REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odpis na ZFŚS na 2024 r. Jak? Kiedy? Projekty planów finansowych

Izabela Motowilczuk
Izabela Motowilczuk
magister administracji, były wieloletni inspektor kontroli gospodarki finansowej w regionalnej izbie obrachunkowej, autor licznych publikacji z zakresu finansów i rachunkowości jednostek sektora publicznego, ze szczególnym uwzględnieniem samorządowych jednostek organizacyjnych
Tomasz Król
prawnik - prawo pracy, cywilne, gospodarcze, administracyjne, podatki, ubezpieczenia społeczne, sektor publiczny
Odpis na ZFŚS na 2024 r. – w jaki sposób i w jakiej wysokości ująć w projektach planów finansowych wydatków na 2024 r.?
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

W 2023 r. zaszły dwie istotne zmiany w przepisach dotyczących ustalania odpisów na ZFŚS dla nauczycieli i innych pracowników jednostek sektora finansów publicznych. W związku z tym pracownicy księgowości jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych, w których ZFŚS należy tworzyć obligatoryjnie, mają wiele wątpliwości. Problem dotyczy sposobu obliczenia planowanej wielkość odpisów na ZFŚS na 2024 r., którą trzeba podać w projektach planów finansowych wydatków tych jednostek na 2024 r., włączanych do budżetu państwa lub budżetów JST.

Pierwsza zmiana wynika z ustawy z 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1672). Znowelizowany został sposób ustalania wysokości odpisów na ZFŚS dla nauczycieli emerytów, rencistów lub pobierających nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Zmiana ta dotyczy art. 53 ust. 2 Karty Nauczyciela. Nowelizacja ta wchodzi w życie 1 stycznia 2024 r. Jednak trzeba ją wziąć pod uwagę już w 2023 r. przy ustalaniu planowanej wielkości wydatków jednostek oświatowych z tytułu odpisów na ZFŚS na tę grupę osób.

Druga zmiana jeszcze nie została uchwalona. Wynika ona z projektu tzw. uchwały okołobudżetowej, czyli z projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2024 (projekt z 24 sierpnia 2023 r. dostępny na stronie internetowej RCL). Zmiana ta obecnie (18 października 2023 r.) jest na etapie konsultacji. Jednak również i te przepisy trzeba wziąć pod uwagę na etapie planowania wydatków na odpisy na ZFŚS w 2024 r. dla nauczycieli, emerytowanych nauczycieli oraz pozostałych pracowników jednostek sektora finansów publicznych (czynnych i emerytowanych).

W przywołanym projekcie ustawy okołobudżetowej po raz pierwszy od 2012 r. nie zawarto żadnych postanowień odnośnie do ustawy o ZFŚS i Karty Nauczyciela w zakresie kwot bazowych stanowiących podstawę ustalania odpisu na ZFŚS. W praktyce oznacza to, że w 2024 r. odpis na ZFŚS dla:

  • pracowników niebędących nauczycielami (czynnych i emerytów oraz rencistów) trzeba będzie naliczać na podstawie kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego, jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu stanowiło kwotę wyższą, ogłaszanego przez Prezesa GUS w Monitorze Polskim nie później niż do 20 lutego 2024 r.
  • nauczycieli (czynnych i emerytów oraz rencistów) będzie stanowiła kwota bazowa określona dla nauczycieli w ustawie budżetowej na 2024 r.

Problem z planowaniem wydatków na odpisy na ZFŚS wynika z tego, że projekty planów finansowych jednostek muszą być tworzone już teraz – w 2023 r., kiedy kwoty bazowe do wyliczeń na 2024 r. nie są jeszcze ostatecznie ustalone. Pracownicy odpowiedzialni za tworzenie planów finansowych jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych mają więc wiele wątpliwości, jak ustalić te kwoty, aby były one w miarę realne.

Nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi na to pytanie. W ramach tworzenia planów finansowych należy kierować się wytycznymi otrzymanymi z organów nadrzędnych, a w razie ich braku – jednostki organizacyjne powinny same zwrócić się z odpowiednimi pytaniami do tych organów.

Przedstawiamy ogólne zasady, jakimi można się kierować przy sporządzaniu planów wydatków na odpisy na ZFŚS na 2024 r.

 

Zastosowanie w praktyce

1. Planowanie odpisów na nauczycieli (czynnych oraz emerytów, rencistów i nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenie kompensacyjne)

KROK 1 – ustalić planowaną przeciętną liczbę nauczycieli w 2024 r.

Dla nauczycieli dokonuje się corocznie odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w wysokości ustalanej jako iloczyn planowanej, przeciętnej w danym roku kalendarzowym liczby nauczycieli zatrudnionych w pełnym i niepełnym wymiarze zajęć, po przeliczeniu na pełny wymiar zajęć (art. 53 ust. 1 Karty Nauczyciela).

Liczbę planowaną można przyjąć, bazując na faktycznej liczbie zatrudnionych na dzień ustalania planu finansowego wydatków jednostki.

 

Przykład

Jeśli jednostka ustala projekt planu finansowego na 1 października 2023 r., może ustalić planowaną przeciętną liczbę zatrudnionych według stanu faktycznego zatrudnienia w okresie od 1 stycznia do 30 września 2023 r.

 

Jeśli w czasie ustalania projektu planu finansowego wydatków na 2024 r. kierownik jednostki już wie, że w 2024 r. zmieni się w istotny sposób przeciętna liczba zatrudnionych w stosunku do liczby faktycznej w 2023 r., powinien to uwzględnić już w planowanej liczbie zatrudnionych.

 

Przykład

Dyrektor szkoły planuje zmniejszenie zatrudnienia od nowego roku szkolnego (2024/2025) o 15 etatów, w związku z restrukturyzacją szkoły. Ustalił więc planowaną przeciętną liczbę zatrudnionych na rok kalendarzowy 2024 jako różnicę przeciętnej liczby:

  • zatrudnionych, która na 30 września 2023 r. wynosiła 56,5 etatu,
  • etatów zaplanowanych do likwidacji od 1 lipca 2024 r., która wyniosła 7,5 etatu (15 etatów × 6 miesięcy).

Ostatecznie planowana liczba zatrudnionych w 2024 r. została ustalona na 49 etatów.

 

Przy ustalaniu przeciętnej liczby zatrudnionych na etapie tworzenia planu finansowego na kolejny rok budżetowy zawsze należy brać pod uwagę, że jest to liczba planowana. Jest to więc liczba szacowana na podstawie informacji dostępnych kierownikowi jednostki w czasie tworzenia planu. Liczba ta po zakończeniu 2024 r. może okazać się inna niż faktyczna. Uwzględnia to art. 53 ust. 1 Karty Nauczyciela. Przepis ten wymaga, aby na koniec roku skorygować planowaną przeciętną liczbę zatrudnionych do faktycznej przeciętnej liczby zatrudnionych nauczycieli (po przeliczeniu na pełny wymiar zajęć). Po wykonaniu tej korekty odpowiednio trzeba zwiększyć lub zmniejszyć kwotę odpisu, a następnie rozliczyć środki na wydatki między środkami na działalność bieżącą i środkami ZFŚS.

 

KROK 2 – ustalić planowaną przeciętną liczbę emerytów, rencistów i nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenie kompensacyjne w 2024 r.

Od 1 stycznia 2024 r. odpis dla nauczycieli emerytów, rencistów i nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenie kompensacyjne nalicza się według znowelizowanego art. 53 ust. 2 Karty Nauczyciela.

Dla tej kategorii nauczycieli trzeba dokonać odpisu na ZFŚS w wysokości ustalonej jako iloczyn planowanej, przeciętnej w danym roku kalendarzowym liczby nauczycieli będących emerytami lub rencistami oraz nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenie kompensacyjne i 42% kwoty bazowej, o której mowa w art. 30 ust. 3 Karty Nauczyciela, obowiązującej w dniu 1 stycznia danego roku.

Karta Nauczyciela w art. 53 ust. 5 odsyła w sprawach w niej nieuregulowanych do przepisów o ZFŚS. Przepisami tymi są ustawa o ZFŚS i rozporządzenie w sprawie przeciętnej liczby zatrudnionych. Tak więc przy braku uregulowania w Karcie Nauczyciela kwestii wyliczania przeciętnej liczby nauczycieli będących emerytami lub rencistami oraz nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenie kompensacyjne należy odpowiednio stosować przepisy rozporządzenia w sprawie przeciętnej liczby zatrudnionych. Stosowanie w tym przypadku będzie odpowiednie, ponieważ rozporządzenie to nie reguluje kwestii wyliczania przeciętnej liczby emerytów i rencistów, a tylko sposób obliczania przeciętnej liczby zatrudnionych. Planowaną przeciętną liczbę nauczycieli będących emerytami lub rencistami oraz nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenie kompensacyjne w pierwszym roku stosowania znowelizowanego art. 53 ust. 2 Karty Nauczyciela można przyjąć na podstawie liczby tych osób objętych opieką socjalną w 2023 r. (według stanu na dzień ustalania planu wydatków), po uwzględnieniu ewentualnych zmian, jakie wynikają z informacji dostępnych jednostce w tym czasie. Chodzi tu o planowane w 2024 r. odejścia pracowników na emeryturę, rentę lub zmiany liczby osób uprawnionych do świadczenia kompensacyjnego.

Przy ustalaniu przeciętnej liczby nauczycieli będących emerytami lub rencistami oraz nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenie kompensacyjne na etapie tworzenia planu finansowego na kolejny rok budżetowy zawsze należy brać pod uwagę, że jest to liczba planowana. Jest to więc liczba szacowana na podstawie informacji dostępnych kierownikowi jednostki w czasie tworzenia planu. Liczba ta po zakończeniu 2024 r. może okazać się inna niż faktyczna (z powodu nieprzewidzianych przejść na rentę lub zgonów). Uwzględnia to art. 53 ust. 2 Karty Nauczyciela. Przepis ten wymaga, aby na koniec roku skorygować planowaną przeciętną liczbę tych osób do faktycznej przeciętnej liczby. Po wykonaniu tej korekty odpowiednio trzeba zwiększyć lub zmniejszyć kwotę odpisu, a następnie rozliczyć środki na wydatki między środkami na działalność bieżącą i środkami ZFŚS.

 

KROK 3 – obliczyć wielkość planowanych wydatków z tytułu odpisów na nauczycieli oraz nauczycieli będących emerytami lub rencistami, a także nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenie kompensacyjne

 

 

Izabela Motowilczuk

były wieloletni inspektor kontroli gospodarki finansowej RIO

 

REKLAMA

Fragment artykułu pochodzi z kompleksowej bazy wiedzy INFORLEX. Szukasz wiarygodnych aktualności, porad i artykułów dotyczących zmian w prawie i podatkach, komentarzy ekspertów oraz indywidualnego doradztwa? INFORLEX jest dla Ciebie! Zyskaj bezpłatny dostęp do INFORLEX >>

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFORLEX

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Księgowość budżetowa
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Trwają wypłaty dodatkowych pieniędzy dla nauczycieli. Kwota jest niemała, bo ponad 2000 zł, ale trzeba od niej zapłacić podatek.

Trwają wypłaty dodatkowych pieniędzy dla nauczycieli. Kwota jest niemała, bo ponad 2000 zł, jednak świadczenie urlopowe nie jest świadczeniem socjalnym, a więc trzeba je opodatkować. Na konta trafi więc o 12 proc. mniej.

Zbliża się termin złożenia sprawozdania SP-1. Kto musi je złożyć i co w nim wykazać? To ważne m.in. dla podatku od nieruchomości.

Jest coraz mniej czasu na złożenie części B sprawozdania SP-1. Czy wiesz, kto musi je złożyć, do kiedy i co w nim wykazać? Przepisy jasno to regulują, ale w praktyce pojawiają się problemy.

Kogo można zgłosić do swojego ubezpieczenia? Katalog jest dość szeroki

Ubezpieczony, który ma niepracujących bliskich może ich zgłosić ich do własnego ubezpieczenia zdrowotnego, aby mogli bezpłatnie korzystać z opieki zdrowotnej jako członkowie rodziny. Za bliskich nie płaci się składki na ubezpieczenie zdrowotne. Pamiętajmy też, że nie tylko dziecko można głosić do swojego ubezpieczenia zdrowotnego

Kiedy ZUS wypłaci zasiłek chorobowy?

Kiedy zasiłki chorobowe wypłaca ZUS, a kiedy pracodawca? W jakim terminie? Gdzie można znaleźć wystawione przez lekarza elektroniczne zwolnienie lekarskie? Czy trzeba składać wniosek o zasiłek?

REKLAMA

Ważne dla samorządów terminy w sprawozdawczości na III kwartał 2024 r.

Jakie są najważniejsze nadchodzące terminy w sprawozdawczości i kogo dotyczą? Prezentujemy przydatne zestawienie.

Dla kogo nauczycielskie świadczenie kompensacyjne?

Aby nauczyciel mógł otrzymać emeryturę przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, musi spełnić określone warunki. Jakie? Co warto wiedzieć o nauczycielskim świadczeniu kompensacyjnym?

Podwyżki w ochronie zdrowia od 1 lipca 2024 roku. Komu się należą i jak je obliczyć?

Jak co roku 1 lipca, podmioty lecznicze mają obwiązek podwyższenia wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników ochrony zdrowia. Większe wynagrodzenie otrzymają m.in. pielęgniarki, lekarze, opiekunowie medyczni, ale także „nowe” zawody medyczne jak asystentki stomatologiczne oraz higienistki stomatologiczne.

Wymiar czasu pracy osoby zatrudnionej na zastępstwo

Czy wymiar etatu w umowie na zastępstwo może być mniejszy niż ten, w którym pracował pracownik zastępowany? Co warto wiedzieć o umowie na zastępstwo?

REKLAMA

Podwójna składka zdrowotna pracującego emeryta. Czy będą zmiany?

Ministerstwo Zdrowia udzieliło odpowiedzi na interpelację poselską w sprawie podwójnej składki zdrowotnej pracujących emerytów. Co z niej wynika? Jakie są aktualne przepisy?

Wczasy pod gruszą i zwrot za kolonie 2024 r. Dla kogo?

Tzw. wczasy pod gruszą czy zwrot za kolonie to popularne formy dofinansowania, jakie pracodawca może przyznać pracownikom z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS). Kto może otrzymać takie świadczenia?

REKLAMA