Oceny okresowe - co zyskuje pracownik urzędu?

Ważne jest to, by pracodawca wystawił ocenę w sposób rzetelny, obiektywnie i sprawiedliwie. Od oceny okresowej przysługuje odwołanie, które oceniany może wnieść do kierownika jednostki organizacyjnej lub budżetowej albo wójta (burmistrza, prezydenta), starosty, marszałka – jeśli jest zatrudniony w urzędzie marszałkowskim, starostwie lub urzędzie gminy.

Osoby objęte regulacją

Przepisy ustawy stosuje się do pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach marszałkowskich oraz wojewódzkich samorządowych jednostkach organizacyjnych, starostwach powiatowych oraz powiatowych jednostkach organizacyjnych, urzędach gmin, jednostkach pomocniczych gmin, gminnych jednostkach budżetowych i samorządowych zakładach budżetowych, biurach (ich odpowiednikach) związków jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządowych zakładów budżetowych utworzonych przez te związki, oraz w biurach (ich odpowiednikach) jednostek administracyjnych jednostek samorządu terytorialnego.

Zobacz również: Nagroda jubileuszowa nie dla kierowników publicznych zakładów opieki zdrowotnej

Zasady oceniania

Oceny dokonuje podmiot bezpośrednio nadrzędny względem podmiotu ocenianego, czyli bezpośredni przełożony pracownika ocenianego. Ustawodawca uwzględnia, iż prawidłowej oceny może dokonać jedynie podmiot bliski organizacyjnie ocenianemu. Osoba, która dobrze zna pracownika. Przy ocenianiu oceniający korzysta z przepisów art. 11² (równe prawa pracowników) i art. 11³ oraz art. 18^3a – 18^3e (zasada niedyskryminacji) Kodeksu pracy.

Oceny pracowników dokonuje się nie częściej niż raz na 6 miesięcy i nie rzadziej niż raz na 2 lata. Jest to postanowienie obligujące kierownika jednostki. W swym zarządzeniu nie może wskazać terminów wykraczających poza powyższe ramy czasowe. Pierwsza ocena pracownika może mieć miejsce nie wcześniej niż w 6 miesięcy po objęciu przez niego stanowiska.

Zakres uwzględniany przy ocenianiu

Katalog obowiązków pracowników samorządowych jest otwarty i ustawodawca określa go w przepisach ustawy o pracownikach samorządowych. Zgodnie z nimi zobowiązani są oni do:

• dbałości o wykonywanie zadań publicznych oraz o środki publiczne, z uwzględnieniem interesu publicznego oraz indywidualnych interesów obywateli.
• przestrzegania Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i innych przepisów prawa;
• wykonywania zadań sumiennie, sprawnie i bezstronnie;
• udzielania informacji organom, instytucjom i osobom fizycznym oraz udostępniania dokumentów znajdujących się w posiadaniu jednostki, w której pracownik jest zatrudniony, jeżeli prawo tego nie zabrania;
• dochowania tajemnicy ustawowo chronionej;
• zachowania uprzejmości i życzliwości w kontaktach z obywatelami, zwierzchnikami, podwładnymi oraz współpracownikami;
• zachowania się z godnością w miejscu pracy i poza nim;
• stałe podnoszenie umiejętności i kwalifikacji zawodowych;
• sumienne i staranne wykonywanie poleceń przełożonego.
• jeżeli pracownik samorządowy jest przekonany, że polecenie jest niezgodne z prawem albo zawiera znamiona pomyłki, jest on obowiązany poinformować o tym na piśmie swojego bezpośredniego przełożonego. W przypadku pisemnego potwierdzenia polecenia pracownik jest obowiązany je wykonać, zawiadamiając jednocześnie kierownika jednostki, w której jest zatrudniony.
• pracownik samorządowy nie wykonuje polecenia, jeżeli jest przekonany, że prowadziłoby to do popełnienia przestępstwa, wykroczenia lub groziłoby niepowetowanymi stratami, o czym niezwłocznie informuje kierownika jednostki, w której jest zatrudniony.

Polecamy serwis: Kadry i płace

Ponowne uzyskanie oceny negatywnej i odwołanie od niej

Pracownikowi samorządowemu od oceny przysługuje odwołanie do kierownika jednostki organizacyjnej lub budżetowej, albo wójta (burmistrza, prezydenta), starosty, marszałka – jeśli jest zatrudniony w urzędzie marszałkowskim, starostwie lub urzędzie gminy. Pracownik ma na to 7 dni od dnia doręczenia oceny. Kierownik rozpatruje odwołanie w terminie 14 dni od dnia jego wniesienia. W przypadku uwzględnienia odwołania przez kierownika ocenę zmienia się albo dokonuje się oceny po raz drugi. W przypadku uzyskania przez pracownika samorządowego negatywnej oceny, ponownej jego oceny dokonuje się nie wcześniej niż po upływie 3 miesięcy od dnia uzyskania poprzedniej oceny. Ponowna ocena negatywna skutkuje rozwiązaniem umowy o pracę, z zachowaniem okresów wypowiedzenia.

Premiowanie ocen

Jednostki samorządowe są uprawnione do określenia w swoim regulaminie systemu premiowania ocen okresowych. Chodzi tu o uprawnienie określenia warunków przyznania i sposobów wypłacania premii i nagród innych niż nagroda jubileuszowa, oraz o warunki i sposób przyznania dodatków wymienionych w przepisach ustawy (tj. specjalny, funkcyjny) i innych dodatków. Zyskuje na tym urząd, ponieważ kształci specjalistyczne kadry według własnych potrzeb, oraz zyskują na tym pracownicy urzędu, ponieważ uzyskanie najwyższej noty leży w ich interesie, gdyż jest to premiowane.

Zmiany w legislacji

Projekt rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie warunków i sposobu przeprowadzenia ocen okresowych członków korpusu służby cywilnej przewiduje kilka istotnych zmian w omawianej kwestii. Nowe przepisy uspójniają kryteria oceny przez opracowanie nowego katalogu. Niweluje to powtarzanie się i zachodzenie na siebie kryteriów oceny. Dzięki temu zabiegowi zmniejszono liczbę kryteriów do 14. Dotychczas funkcjonowały dwa zestawy kryteriów zawierające:

1. 16 kryteriów dla osób piastujących wyższe stanowiska;
2. 17 kryteriów dla pozostałych stanowisk.

Nowe przepisy wprowadzają także nową skalę ocen. Chodzi tu o zmianę dotychczasowego oznaczenia liczbowego poziomów z 1-2-3-4-5 na 1-3-5-7-9. Projektowana regulacja ma na celu wyeliminowanie przekonania, iż ocena 3 (na poziomie oczekiwań) jest równoważna słabej szkolnej trójce. Nowe przedziały ogólnego poziomu oceny zakresowej prezentują się następująco:

• od 1 do 2 pkt – znacznie poniżej oczekiwań;
• powyżej 2 do 4 pkt – poniżej oczekiwań;
• powyżej 4 do 6 pkt – na poziomie oczekiwań;
• powyżej 6 do 8 pkt – powyżej oczekiwań;
• powyżej 8 do 9 pkt – znacznie powyżej oczekiwań

Projekt rozporządzenia wprowadza nowe, przejrzyste wzory formularzy, na których sporządza się oceny dla trzech stanowisk pracy:

1. dyrektorów generalnych urzędów i kierowników urzędów, w tym wojewódzkich lekarzy weterynarii i ich zastępców;
2. wyższych stanowisk w służbie cywilnej innych niż w pkt 1, oraz stanowisk osób bezpośrednio kierujących pracownikami;
3. pozostałych stanowisk pracy, tzn. innych niż w pkt 1 i 2.

Przepisy zmierzają do wyboru maksymalnie 3 dodatkowych kryteriów oceny. Dotyczy to wszystkich ocenianych. Możliwym jest, by nie wybierać ani jednego dodatkowego kryterium. Ma to związek ze zgłaszanymi uwagami, iż niektóre stanowiska pracy nie potrzebują dodatkowego kryterium.

Istotnym novum wprowadzanym przez projekt jest obligatoryjne uzasadnienie na piśmie oceny negatywnej. Pracownik oceniany będzie mógł wnioskować o uzasadnienie oceny pozytywnej.

PODSTAWA PRAWNA

• Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502);
• Ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1202);
• Projekt rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie warunków i sposobu przeprowadzania ocen okresowych członków korpusu służby cywilnej.

Polecamy w INFORRB

Jak ustalić prawo do trzynastki w razie zwolnienia lekarskiego pracownicy w ciąży

Czy od nagrody jubileuszowej wypłaconej przed upływem 5 lat należy odprowadzić składki ZUS

Czy asystent zatrudniony w urzędzie musi być obowiązkowo oceniany