Jakie zmiany czekają ratowników medycznych w 2018 roku?

Obecnie obowiązująca ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym uchwalona 8 września 2006 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 757, ze zm.) weszła w życie z dniem 1 stycznia 2007 roku. Celem powyższej ustawy była realizacja zadań państwa polegających na zapewnieniu pomocy każdej osobie znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. W tym celu utworzono Państwowe Ratownictwo Medyczne. Ustawa ta szczegółowo normuje zasady organizacji i funkcjonowania systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego na terenie całego kraju, należy ponadto podkreślić, że ustawa określa także rodzaj i zakres świadczeń opieki zdrowotnej wykonywanych w ramach systemu PRM przez lekarza systemu, pielęgniarkę systemu, ratownika medycznego i dyspozytora medycznego. Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym była już wielokrotnie nowelizowana, jednak ustawodawca doszedł do wniosku, że potrzebne są kolejne zmiany.

NOWOŚĆ na Infor.pl: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Cele nowelizacji

Nowelizacja ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym oraz niektórych innych ustaw, której wejście w życie zaplanowane jest 1 stycznia 2018 roku, przyniesie szereg zmian, które będą dotyczyły głównie ratowników medycznych.  Przesłankami do dokonania kolejnej nowelizacji są przede wszystkim:

• konieczność zwiększenia nadzoru państwa nad systemem Państwowego Ratownictwa Medycznego, w głównej mierze poprzez tzw. ,,upaństwowienie’’ systemu ratownictwa medycznego, stabilizację zatrudnienia członków zespołów ratownictwa medycznego i dyspozytorów, a także podniesienia jakości ich kształcenia,
• problemy w zapewnieniu obsady lekarskiej w specjalistycznych zespołach ratownictwa medycznego i na stanowiskach lekarzy koordynatorów ratownictwa medycznego,
• nowelizacja stanowi również swoistą odpowiedź na dokonujący się postęp technologiczny,
• ma zapewnić bezpieczeństwo funkcjonowania całej infrastruktury związanej z powiadamianiem ratunkowym,
• problem luk w zapewnieniu transportu między szpitalnego osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego pomiędzy szpitalami.

Upublicznienie ratownictwa medycznego

Głównym celem nowelizacji jest tzw. ,,upaństwowienie’’ czy też upublicznienie systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego. Podstawowym celem państwa jest zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli w sytuacji nagłego zagrożenia zdrowia lub życia. Dlatego też ustawodawca zdecydował się na poszerzenie i wzmocnienie udziału podmiotów publicznych w realizacji powyższych zadań. Nowelizacja ustawy o PRM przewiduje powierzenie wykonania umów na świadczenia zdrowotne w dziedzinie ratownictwa medycznego, wyłącznie samodzielnym publicznym zakładom opieki zdrowotnej lub jednostkom budżetowym oraz spółkom kapitałowym z co najmniej większościowym udziałem Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego lub publicznych uczelni medycznych. Powyższe zmiany mają zmienić obecną sytuację, w której organy administracji rządowej nie mają realnego wpływu na funkcjonowanie systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego. Wprowadzenie obowiązku zawierania umów w dziedzinie ratownictwa medycznego wyłącznie z wyżej wymienionymi podmiotami spowoduje, że cały system ratownictwa medycznego zostanie oparty o jednostki publiczne.

Zobacz: Pracownicy oświaty

Kwalifikacje zawodowe ratownika medycznego

Projekt nowelizacji ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym wprowadza zasadniczą zmianę dotyczącą uzyskiwania kwalifikacji zawodowej przez ratowników medycznych. Mianowicie prawo do podjęcia pracy jako ratownik medyczny będzie przysługiwało dopiero po uzyskaniu prawa wykonywania zawodu ratownika medycznego, które będzie wydawane przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania ratownika medycznego oraz uzyskaniu wpisu do rejestru ratowników medycznych. Ustawa wprowadza ponadto Państwowy Egzamin Ratownika Medycznego (PERM).  Możliwość podejścia do powyższego egzaminu będzie przysługiwała osobom, które ukończyły studia I stopnia oraz odbyły 6-miesięczną praktyką zawodową w ramach studiów. Należy podkreślić, że zmiany te będą dotyczyły osób, które rozpoczną edukację  w zawodzie ratownika medycznego dopiero po 1 września 2017 roku. Nowelizacja ma także na celu dalsze dokształcanie zawodowe ratowników medycznych, już w trakcie podjęcia pracy w zawodzie poprzez:

· doskonalenie zawodowe,

· kursy specjalistyczne uprawniające do pracy na stanowisku kierownika zespołu ratownictwa medycznego oraz

·  kursy kwalifikacyjne, zwiększające kompetencje zawodowe ratowników medycznych podejmujących pracę na oddziałach szpitalnych.

Należy podkreślić, że zawód ratownika medycznego wiąże się z wielką odpowiedzialnością, ale wymaga również niezwykłych umiejętności dlatego osoby wykonujące zawód ratownika medycznego powinny wciąż się dokształcać i poszerzać swoją wiedzę. Ustawodawca mając tego świadomość poprzez nowelizację dąży do poprawy jakości kształcenia zawodowego ratowników medycznych. Liczba ratowników medycznych i dyspozytorów medycznych oraz realizacja przez nich indywidualnego rozwoju zawodowego będą monitorowane w oparciu o rejestry prowadzone przez właściwych wojewodów.  Projekt nowelizacji przewiduje również, że w zakresie zagadnień dotyczących kwalifikowanej pierwszej pomocy ratownik medyczny będzie mógł udzielać takiej pomocy bez konieczności ukończenia kursu kwalifikowanej pierwszej pomocy - dotyczyć to ma również lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarek i położnych.

Nowelizacja nakłada także na ratowników medycznych obowiązek doskonalenia zawodowego, jednak w ustawie nie przewiduje się sankcji w razie jego naruszenia co niewątpliwie stanowi przeoczenie ustawodawcy.

Umowa o pracę

Projekt nowelizujący ustawę o Państwowym Ratownictwie Medycznym wprowadza zasadniczą zmianę dotyczącą zatrudniania członków zespołów ratownictwa medycznego oraz dyspozytorów medycznych. Mianowicie ustawodawca wprowadza obowiązek zatrudniania wyżej wymienionych osób na podstawie umowy o pracę. Należy podkreślić, że był to jeden z głównych postulatów związków zawodowych ratowników medycznych. Obecnie ratownicy medyczni jak i dyspozytorzy medyczni mogą być zatrudniani na podstawie umowy o pracę, jednak w większości pracują oni na podstawie umów cywilnoprawnych. Nowelizacja wprowadza obowiązek zatrudniania ich na podstawie umowy o pracę.  Podmiotem zatrudniającym członków zespołów ratowników medycznych będą państwowe i samorządowe podmioty lecznicze, a w przypadku dyspozytorów medycznych wojewodowie. Wprowadzenie powyższej zmiany jest niewątpliwie korzystne dla przedstawicieli tych zawodów medycznych, bowiem uzyskają korzyści jaki Kodeks pracy przewiduje dla pracowników, przede wszystkim stabilność zatrudnienia oraz ochronę pracowniczą. Ponadto ustawa przewiduje wprowadzenie obowiązku zapewnienia wsparcia psychologicznego  członkom personelu medycznego, ze względu na szczególny charakter ich pracy. Należy jednak podkreślić, że wprowadzenie w życie tak dużej zmiany wymaga czasu, dlatego przepisy nakładające obowiązek zatrudniania członków zespołów ratownictwa medycznego i dyspozytorów medycznych na podstawie umowy o pracę wejdą w życie dopiero 1 stycznia 2020 roku.

Zespoły wyjazdowe

Na gruncie obecnie obowiązującej ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym mamy dwa rodzaje zespołów ratownictwa medycznego: zespoły specjalistyczne i podstawowe. Zespół specjalistyczny składa się z co najmniej trzech osób: z lekarza systemu, pielęgniarki systemu lub ratownika medycznego.

Natomiast zespół podstawowy składa się z co najmniej dwóch osób uprawnionych do wykonywania medycznych czynności ratunkowych, w tym z pielęgniarki systemu lub ratownika systemu. Ze względu na występujący w Polsce deficyt lekarzy, których brakuje nawet w samych szpitalach nasz ustawodawca postanowił dokonać zmian w składzie zespołów ratownictwa medycznego. Mianowicie nowelizacja zakłada przekształcenie dotychczasowych zespołów specjalistycznych na zespoły podstawowe, składające się z trzech osób, ale już w ich skład nie będą wchodzić lekarze. Lekarze, którzy dotychczas pracowali w specjalistycznych zespołach ratunkowych będą mogli zasilić obsadę szpitalnych oddziałów ratunkowych. Natomiast ich miejsca w zespołach ratownictwa medycznego zajmą ratownicy medyczni lub pielęgniarki systemu. Ustawodawca przewiduje również utworzenie motocyklowych zespołów ratownictwa medycznego, które będą funkcjonowały w okresie od 1 maja do 30 września i nie dłużej niż 12 godzin na dobę. Utworzenie motocyklowego zespołu ratownictwa medycznego podyktowane jest koniecznością szybkiego dotarcia do osoby będącej w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego w zakorkowanych miastach.

Ponadto w projekcie nowelizującym ustawę o Państwowym Ratownictwie Medycznym przewiduje się wprowadzenia konsultacji z lekarzem konsultantem za pośrednictwem środków teleinformatycznych.