Kiedy pracodawca ma ograniczoną możliwość wydania polecenia wyjazdu służbowego

Dwa bezpośrednie ograniczenia możliwości jednostronnego narzucenia zatrudnionej osobie konieczności wyjazdu służbowego wprowadza ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: k.p.). Chodzi o zakaz delegowania:

1) pracownicy w ciąży.

2) pracownika (kobiety lub mężczyzny) opiekującego się dzieckiem do lat 4

– art. 178 k.p.

Wyjazd służbowy w przypadku tych pracowników możliwy jest tylko za ich zgodą. Całkowity zakaz delegowania tych osób traciłby swój ochronny charakter i w rezultacie mógłby pogarszać ich sytuację na rynku pracy (np. ograniczenie rozwoju zawodowego, brak możliwości wykonywania w pełni zadań przypisanych do stanowiska).

Pracownica w ciąży

Stan ciąży powinien być stwierdzony zaświadczeniem lekarskim. Ochrona pracownicy w ciąży aktualizuje się z chwilą dostarczenia pracodawcy zaświadczenia o ciąży. Nie ma w tym kontekście żadnego znaczenia zaawansowanie ciąży – każda pracownica w ciąży może odmówić wyjazdu w delegację.

Przepisy nie ustanawiają wymogu stosowania określonej formy do oświadczenia pracownicy w ciąży dotyczącego zgody na wyjazd służbowy. Do celów dowodowych można zalecić stosowanie formy pisemnej, jednak nie jest to w tej konkretnej sytuacji konieczne. Oświadczenie woli może być złożone poprzez każde zachowanie, z którego jasno wynika treść tego oświadczenia woli (art. 60 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny). Wyjazd w podróż służbową pracownicy w ciąży może świadczyć o tym, że wyraziła ona na taki wyjazd dorozumianą zgodę.

Dodatkowo z przepisów nie można wysnuć ograniczenia co do zakazu odwołania wcześniej wyrażonej zgody czy też najpóźniejszego momentu, w którym pracownica powinna poinformować pracodawcę o swojej decyzji w zakresie danego wyjazdu.

Oświadczenie pracownika dotyczące wyjazdów służbowych

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika w § 6 wymaga pobrania i następnie umieszczenia w części B jego akt osobowych oświadczenia od pracownika będącego rodzicem lub opiekunem dziecka do lat 4 o zamiarze lub braku zamiaru korzystania z uprawnień, jakie daje mu m.in. art. 178 § 2 k.p. Takiego stałego oświadczenia nie pobiera się od pracownicy w ciąży.

Pobranie oświadczenia ma ułatwić wyjazdy służbowe (brak konieczności każdorazowego uzyskiwania zgody na wyjazd), nie może jednak ograniczać swobodnej możliwości skorzystania z uprawnienia do odmowy wyjazdu (np. pracownica, godząc się ogólnie na wyjazdy służbowe, odmawia wyjazdu w jedną konkretną delegację ze względu na brak możliwości zapewnienia opieki nad dzieckiem).

W sytuacji gdy oboje rodzice dziecka do lat 4 pozostają w zatrudnieniu, z uprawnienia m.in. do skorzystania z możliwości odmowy udania się w podróż służbową może skorzystać tylko jedno z nich (art. 189¹ k.p.). Od obojga rodziców pobiera się oświadczenie o zamiarze lub braku zamiaru korzystania z tego uprawnienia. W oświadczeniu tym powinno zostać zaznaczone, czy drugi z rodziców (opiekunów) dziecka będzie wykorzystywał w omawianym zakresie możliwości, jakie dają mu przepisy.

Przeczytaj w INFORLEX.PL Sektor publiczny cały artykuł: Kiedy pracodawca ma ograniczoną możliwość wydania polecenia wyjazdu służbowego

Dowiedz się kiedy ograniczenie w poleceniu wyjazdu mogą opierać się na zasadach współżycia społecznego.

Zobacz również: