraz stanowiska referenta. Wszyscy pracownicy administracji i obsługi zatrudnieni są na czas nieokreślony. Jakie regulacje obowiązują szkołę przy wypowiadaniu takich umów?