Czy można skrócić urlop wychowawczy

Czy pracodawca, może odmówić skrócenia urlopu wychowawczego, ponieważ w obu przypadkach faktyczny powrót do pracy nastąpi w dniu 01.12.2014 r. (poniedziałek)? Jeżeli pracownik zakończy urlop w dniu 29.11.2014 r. czy będzie przysługiwał mu urlop wypoczynkowy za miesiąc listopad, czy będzie należało wypłacić pracownikowi wynagrodzenie za dzień 30.11.2014 r. (niedziela)? Czy może mieć tu zastosowanie art. 115 kodeksu cywilnego mówiący, że jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, termin upływa dnia następnego, w wyniku czego pomimo skrócenia urlopu wychowawczego faktyczny powrót do pracy nastąpiłby w dniu 01.12.2014 r., wobec tego pracownik nie nabyłby prawa do urlopu wypoczynkowego za miesiąc listopad i nie otrzymałby wynagrodzenia za dzień 30.11.2014 r.?

Pracownik udzielony urlop wychowawczy może skrócić i z pozostałej części zrezygnować na zasadach określonych w art. 1863 Kodeksu pracy a mianowicie:

• w każdym czasie - za zgodą pracodawcy,
• po uprzednim zawiadomieniu pracodawcy - najpóźniej na 30 dni przed terminem zamierzonego podjęcia pracy.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że 30 dniowy termin został zachowany i urlop wychowawczy zostanie skrócony o jeden dzień czyli będzie trwał do 29 listopada 2014 r.

Zobacz również: Kiedy przysługuje urlop wychowawczy?

Co do zasady wystąpienie nieobecności z tytułu trwającego co najmniej 1 miesiąc urlopu wychowawczego stosuje się zasadę proporcjonalnego ustalenia wymiaru urlopu wypoczynkowego. W świetle art. 1552 § 1 Kodeksu pracy, do pracownika powracającego do pracy u dotychczasowego pracodawcy w ciągu roku kalendarzowego, po trwającym co najmniej 1 miesiąc okresie nieobecności wskazanej w tym przepisie (m.in. z powodu urlopu wychowawczego), stosuje się zasady ustalania wymiaru urlopu wynikające z art. 1551 § 1 pkt 2 K.p. który stanowi, że pracownikowi przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze:

• proporcjonalnym do okresu pozostałego do końca danego roku kalendarzowego - w razie zatrudnienia na czas nie krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego,
• proporcjonalnym do okresu zatrudnienia w danym roku kalendarzowym - w razie zatrudnienia na czas krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego.

Jeżeli okres nieobecności, o którym mowa w art. 1552 § 1 K.p., przypada po nabyciu przez pracownika prawa do kolejnego urlopu za dany rok (co następuje z dniem 1 stycznia danego roku) i pracownik po zakończeniu okresu nieobecności powraca do pracy w tym samym roku kalendarzowym, wówczas proporcjonalne ustalenie wymiaru urlopu polega na obniżeniu go o okres nieobecności. Ta zasada, przewidziana w art. 1552 § 2 K.p., nie ma zastosowania jedynie w przypadku, gdy okresem nieobecności był urlop wychowawczy. Pracownik, który rozpoczął urlop wychowawczy po nabyciu prawa do urlopu wypoczynkowego za dany rok (tj. po 1 stycznia danego roku, o ile w tym dniu nie wystąpiła żadna inna nieobecność wskazana w art. 1552 § 1 K.p.), a następnie wrócił do pracy w tym samym roku kalendarzowym, nie traci na urlopie wypoczynkowym. Jego wymiar nie ulega obniżeniu. Jeżeli natomiast powrót z urlopu wychowawczego nastąpi w następnym roku kalendarzowym, wymiar urlopu wypoczynkowego za ten rok zostanie ustalony proporcjonalnie do okresu zatrudnienia pozostałego do końca roku.

Wskazując na powyższe pracownikowi za 30 listopada 2014 r. i grudzień będzie przysługiwał urlop wypoczynkowy. Przesądza o tym art. 155 § 2 kodeksu pracy, który stanowi, że przy ustalaniu urlopu proporcjonalnego niepełny miesiąc pracy zaokrągla się w górę do pełnego miesiąca Przy założeniu, że pracownik ma prawo do 26 dni roboczych to za dwa miesiące będzie miał prawo do 5 dni co wynika z wyliczenia - 2/12 x 26 = 4,33 dnia co daje w zaokrągleniu 5 dni urlopu wypoczynkowego.

Zakładając, że wynagrodzenie pracownika powracającego z urlopu wychowawczego jest określone stałą miesięczną stawką jak też przyczyną nie przepracowania pełnego miesiąca kalendarzowego nie jest choroba, odpowiednie zastosowanie będzie miał § 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. nr 62, poz. 289 ze zm.).

Zgodnie z tym przepisem w celu obliczenia wynagrodzenia, ustalonego w stałej miesięcznej stawce, za przepracowaną część miesiąca, jeśli pracownik był w tym miesiącu nieobecny w pracy z innych przyczyn niż niezdolność do pracy spowodowana chorobą i za czas tej nieobecności nie zachowuje prawa do wynagrodzenia - miesięczną stawkę wynagrodzenia należy podzielić przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu, a następnie pomnożyć otrzymaną kwotę przez liczbę godzin nieobecności pracownika w pracy z tych przyczyn. Następnym krokiem jest odjęcie tak obliczonej kwoty od wynagrodzenia przysługującego za cały miesiąc.

Pracownik 30 listopada 2014 r. wraca do pracy po urlopie wychowawczym.

Wynagrodzenie jest określone miesięczną stawką wynoszącą 3.200 zł. Osoba ta zatrudniona jest w pełnym wymiarze godzin w podstawowym wymiarze czasu pracy, tj. od poniedziałku do piątku po 8 godzin dziennie i za świąteczną sobotę 1 listopada pracodawca wyznaczył inny dzień wolny od pracy tj. 10 listopada br.

Należy przypomnieć, że wynagrodzenie przysługuje jedynie za pracę wykonaną.

Z uwagi na to, że pracownica nie przepracowała ani dnia w listopadzie nie będzie miała prawa do wynagrodzenia za miesiąc listopad.

Podstawa prawna:

Art. 1863, art. 1552, art. 1551 ustawy Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502)

Joanna Skrobisz, prawnik, specjalista prawa pracy i ubezpieczeń społecznych

Polecamy serwis: Kadry i płace