Dowóz uczniów z niepełnosprawnościami do szkół - jak finansować?

• Dotacje na dowóz uczniów z niepełnosprawnościami do szkół
• Szkoły publiczne bez dotacji
• Jak sfinansować dowóz w szkole niepublicznej?

Dotacje na dowóz uczniów z niepełnosprawnościami do szkół

O rozważenie możliwości dotowania dojazdu autobusów szkolnych do szkół prowadzonych przez inne podmioty niż jednostki samorządu terytorialnego zaapelował w swojej interpelacji poseł Dominik Jaśkowiec.

Szkoły publiczne bez dotacji

Jak wskazuje wiceminister Henryk Kiepura, zadanie realizowane przez gminy związane z organizacją dowozu dzieci, uczniów, słuchaczy i wychowanków odpowiednio do przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i jednostek systemu oświaty nie jest uwzględniane przy podziale łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego. Jednostki samorządu terytorialnego nie otrzymują także dotacji celowych na realizację ww. celu.

Szczegółowe zasady obowiązkowej organizacji przez gminy dowozu dzieci i uczniów do szkól i placówek określa przepis art. 32 i art. 39 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. Zgodnie z tymi przepisami, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dla:

- dzieci 5-letnich oraz spełniających obowiązkowe roczne przygotowanie przedszkolne, jeżeli droga dziecka z domu do publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej, publicznej innej formy wychowania przedszkolnego, niepublicznego przedszkola, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, oddziału przedszkolnego w niepublicznej szkole podstawowej, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, albo niepublicznej innej formy wychowania przedszkolnego, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, w których gmina zapewniła tym dzieciom warunki spełniania tego obowiązku oraz realizacji prawa do korzystania z wychowania przedszkolnego, przekracza 3 km;

- niepełnosprawnych dzieci pięcioletnich i sześcioletnich oraz dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 ustawy – Prawo oświatowe do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego;

- uczniów, dla których droga z domu do publicznej podstawowej szkoły obwodowej (zgodnie z planem sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę) przekracza:

a. 3 km – w przypadku uczniów klas I-IV szkół podstawowych;

b. 4 km - w przypadku uczniów klas V-VIII szkół podstawowych;

- uczniów niepełnosprawnych, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia;

- dzieciom i młodzieży objętych zajęciami rewalidacyjno-wychowawczymi, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą:

a) 24. rok życia - w przypadku uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna,

b) 25. rok życia - w przypadku uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych.

Jak sfinansować dowóz w szkole niepublicznej?

Z kolei szkoły niepubliczne dla dzieci i młodzieży otrzymują z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, po spełnieniu odpowiednich warunków, dotację wypłacaną na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych. Środki pochodzące z dotacji, jako środki publiczne, przeznaczone są na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej i podlegają rozliczeniu.

"Wydatki ponoszone w związku z dowozem uczniów do szkoły (tj. koszty eksploatacyjne pojazdu, czy wynagrodzenie kierowcy lub opiekuna), o ile można je jednoznacznie powiązać z realizowanym przez określoną szkołę procesem dydaktyczno-wychowawczym, mogą być pokryte z dotacji. Zatem jeśli szkoła zostanie tak zorganizowana, że przyjmie na siebie obowiązek zapewnienia dowożenia uczniów z określonych miejsc na zajęcia i zapewnienia im również w tym czasie opieki, to wydaje się możliwe finansowanie tego rodzaju wydatków w ramach zadań szkoły w zakresie kształcenia i opieki. Jednak rozstrzygnięcie powyższej kwestii, możliwe jest wyłącznie w ramach oceny konkretnego wydatku w danej szkole przez organ kontrolujący prawidłowość wykorzystania dotacji. Taką samą opinię w tej sprawie przyjęła Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych w stanowisku wyrażonym w dniu 26 marca 2026 r." - czytamy w piśmie MEN.

Źródło: Interpelacja nr 18530 w sprawie dofinansowania dojazdu autobusów szkolnych do szkół prowadzonych przez inne podmioty niż jednostki samorządu terytorialnego/Sejm